TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Yangın Anında Kırınız

Bu ibareyi sanırım hepiniz bir yerlerde okumuşsunuzdur. İri puntolarla “Yangın Anında Camı Kırınız” yazan, iş güvenliği tabelaları vardır ya, onu kastediyorum. İşte bu uyarı tabelalarının hemen altında cam kutu içinde yangın söndürücü de vardır. Bu yangın söndürücülerin koca yangınlarla nasıl başa çıktığını hâlâ anlamamakla beraber, olağandışı bir durum olduğunda insanların bunları kullanarak yangının büyümeden kontrol altına alındığını hepimiz biliyoruz.

Peki hepimizin bildiği bu bilginin bir cumartesi günü ekonomi köşesinde yer almasının bir sebebi var mı?

Evet var! Piyasalarda yangın var ve yangının büyümeden kontrol altına alınması lazım. Bunun içinde yangın anında camı kırarak kullanacağımız yangın söndürme tüpüne ihtiyacımız var.

Şu “yangın var “ işini gelin açalım biraz..
Dün ABD’den gelen tarım dışı istihdam verisi piyasa için tam bir şok oldu. Aylık 230 bin artış beklenen kasım ayında, 314 bin rakamı geldi. Son 3 yılın en yüksek istihdam rakamı. Yetmedi, geçen ayki bir miktar hayal kırıklığı yaratan tarımdışı verisi de yaklaşık 30 bin kişi artırıldı. Böylece ABD’de 1995’den beri ilk kez, 10 ay üst üste 200 bin kişinin üzerinde istihdam yaratılmış. Ne toparlanma !

PEKİ YANGIN NEREDE?

Aslında FED uzun süredir “İşler yolunda gidiyor, istihdamdaki toparlanma ülke sathına yayılıyor, ekonomi momentum kazanıyor” demekte ve piyasaları da bunun sonucu olan “faiz artışı” hikâyesine hazırlamaktaydı. Ancak para kazanmak için sınırları zorlayan ve “Nasıl olsa FED piyasaları ateşe atmaz” diye düşünen piyasa oyuncuları son 2 aydır ortalığı birbirine kattı. Petrol fiyatlarında görülen ani düşüş ve özellikle Avrupa ülke ekonomilerinden gelen zayıf veriler birçok oyuncunun bir anda iştahını kabarttı.

Piyasanın önemli bir bölümü kabaran iştah sonrası “Küresel durgunluk ihtimaline karşı FED kayıtsız kalamaz”, “Draghi mutlaka sene bitmeden devlet tahvili alarak para basmayı hızlandırır” düşüncesi ile riskli - risksiz, primli - primsiz, düşük - yüksek faizli demeden bulduğu her şeyi aldı. Öyle ki, aynı anda devlet tahvilleri rekor düşük faizlere gerilerken, hisse senetleri yükseliyor, dolar endeksi yükselirken altın değerleniyordu.

Taa ki dün gelen ABD tarımdışı istihdam verisine kadar. İşte bu veri sonrası yangın başladı! Veri sonrası uykudan uyanan piyasa ne yapacağını şaşırdı.

DOLAR ENDEKSİ 8.5 YILIN ZİRVESİNDE

Zaten güçlü olan ABD Dolar Endeksi hızlı bir yükselişle son 8.5 yılın zirvesine çıktı. Faiz artışına en duyarlı olan ABD 2 yıllık faizleri yüzde 0.63 ile son 3.5 yılın en yükseğine sıçradı. Zaten küresel durgunluk ve arz fazlası ile zayıf olan petrol bir de üstüne güçlü dolar gelince yüzde 2 düştü. Böylece ham petrol fiyatları 65 dolar ile son 5.5 yılın en düşük fiyatına gerilemiş oldu.

İÇERİDE NELER OLDU?

Düşük giden büyümeye, hâlâ yüzde 9’larda dans eden çekirdek enflasyona tepki vermeyen ama düşük petrol fiyatları hikâyesiyle pozitif ayrışan Türk varlıkları için veri “büyük şok” oldu.

Türk piyasalarının bu zamana kadar pozitif ayrışmasında 4 senaryo başı çekiyordu:

1- Petrol fiyatları düşüyor, Türkiye hem cari açık hem de enflasyon üzerinden bu işten en kârlı çıkan ülke oluyordu.

2- FED’in küresel durgunluk ihtimali ile faiz artırma ihtimali ötelenebilirdi. Bu olasılıkta da Türkiye dahil en fazla gelişen ülkeler yararlanacaktı.

3- Draghi en geç yıl başına kadar geniş bir devlet tahvili alım programı açıklayacaktı.

4- TCMB ilk 3 maddeyi arkasına alarak faiz indirecekti.

ŞİMDİ NE OLDU?

Dünkü veri sonrasında 2 ve 4 No’lu senaryolar büyük olasılıkla artık masanın üzerinde yok. Perşembe günkü açıklama sonrasında da 3 No’lu senaryo şimdilik devre dışı. Elde kalan sadece 1 No’lu hikâye.

Bundan sonra ne olur?
Sadece düşük petrol fiyatları ile mevcut Türk varlık fiyatlarını açıklamam çok kolay olmayacak gibi gözüküyor. Dolayısı ile bundan sonrası için “camı kırmak” gerekebilir!

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
09 Aralık 2014 Salı, 18:46 Misafir Iyi olacak
Yukarı