TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Önüm, arkam, sağım, solum sobe

“Saklanmayan ebe” diye biter hatta bu cümlenin sonu. Hepimizin çocukken oynadığımız saklambaç oyununda bildiğiniz gibi, ebe olan kişi gözlerini yumup, bu sözleri söylerken diğerleri saklanır ve oyun başlar. Kısaca oyunu hepimiz yeniden hatırladıysak, sadede gelebilirim.

Türkiye’nin dört bir yanında yer alan yakın komşularının ve mesafe olarak daha uzakta ama yakın ticari ilişki içinde bulunduğu uzak komşularının ekonomilerinin durumunu görünce gerçekten içimden “yüze kadar saymak ve sonunda saklanmayan ebe” diye bağırmak geliyor.

Gelin kısa bir komşu turu atıp, durum tespiti yapalım.

Kuzey komşumuz Rusya: Ekonomisi bu sene yüzde 0.8 daralıyor. Sadece bu sene 90 milyar dolarlık rezervi eridi, buna rağmen para birimi ruble yılbaşından beri yüzde 40 değer kaybetti. Ülkeden son iki senede 250 milyar dolar yabancı para çıkışı oldu. Toplam 25 milyar dolarlık ticaretimiz var.

Kalimera Yunanistan: Ege Denizi’ni beraber paylaştığımız batı komşumuz Yunanistan ekonomisi tabir-i caiz ise felç durumunda. AB ile yapılan uzun müzakereler sonucu dünya ekonomi tarihinin en büyük kurtarma paketi olan 150 milyar Euro’luk kaynak sağlamış ve batmaktan son dakikada kurtulmuş Yunanistan yeniden S.O.S. veriyor. Dün itibarıyla Atina Borsası’nda son 27 yılın en büyük düşüşü olan yüzde 13’lük kayıp yaşandı. Başbakan Samaras, Cumhurbaşkanı seçmeye çalışıyor ama vekil sayısı yetmiyor. Aksi durumda meclis fesholabilir ve AB karşıtı Syriza Partisi iktidara gelebilir. Toplam 6.6 milyar dolar ticaret hacmimiz var.

Güneydoğu komşumuz Irak: Son birkaç yılın flaş ülkesi Irak. Özellikle K.Irak’la artan ticaret sonrası Irak, 2013 yılı sonunda toplam 11.8 milyar dolar ihracat rakamı ile Türkiye’nin 2. büyük pazarı oldu. IŞİD sonrası ihracatımız yüzde 10’un üzerinde azaldı. Bir de bunun üzerine Brent petrol 65 dolara gerileyince Irak’ın gardı daha da düşecek gibi. Bir de kısaca mesafe olarak uzak ama ticari ilişkimizin kuvvetli olduğu bölgelere bakalım.

En büyük pazarımız AB: Toplam ihracatımızın yüzde 40’ını, toplam ithalatımızın da yüzde 37’sini yaptığımız, 2013 yılında toplam 63 milyar dolarlık ihracat, 92 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdiğimiz 28 ülkelik Avrupa Birliği’nin bu sene en fazla % 0.7 büyümesi bekleniyor. Ülke bazında baktığımızda ise en fazla ihracat yaptığımız 4. ülke İtalya resesyonda, 5. ülke Fransa ise yüzde 0 büyüyor. Bu açıdan bakıldığında AB ile işlerin ekonomi anlamında 2015 yılında iyi gideceğini düşünmek biraz naiflik olur.

Bu ülkelerin içinde eskiden ciddi bir pazar olan Suriye’yi, Mısır’ı ya da K. Afrika ülkelerini saymıyorum bile. Buralarda durum bizim adımıza büyük oranda “bitmiş” vaziyette.

Toparlıyorum..
Girişte yazdığım gibi Türkiye’nin ekonomik anlamda işi maalesef zor. Komşuların hali vahim, diğer pazarlarda işler oldukça sıkıntılı. Bu sebeple 2015’in dış ticaret anlamında daha zor bir sene olacağı aşikâr. İçeride hesapları buna göre yapmak, TCMB’den isteklerde bulunurken bunları göz ardı etmemek gerekiyor.

Lokma aslanın midesinde!

Yukarı