TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Reel faizin sıfırlandığı dünya

Hafta boyunca aynı tartışmayı yaşadık. Yerli ve yabancı ekonomi mecralarında hep aynı soru soruldu. Kafalar hâlâ karışık. Kimsenin cevabını tam olarak veremediği soru şu “Küresel tahvil faizlerinde gelinen seviye uzun süreli deflasyonu mu yoksa merkez bankalarının koordineli yeni tahvil alım programını mı fiyatlıyor?”

Güzel bir cumartesi sabahı için biraz teknik ve sıkıcı mı oldu? O zaman biraz daha açıklayayım.

Aşağıda dünyanın en gelişmiş 6 ülkesinin uzun vadeli mevcut tahvil faizleri, en son açıklanan yıllık enflasyonlar ve geçmiş son 20 yıl ortalama enflasyonu var. Tablo enteresan. 2015 Ocak ayı itibarıyla bu tahvil faizlerine yatırım yapan yatırımcının kafası çok karışık olmalı. Önce bir tabloyu inceleyelim.

Tablo bize diyor ki, yatırımcı son 20 yıla bakıldığında, elinde tuttuğu mevcut uzun vadeli tahvilin faizinin büyük kısmını alıp götürecek bir enflasyon istatistiğine rağmen hâlâ tahvil alıyor. Örnek verelim; Almanya’da geçen 20 yılın ortalama enflasyonu yüzde 1.84. Ancak 30 yıllık Alman tahvilinin faizi yüzde 1.25. Eğer Almanya’da geçen 20 yıla benzer bir enflasyon, önümüzdeki 20 yılda oluşursa, bu yatırımcının parası enflasyona karşı ciddi erozyona uğrayacak. Hadi diyelim Avrupa’da Draghi yüklü bir tahvil alımı yapacak, bu sebeple Avrupa tahvil faizleri suni olarak düşük. O zaman İngiltere ve ABD tahvil faizlerine bakalım. Bu iki ülkede tahvil alımları bitti. Önce ABD’nin, arkasından da İngiltere’nin faiz artırması bekleniyor. Her iki ülkede de büyüme konusunda tatmin edici olmasa da pozitif gelişmeler var. Ancak aynı resim burada da var. Her iki ülkede de yatırımcılar eğer tarih tekerrür ederse 20 yılın sonunda ancak enflasyon kadar bir getiri sağlayacaklar. Tam 20 yıl boyunca “0” reel faiz!

KORKUNUN ADI DEFLASYON!

Yatırımcının bu davranışının bir adı var tabii ki “deflasyon korkusu.” Dünyada tam 10 ülkede fiyatlar geçen yılın aynı ayına göre daha düşük. Belçika’da, Estonya’da, Yunanistan’da, Macaristan’da, İsrail’de, Polonya’da, Slovenya’da, İspanya’da, İsviçre’de, İsveç’te deflasyon var. Yatırımcı önümüzde yakın vadede küresel ölçekte bir durgunluk hatta deflasyon ihtimalinden korkuyor. Bu sebeple yatırım yaparken tek düşündüğü şey “bulabildiği en yüksek faize parayı bağlamak.”

GELİŞEN ÜLKELERE YENİDEN TALİH KUŞU MU KONUYOR?

Deflasyon korkusundan bunalan, ama bir yandan da “hiç olmazsa bir miktar yüksek getiri” diye etrafa bakınan yatırımcı, çareyi yine “yüksek risk ama yüksek getiri” formülünde arıyor. Bu sebeple Hindistan, Endonezya, Türkiye gibi iki hane ya da yüksek tek haneli faiz ödeyen ülkelerin tahvillerinden de giriş oluyor. Yeni bu girişin sebebi “ne bizde işlerin düzeliyor olması ne de gelişen ülkelerin yeniden gözde olması.” Tek açıklama deflasyon korkusu ile yatırımcının risk alma meyli.

Bağlıyorum..
Bugünlerde yaşanan para girişlerine aldanır ya da bu akışı “bize gösterilen ilgi” şeklinde yorumlayıp hamle yaparsak pişman olabiliriz.

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
10 Ocak 2015 Cumartesi, 12:21 Misafir cüneyt bey, söylediğinizde haklısınız fakat, 2,35 den dolar bozduran yabancı faiziyle beraber parasını götürürken 2,20 denmi dolar alacak? bu konuya hiç değinnen yok. uğur çakıroğlu
Yukarı