TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

İsviçre’nin Merkez’i neden çekiniyor?

Her şey bundan 3 sene önce başladı. O günlerde Avrupa Birliği ve Euro Bölgesi, tarihinin en zor günlerinden geçiyordu. Hoş, bugünkü durumuna daha iyi demek doğru olur mu? Tartışılır. Ancak 2011’de AB, tabiri caizse çatırdıyordu. AB yönetimi bir yandan Yunanistan’ı birlikte tutmaya çalışıyor, diğer yandan İspanya, İtalya ve Portekiz’den diğer Euro ülkelerine mevduat ve servet kaçışını engellemeye çalışıyordu.

Euro Bölgesi içinde güven bunalımı öyle bir noktaya gelmişti ki, birlik içindeki ülkeler “çürük ve sağlam” elmalar olarak ayrılıyor, yukarıda ismi geçen ülkelerden Almanya, Fransa gibi göreceli sağlamlara çok ciddi para girişi oluyordu. İşte bu noktada İsviçre Frangı da hem Avrupa’da hem de küresel ölçekte tedirgin olan uluslararası yatırımcıların bir anda gözdesi oldu.

MERKEZ 2011’DE ÖNLEM ALMAK ZORUNDA KALDI

Durum böyle olunca İsviçre Merkez Bankası, bir süre olup biteni izledikten sonra önlem almak zorunda kaldı. 2011 yılında İsviçre Bankası “Kur Tavanı” adında bir uygulamayı devreye soktu. Bu uygulamayla 1 Euro-1.20 frank tavanı piyasalara açıklanmış oldu. Frangın Euro karşısında çok değerli hale gelmiş olmasını engellemek için alınan bu kararla Euro, frank karşısında ne zaman 1.20’ye gelse İsviçre Merkez Bankası frank satıp döviz almaya başladı. Tam 3 sene boyunca buna devam etti. Öyle ki bu süre içinde İsviçre Merkez Bankası’nın rezervleri 270 milyar franktan 430 milyar franga kadar yükseldi.

Peki önlemler işe yaradı mı? Evet yaradı. İsviçre’nin toplam ticaretinin % 55’inin Euro Bölgesi’yle olduğu düşünüldüğünde “1 Euro maksimum 1.20 Frank” garantisi İsviçreli şirketlerin tam zamanında imdadına yetişti. Başta turizm, saat, kimyevi üretim gibi sektörlerde çalışanlar derin bir nefes aldı. 2011- 2014 yılları arasında İsviçre’de ortalama % 2 bandında bir büyüme yakalanırken, Avrupa’da bu oran % 1’in altına indi. Enflasyon konusunda ise bir başarı yakalanamadı. Frangın Euro’ya karşı aşırı değerlenmesinin önlenmesine rağmen, İsviçre’de enflasyon eksi (-) kaldı, yani deflasyon hüküm sürdü.

Peki neden şimdi değişikliğe gidiliyor? İşte konunun en can alıcı kısmı burası.

Madem işler yolunda, neden İsviçre bu uygulamadan vazgeçiyor? Bunun birkaç açıklaması olabilir, gelin üzerinden birlikte geçelim.

- İsviçre Merkez Bankası, Euro’nun son dönemdeki değer kaybedişini gördü ve bu durumda daha fazla “Frangı suni olarak Euro’ya karşı değersiz tutma” operasyonuna devam edemeyeceğini anladı. Bu yüzden kur tavanını kaldırdı ama ekstra gelecek olan para için (negatif) - % 0.75 faiz ödeyeceğini söyleyerek “Bana para getirmeyin” dedi.

- İkinci açıklama ise İsviçre Merkez Bankası’nda, 1 hafta sonra Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Mario Draghi’nin muhtemelen 500 milyar Euro’nun üzerinde, belki de 1 trilyon Euro’luk yeni bir teşvik paketi açıklayacağı kanaati oluştu. Bu sebeple, haftaya eğer ECB bu açıklamayı yaparsa frangın çok ciddi baskı yiyeceğini gördü ve şimdiden bu kararı aldı.

Üçüncü ve son açıklama ise İsviçre Merkez Bankası’nın, küresel ekonomilerin uzun soluklu bir durgunluğa girdiğini düşünüyor olması. Bu durumda da yatırımcıların altın, frank gibi güvenli limanları tercih etmesi kaçınılmaz olacak. Bu sebeple de kur tavanı gibi suni yöntemlerden vazgeçtiler ve yeni uzun vadeli stratejilere odaklanmaya karar verdiler.

Bundan sonra ne olacak? Ben 3. açıklama taraftarıyım. Daha önce defalarca yazdığım gibi, deflasyon ve buna bağlı yaşanabilecek ekonomik kriz beklentisi, İsviçre Merkez Bankası’na geri adım attırdı. Başkan Jordon, yüzyıllardır güvenli liman olan frangı ne yapsa tutamayacağını anladı. Bu yüzden kuru serbest bıraktı, ama faizle savaşa devam ediyor.

Şimdi bizim sormamız gereken soru şu: “Faiz indirmesine, hatta negatif faize rağmen frank değer kazanıyor ve aynı gün altın, ABD Doları değerleniyorsa, bu neyin öncüsüdür?”

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
20 Ocak 2015 Salı, 19:45 Misafir borsa,gayrimenkul,tahvil,yerel para ve tum turev urunlerin ici bos cuval gibi cokusunun oncusudur..
20 Ocak 2015 Salı, 15:47 Misafir mutlaka bişey yapıp büyük kriz çıkarıcaklar bu basılan paraların dönüşleri her zaman krizdir yarın bende 2 trilyon basayım belki piyasa ateşlenir ,hahahahhh
20 Ocak 2015 Salı, 11:38 Misafir eksi faiz vermesine rağmen frank ve dolar yuseliyorsa büyük bir fırtına gelecegini gösteriyor. 3 yil destek vermesine ragmen duzelme goremedi ve guvenli liman özelliğini korumak için bu tedbiri almak zorunda kaldı.
Yukarı