TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Merkez’den herkese mavi boncuk

TCMB’nin ay boyunca üzerine çok konuşulan faiz kararı, dün açıklandı. Son zamanlarda gördüğüm en enteresan karar oldu. Sanırım kararın kendisi gibi, o zamana kadar beklentilerin nasıl şekillendiği de bir o kadar üzerine konuşulmayı hak ediyor.

Aybaşında piyasaların genel beklentisi “Ocak ayının pas geçilebileceği, düşen enflasyonun yardımıyla faiz indirimlerinin mart gibi başlayacağı” yönündeydi. Ancak ay boyunca siyasilerin “faiz indirimi” açıklamaları ve petrol fiyatlarının 50 doların da altına kayması işin rengini bir parça değiştirdi. Ocak ayının 20’si itibarıyla karar öncesinde 25 ya da 50 baz puan indirim bekleyenlerin sayısı bir miktar arttı.

Bu arada piyasa cephesinde ise, % 7’ler seviyesindeki tahvil faizleri yapılabilecek olan 100- 125 baz puanlık faiz indirimini çoktan fiyatlamış durumdaydı. Döviz tarafı ise, olası faiz indiriminin Türk Lirası’nın diğer gelişen kurlara karşı “faiz üstünlüğünü” azaltacağı endişesi ile karar öncesinde sepet kurda 2.53’e, dolar/TL paritesinde ise 2.34’lere kadar yükselmişti.

TCMB KILI KIRK YARMIŞ!

Bu beklentiler ve fiyatlamalar ile saat 14.00’te TCMB’nin ocak ayı faiz kararını öğrendik. Politika faizini 50 baz puan düşürerek % 7.75’e çeken Merkez faiz koridorunun alt ve üst bandını ise % 7.5 ve % 11.25’te değiştirmeden tuttu. Karar öncesi BloombergHT olarak yerli ve yabancı ekonomist, trader, stratejist olmak üzere onlarca kişi ile konuşmuş olmamıza rağmen “Merkez’in faiz indirim kompozisyonu”nu tahmin edene rastlamadık.

Politika faizini 50 baz puan indiren TCMB’nin bu hamle ile “Yeter artık faiz indirim sürecini başlat” feryatlarını gördüğünü anlıyoruz. Bir anlamda “reel sektöre, iş dünyasına ve siyasetçilere göz kırpılmış” oldu. Ancak diğer tarafta, Türk Lirası’nın bankalar arası piyasada faizini belirleyen fonlama koridoruna dokunulmamış olması da “piyasalara mavi boncuk” olarak anlaşılabilir.

ÖNEMLİ OLAN TL REPO ORANLARI

Merkez Bankası’nın faizleri 50 baz puan düşürmesi önemi bir gelişme. Ancak bu otomatik olarak piyasada oluşan faizlerin de aynı oranda düşmesi anlamına gelmiyor. TCMB’nin piyasayı düşen politika faizi % 7.75’ten ne kadar miktarda fonlayacağı çok önemli. En son faiz indirimi yaptığı Temmuz 2014’ten bugüne, TCMB piyasaya ortalama % 8.40 faiz oranı likidite veriyor. Ancak son 3-4 aydır bilinçli olarak piyasaya ihtiyacının altında likidite verdiği için, bankalar arası Türk Lirası repo piyasasında gün sonunda ortalama % 9’lara çıkan bir seviye oluşuyor. Burada üst tavan bankalar için % 10.75, piyasa yapıcısı olmayanlar için de % 11.25, yani faiz koridorunun üst bandı. Ve yine hatırlatmak için Türk Lirası repoda son 4 ayda defalarca % 10’ların üstü görüldü.

Görüleceği gibi politika faizinin aşağıya gelmesi önemli bir gelişme olsa da, mevduat ve arkasından da kredi faizlerini etkileyen bankalar arası Türk Lirası repo faizlerinin düşmesi faiz kararından ziyade TMCB’nin piyasaya ne kadar likidite verdiği ile alakalı. Dünkü karardan anlaşılan o ki; Merkez Bankası % 10.2’ler seviyesine çıkabilecek olan Türk Lirası repo oranlarını düşürmek istemiyor.

SİYASİLERİN SÖYLEMİ BOZUYOR

Dün TCMB faiz kararının hemen ardından arka arkaya siyasi kanattan açıklamalar geldi. Genel olarak “... 50 baz puan yetmez, çok geç kalındı, bir sonraki toplantıyı beklemeden faiz yeniden indirilmeli” mealine gelen bu açıklamaların yukarıdaki “TCMB’nin kılı kırk yaran terazisi”ni zorluyor. TCMB’nin kredibilitesi ve faiz kararlarının siyasi etki altında kalabileceği endişeleri başta döviz piyasasında olmak üzere tahvil bonoda etkisini gösteriyor. Bir de üzerine ABD Doları’nın küresel piyasalarda duraklamayan yükselişi eklenince durum daha sıkıntılı oluyor. Dün kapanışa doğru hem dövize hem de tahvil piyasasına gelen satışın sebebi de bu.

Sonuçta TCMB faiz indirim kapısını açmış oldu. Bundan sonra işi daha da zor. Anlaşılan o ki, bu kapının önümüzdeki aylarda daha fazla açılması yönünde beklenti artmış vaziyette. Ancak ABD Doları’nın artan gücü, FED’in ayak sesleri, deflasyon korkusu, Rusya endişesi ve son nihayetinde siyasilerin söylemleri bu sürecin yönetilmesini çok zorlaştıracak gibi.

Allah yardımcıları olsun.

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
23 Ocak 2015 Cuma, 10:35 Misafir sayın başaran, dün dolar-euro kuru düşünce dolar tl'ye karşı (yine) eşanlı olarak şelale biçiminde değer kaybetti.dolar euroya karşı değer kazanırken tl'ye karşı eşanlı olarak eğer nasıl değer kaybediyor? dün akşam bu soruyu aslı hanım taner berksoy'a sordu ve hoca bu soruyu kızararak ve terleyerek "dolar haziran ayından sonra değer kszanacak" diye cevaplandırdı.bu sabah (cuma) bugün tv'de sunucu aynı soruyu cüneyt paksoy'a sordu ve kısacası benzeri bir cevap aldı.iki uzmanın da cevaplan dıramadığı bu soruyu, "eşanlı düşme" unsurunu ihmal etmeden lutfen cevaplandırırmısınız. teşekkürler.
Yukarı