TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Yine, Yeni, Yeniden: ABD toparlıyor FED faizleri artıracak

 

Bir cumartesi sabahında eline gazeteyi alıp, “Ne olacak bu kurun hali?” ya da “Faizler neden yükseliyor?” sorularına ekonomi jargonu içinde makul ve mantıklı cevaplar arayanlar için iki haberim var!

İlk haberim, ABD ekonomisi çok ciddi bir şekilde toparlıyor.

Dün açıklanan ABD tarım dışı istihdam verisi bir kez daha gösterdi ki, Amerika’da istihdam yaratılıyor, hem de beklenenin çok üzerinde! Hatta son ocak ayı verisi gösterdi ki ABD’de hem işgücüne katılım artıyor, hem istihdam sağlanıyor hem de saatlik ücretler artıyor. Yani ekonomi son derece sağlıklı bir şekilde toparlıyor.

Gelin ABD’de açıklanan son veriye detaylı analiz yapalım. Beklenti 230 bin kişilik bir istihdam artışıydı. Ancak bu rakamın üzerinde 257 bin geldi. Daha önemlisi, düşen petrol fiyatlarının etkisiyle enerji sektöründe işten çıkarmalara rağmen istihdam iyi geldi.

Hadi bir istatistik daha vereyim. Son revizyonlardan sonra son 3 ayda ABD ekonomisi 1 milyon yeni iş yaratmış! Bu sayı çeyrek dönemde bakıldığında 1979’dan beri ulaşılan en iyi istihdam rakamı. Devam ediyorum, son 11 aydır ABD’de aylık 200 binin üzerinde istihdam sağlanıyor ve daha önemlisi son rakam itibarıyla yıllık ortalama maaşlar % 2.2 artmış vaziyette!

İşte bu sebeple FED’in faiz artırımı için “saha ve zemin şartları” son derece müsait. Piyasa bu gerçekle cuma günü bir kez daha karşılaştığı için panik oldu ve Türkiye dahil bütün gelişen ülkelerden çıkış yaşandı, yaşanacak.

Şimdi gelelim ikinci haberime...

Yukarıda yazdıklarım benim ve muhtemelen Bloomberg HT izleyip bu köşeyi takip edenler için hiç ama hiç şaşırtıcı değil.

Daha önce bu köşede “Bir cisim yaklaşıyor”, “ABD % 5 büyürse ne olur?” ve “Yangın anında kırınız” gibi aklıma ilk gelen başlıklarla, ABD ekonomisindeki toparlanmayı ve FED’in çıkış stratejisini hafife almamak gerektiğini yazmıştım. Hatta piyasanın sürekli iyimser bir modda “Hepimiz aynı gemideyiz, FED de bu gemiyi batırmaz” yorumlarına karşı “Hayır, aynı gemide değiliz. FED gemide, biz gelişen ülkeler filikadayız” diye de eklemiştim. Dolayısıyla ne ABD ekonomisindeki toparlanma, ne de FED’in yaza faiz artıracak oluşu beni şaşırtmıyor!

FED ve ABD konusunda bu analizleri yaptığım için, içeride faiz indirim kıskacındaki Merkez için de ısrarla “FED’i bekler, acele etmez” şeklinde yorumlar yapıyordum. Bu sebeple, Merkez’den olası bir faiz indirimini en az marta kadar beklemiyordum! Ancak yanıldım. TCMB ocakta faiz indirdi. Hatta FED’in 3-4 ay sonra faiz artırımı yapacağı bir yılda “olağanüstü toplantıyla” faizleri daha fazla indirmeye kalktı! Neyse ki “0.07 baz puan” farkla bu hatadan döndük.

Ancak hâlâ çok kritik bir yerdeyiz. Büyük oranda siyasi telkinler ve yoğun eleştiri bombardımanı altında alınan ocak faiz indirimi sonrası, ne son açıklanan enflasyon verileri ne de ABD ve FED ikilisi daha fazla indirime izin veriyor. Soğukkanlı olup “Faiz indirmek asıl amacımız” saplantısından çıkıp küresel ekonomilerde yaşanan sert dalgalarla mücadele etmeliyiz. Faizin indirilebileceği gibi artırılabilecek de bir para piyasası silahı olduğunu akıldan çıkarmamalıyız.

Bu kadar ciddi tespit yeter. Yazıyı “ABD ekonomisinde kriz sonrası faizlerin hızla düşürülmesini Türkiye için örnek gösterenler” için küçük bir fıkrayla bitirelim:

Temel dama çıkıp atlamak üzere olan bir vatandaşa bakan kalabalığa doğru ilerler ve “Çekilin ben onu indiririm” der. Ahali geri çekilir ve Temel dama bir halat fırlatır. Damdaki adama da halatı beline bağlamasını ister. Temel halatı çeker ve beline halat bağlı adam hızla damdan yere çakılır.

Ahali Temel’e döner ve “Sen ne yaptın kardeşim? Adam öldü” der!

Temel’ in cevabı ise “Valla biz bir keresinde böyle bir adam kurtarmıştık ama kuyudan mı çıkarmıştık yoksa damdan mı indirmiştik tam hatırlayamadım” olur!

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
09 Şubat 2015 Pazartesi, 12:11 Misafir sizi büyük beğeni ile okuyorum.çok istifade ediyorum.saygılarımla
07 Şubat 2015 Cumartesi, 11:50 Misafir Bravo
07 Şubat 2015 Cumartesi, 09:25 Misafir Mutlaka okunmali.
Yukarı