TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

2015 ilk çeyrek sonrası durum tespiti

Yılın ilk çeyreğini bitirmek üzereyiz. Ortaya çıkan resim ne bizim için ne de diğer ülkeler için iyi gitmedi. Arada sıyrılanlar olmadı mı? Elbette var; uyguladığı politikalarla düşen petrol fiyatlarını lehine çeviren Hindistan, Avrupa’nın yüzde 1.5 ile en iyi büyümesini yakalayan İspanya ya da işsizliğini yüzde 5’e indiren ABD akla gelen ilk örnekler. Ancak bu sayı fazla değil ve genel “olumsuz ilk çeyrek” resmini değiştirmeye yetmiyor.

SORUN NET ‘NASIL BÜYÜYECEĞİZ?’

ABD’nin 2014’ü yüzde 2.5 büyüme ile bitirdiği bir seneyi geride bıraktık. AB’de bu oran yüzde 0.9’larda. Bizde ise büyük ihtimalle 2014 için yüzde 2.5’ler civarında çıkacak. Ama hikâye maalesef 2014 ile sınırlı kalmıyor. Dünya Bankası’ndan IMF’ye herkes 2015 yılı için sene başı tahminlerini aşağıya çekiyor. Küresel ekonomi için 2015 büyümesi çoktan % 3 düşürüldü. AB için en iyimser tahmin yüzde 1.2 büyüme. Çin’in ise yüzde 7 altında kalma ihtimali var. 2015’te daralacak olanlar Brezilya ve Rusya. Bizde durum ne? Resmi beklenti yüzde 4. Ama piyasa beklentisi yüzde 3’ün altında. Demek ki, 2015 çeyreğinden ilk çıkarımımız, küresel ekonominin toparlandığı yönünde ciddi bir beklentiye girmek için erken. ABD ekonomisi toparlıyor, geri kalan hâlâ ciddi bir durgunluk riski taşıyor.

SEÇİMLER ÖNEMLİ

2015 yılının ilk çeyreği gösterdi ki son 5-6 yıldır devam eden kriz artık seçim sonuçlarını etkilemeye başladı. Yunanistan seçimleri bunun en güzel örneği. Yunanistan’ın belki de AB dışına çıkarılmasına sebep olacak sürecin altında yeni seçilen SYRIZA Partisi olacak. Ama daha fazlası da yolda. İspanya’da düzelen rakamlara karşı Rahoy Hükümeti rahat değil. İngiltere’de Muhafazakâr Parti’nin mayıs seçimlerinde tahtı sallanıyor. İngiltere’de ekonomik durgunluğun faturası kesilecek gibi. Yıllar sonra ülkede koalisyon dönemi başlıyor. Diğer yandan Türkiye’de de seçimler var ve 2009 seçimleri hariç AK Parti son 12 yılın en düşük büyüme, en yüksek işsizlik oranları ile seçime gidiyor.

ORTADOĞU’DA SICAK GÜNLER

2015 ilk çeyreğinden akılda kalan bir başka konu ise Ortadoğu’nun yakın vadede ciddi karışma ihtimalinin doğuyor olması. ABD Başkanı Obama’nın İran’la yeni bir sayfa açmaya hazırlandığı günlerde, Yemen’de aşırı dinci grupların S.Arabistan tarafından bombalanması yakın zamanda bölgede “heyecanın” artacağını söylüyor. Bu gelişmeye Obama ile arası açık olan Netanyahu’nun İsrail’de yeniden başbakan seçilmesi, S.Arabistan’da Kral Abdullah bin Abdülaziz’in ölümünden sonra yaşanabilecek olası “taht mücadeleleri” de eklenirse bölgeye ve tabii ki petrol fiyatlarına daha yakından bakmak gerecektir Kısaca 2015’in ilk çeyreğinde pek aradığımızı bulamadık. Hayırlısı 2. çeyreğe diyeceğim ama bir Türk atasözü aklıma geliyor: “Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir.”

Yukarı