TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Dolar nereye koşuyor?

 

Bilgisayarın başına oturdum. Yazımın konusunu belirlemeye çalışıyorum. O sırada gözüm, BloombergHT Televizyonu’nda son dakika olarak geçen “Dolar / TL 2.68 ile rekor tazeledi” alt yazısına kayıyor. Diğer tarafta telefonum çalıyor ve eski bir dostum “Sen bilirsin, ne olacak bu doların hali. Döviz borcum var?” diye soruyor. Öğle saatlerinde ise demir - çelik sektöründe üretim yapan bir grup işadamı ile bir araya geliyorum ve konu yine aynı “ ... düşen büyüme rakamları, küresel soğuma, bunlarla başa çıkarız da, bu kura ne oluyor? İş yaptığımız şirketler bu döviz kuru ile nasıl başa çıkacaklar?”

Gün boyunca farklı yerlerde ve kişilerle yaptığım görüşmelerde mesaj ve konu başlığı hep aynı olunca bizim bugünkü yazı konumuz da belli oldu.

Gelin analize tane tane baştan başlayalım.

DOLAR DAHA FAZLA YÜKSELİR Mİ?

FED’in faiz artırımı beklentisiyle geçen yılın haziran ayından beri ABD Doları bütün dünyada değer kazanıyor. Dolar Endeksi olarak nitelendirilen ve ABD Doları’nın; Euro, frank, sterlin, yen, Kanada Doları ve İsveç Kronu’na karşı değerini gösteren endeks son 1 yılda yüzde 24 yükseldi. ABD Doları’nın en fazla değer kazandığı majör para birimi yüzde 23 ile Euro oldu. Doların yen ve sterline karşı da yüzde 13 değer kazandığını görüyoruz.

Şu ana kadar yüzde 24 yükselen ve son 12 yılın en değerli haline gelen Dolar Endeksi’nin değer kazanmaya devam etmesi bekleniyor. 3 sene öncesine kadar yüzde 10 bütçe açığı verirken, bugün bunu yüzde 3’lere düşüren IMF’nin beklentilerine göre 2015 ve 2016’da yüzde 3’ün üzerinde büyüyecek ABD ekonomisinin kaptan köşkünde oturan FED “Bu sene faiz artıracağım” diyor.

Bu arada son 5-6 yılda FED faizinin “0” olduğu uzun dönemde, dolar ucuz ve bol bulunurken, ABD dışı ülkelerin şirketleri tam 9 trilyon dolarlık “ABD Doları” cinsinden borçlanma yapmış. Bunun kabaca 4.5 trilyon doları da gelişmekte olan ülkelerin şirketleri tarafından yapıldı. Durum bu! ABD ekonomisi toparlıyor, FED “Faiz artıracağım” diyor, dolar borçlu şirketler panikliyor. Bu şartlarda ABD Doları’nın daha fazla değerlenmesi hiç şaşırtıcı olmayacaktır.

TÜRK LİRASI’NDA SATIŞ AŞIRI MI?

Peki, küresel piyasalardaki “dolar kasırgası”nı anladık. Gelelim Türk Lirası’na. Yılbaşından beri Türk Lirası’nın dolara karşı değer kaybı yüzde 12. Bloomberg’in gelişen ülke kurları arasında yaptığı sıralamaya göre en kötü 3. performans. Dolara karşı bizden daha kötü giden diğer iki ülke; Brezilya ve Bulgaristan.

Bu resme şimdi bir de son 1 yıl olarak bakalım. TL’nin dolara karşı son 1 yıllık kaybı; yüzde 20. En kötü 9. performans. Rusya, Brezilya, Romanya, Polonya gibi ülkelerin para birimlerinde değer kaybı çok daha fazla.

Şimdi resim daha net. Türk Lirası’nın son 1 yıllık yüzde 20 değer kaybı doların küresel piyasalardaki değer kaybı ile uyumlu. Ancak son 4 ayda kurda görülen değer kaybının artışında hızlanma var. Yani negatif ayrışıyoruz.

BUNDAN SONRA NE OLUR?

Önce şu notu düşmekte fayda var sanırım. Son 4 ayı hatırlarsak yaşadığımız “Enflasyon mu? Faiz mi?“ tartışması hanemize negatif yazmış görünüyor. Olay tatlıya bağlandı. Diğer yandan seçimlere 2 aydan kısa süre kala hâlâ; seçim anketlerinin Meclis’te “3 parti mi? 4 parti mi? sorusuna net cevap vermiyor olması, olası sonuçlara göre; tek parti iktidarı, Anayasa değişikliği için yeterli 330 milletvekili sayısı ve koalisyon ihtimali gibi her biri çok farklı fiyatlanacak olan sonuçların masanın üzerinde durması da yatırımcıların gerildiği bir başka nokta.

Sonuç..

Yaşayacağız ve göreceğiz. Herkese “Allah kolaylık versin”.

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
16 Nisan 2015 Perşembe, 20:16 Misafir Çok afedersiniz Cüneyt bey, ama Brezilya'dan bile kötü durumdayız bu senelik performansda. Ve ayrıca bu yazı daha çok seçim için baskı yazısı olmuş, sizden hiç beklemezdim.
16 Nisan 2015 Perşembe, 09:15 Misafir ilk yorumda arkadaş on numara tespitte bulunmuş. tamamen vakit kaybı bir yazı olmuş. cüneyt beye yakışmamış.
15 Nisan 2015 Çarşamba, 15:20 Misafir Belli ki Cüneyt bey yazacak bir konu bulamayinca dolar hakkında yazı yazmak istemiş ama başlığını yanlış koymuş ne olacak bu doların hali başlığı ile yazdığı arasında uçurum var bütün yazının sonunda" yaşayacağız ve göreceğiz." diyor .madem bilmiyorsun ne olacak ozaman "dolar degerlendirmesi" deyin.
Yukarı