TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Ben bu 2015’ten bir şey anlamadım

 

2015’i ortaladık. Ama ben bu seneden hiçbir şey anlamadım. Belki de artık yaşlanıyorum, bazı şeyleri tam olarak idrak edemiyorum. Yarısını geride bıraktığımız 2015 yılında, nasıl çözüldüğünü anlamadığım ya da hangi formülle tatlıya bağlanacağını çözemediğim o kadar çok konu var ki! O yüzden diyorum ya, bu seneden hiçbir şey anlamadım.

İsterseniz hızlıca birlikte kafa yoralım şu 2015’in muammalarına.

Yunanistan kurtuldu mu, battı mı?

Pratikte kurtuldu. AB’den 3. defa tam 87 milyar Euro’luk kurtarma paketi aldılar. Paranın büyük kısmı (50 milyar Euro) Avrupa Kurtarma Fonu tarafından karşılanacak ve öncelikle Yunan bankaları yeniden sermayelendirilecek. Sonra da bu kaynak, Yunan ekonomisinin daha verimli olması için kullanılacak. Buraya kadarki kısım “pratikte kurtuldu” kısmı.

İşin bir de teorik kısmı var ki, orası “Yunanistan battı” diyor. IMF’ye temmuz ayında 4 ayrı seferde toplam 1.6 milyar Euro ödeme yapılamadı. Bankalar kapatıldı ve sermaye kontrolü uygulamasıyla halkın mevduatlara ulaşımı engellendi. Hatta şimdi borçlarının yapılandırılması gündemde. Yani bir ülkenin “batık” sayılması için her şart mevcut!

Şimdi size soruyorum: “Yunanistan’ın durumu nedir?”

2015’in benim için muamma olan diğer bir konusu da Çin!

Çin’de varlık balonu var mı? Varsa şu an yaşananlar bu balonun patlamak üzere olduğuna delalet mi?

Bilindiği gibi Çin’in 2. çeyrek büyüme verisi yüzde 7 olarak açıklandı. Bu büyüme 2015 için hükümetin hedeflediği büyüme rakamıyla uyumlu. Ama ekonomistlerin, özellikle de Batılı kaynakların bu rakamla ilgili ciddi şüpheleri var. Çin ekonomisinde toplam tüketilen petrol miktarı, sarf edilen toplam elektriğin büyüklüğü, bu yüzde rakamını işaret etmiyor. Ayrıca Çin Merkez Bankası’nın son 6 ayda 4 kez faiz indirmiş olması da ekonomistlerin bu konudaki şüphelerini artırıyor. Ancak Çin’le ilgili soru işaretleri sadece büyüme rakamıyla sınırlı değil. Şanghay Borsası’nda geçen seneden haziran ortasına kadar yüzde 125’lik yükseliş yaşandı. Son 1 ayda ise önce yüzde 30’luk kayıp, sonra da yüzde 10’luk artış görüldü. Fakat esas hikâye borsanın zikzaklarından ziyade, Çin hükümetinin borsa düşmesin diye aldığı önlemlerde. Neler yapılmadı ki?

Çin Merkez Bankası 20 milyar dolarlık hisse aldı. Sonra Çinli aracı kurumların müşterilerinin portföylerini destekleyebilmeleri için 2011 yılında China Finance Securities Corp. ismiyle yarı kamu şirket kuruldu ve yakınlarda bu şirketin sermayesi 200 milyar dolara çıkarıldı. Bu şirket ayrıca piyasadan direkt hisse senedi de alabiliyor. Halka arzlar ikinci emre kadar iptal edildi. Hatta son tahlilde bir şirketin yüzde 5’inden daha fazlasını elinde bulunduranların “satış yapması” yasaklandı.

Bütün bu gelişmeler kafaları karıştırıyor ama hem Çinli yetkililere hem de birçok uluslararası finans kurumuna göre Çin’de bir varlık balonundan bahsetmek mümkün değil.

Şimdi size yine soruyorum: “Çin ekonomisinde büyümenin hızı düşünce, hisse senetlerinde ortaya çıkan bir balon riski var mı? Eğer yoksa Çinli yetkililerin telaşı neden?”

Son muamma da bizden!

1.5 senede 3 seçimi geride bıraktık. Teoride seçimler geride kaldı ve artık koalisyon hükümetinin kurulması ve yola devam edilmesi gerekiyor. Ama pratikte durum böyle değil. Koalisyon ihtimali ile erken seçim ihtimali hala “fifty-fifty”. En yakın koalisyon ihtimali, AK Parti-CHP. Ancak bu koalisyonun başta Beştepe ile ilişkiler olmak üzere birçok konuda “sıkıntılı başlangıç” yapması muhtemel.

Diğer yandan yeni bir seçim olursa mevcut durumdan “çok farklı” bir senaryo ortaya çıkması da şu anki şartlarda büyük olasılık görünmüyor. Kısaca, seneye başlarken “Seçimler bitsin, 2015 sonrası siyaseten rahat” söylemi “çökmüş vaziyette”.

Bu da son sorum: 2015 sonrası Türk siyasi haritası da hiçbir şeyin önceden öngörülemeyeceği kadar dalgalı mı olacak?

Ben bu 2015’ten pek bir şey anlamadım. Ama inşallah ağzımızın tadı bozulmadan, sağlık ve huzurlu geçireceğimiz daha çok aylar ve yıllar olacak. Anlarız zamanla herhalde.

Herkese iyi bayramlar.

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
21 Temmuz 2015 Salı, 19:49 Misafir anlamadığın çok şey var senin.
18 Temmuz 2015 Cumartesi, 16:25 Misafir İyi bayramlar sizi severek yazılarınızı takip ediyorum
Yukarı