TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Gelişmekte olan ülkelere karşı ‘alerji’ artıyor

 

Fitch yakın zamanda yatırımcılar arasında bir anket yapmış. Aslında derecelendirme kurumlarının bu tür anketler yapmasına alışık değiliz. Ama Fitch’in toplam büyüklüğü 7.8 trilyon Euro’yu bulan portföyü yöneten fon yöneticileriyle yaptığı bu anket ilgimi çekti. Ankette yatırımcılara küresel ekonomide yaşanabilecek politik ve finansal riskler sorulmuş. Ayrıca gelişmekte olan ülkelere ait tehditler de ankette yer almış.

 

BREZİLYA VE RUSYA LİSTE BAŞINDA

Fitch’in anketine katılan yatırımcıların yüzde 46’sı gelişmekte olan ülkelerin şirketlerin yoğun borçluluk oranlarının yeniden çevrilmesinde ciddi sıkıntı olacağını düşünüyor. Bu yatırımcılara Rusya, Brezilya, Hindistan, Türkiye ve Çin’den oluşan bir liste verildiğinde ve “2 ülke seç” dendiğinde, olası bir “gelişmekte olan ülkeler krizinde” ilk patlayacak ülkeye yüzde 76’sı Brezilya, yüzde 38’i ise Rusya demiş.

Brezilya, sermaye piyasalarının 2000-2012 yılları arasında gelişmekte olan ülkelere yatırım yapan fonlar arasında çok popüler olmasına rağmen son 3 yıldır büyümesi negatife inip yolsuzluk skandallarıyla öne çıkınca yabancı yatırımcının bir anda şoke olmasına yol açmış. Diğer yandan artan enflasyon ve bütçe kesintileri Brezilya’nın işini daha da zorlaştırırken, yatırımcı açısından en korkulan risk, ülkenin “yatırım yapılabilir” notunu kaybetmesi.

Rusya ise tahmin ettiğiniz gibi. Bir yandan 55 dolara kadar gerileyen Brent petrol, diğer yandan AB ve ABD’nin devam eden ekonomik yaptırımları, Rusya’ya yatırım yapan fonların tabiri caizse kâbusu oldu. 2015’te yüzde 3-4 civarında daralacak olan Rus ekonomisinin petrol ve doğalgaz dışında sınırlı gelir kaynağı bulunması ve Putin’in yatırımcının ürkmesine neden olacak dış politika tercihleri, sadece 2014’te bu ülkeden 100 milyar doların çıkmasına neden olurken, bu sene bu rakamın tahminen 150 milyar doları bulması bekleniyor. Fitch anketinde “Rusya’ya bu seviyelerden yatırım yapar mısınız?” diye sorulduğunda sadece yüzde 15’inin “Evet” dediği görülüyor.

 

JP MORGAN “2009’DAN BERİ EN YÜKSEK PARA ÇIKIŞI OLDU

Dünyanın önde gelen finans kurumlarından olan JP Morgan’ın uluslararası sermayenin yönünü takip etmek için yaptığı araştırmada ortaya çıkan sonuç da Fitch’in anketini doğrular nitelikte. JP Morgan’a göre 2015’in 2. çeyreğinde, gelişmekte olan ülkelerin piyasalarından toplam 120 milyar dolar çekilmiş. Bu 2009 yılından beri bir çeyrekte görülen en yüksek çıkış. Halbuki yine JP Morgan’ın tespitine göre ilk çeyrekte 80 milyar dolar para gelişen ülkelerin piyasalarına girmişti.

 

TÜRKİYE BU RESİMDE NEREDE?

Fitch’in anketinden devam edecek olursak “Gelişmekte olan ülkelerde kriz bekliyor musunuz?” anketine katılan ve 2 ülke ismi verenlerin yüzde 30’unun listesinde Türkiye var. Bu manada Türkiye’de bir kriz olma ihtimali Brezilya, Rusya ve Çin’den daha düşük yatırımcının gözünde. Ancak Hindistan’dan (yüzde 7) daha yüksek.

Türkiye için öne çıkan en büyük 2 risk, şirketlerin yüksek döviz borcu ve Türk sermaye piyasalarının yurtdışı finansman imkânlarının azalması durumunda yaşanabilecek sıkıntı.

Bu iki risk özellikle FED’in faiz artırımına yaklaştığı bu dönemde Türk varlıkları üzerinde ekstra kırılganlık yaratıyor. Sanıyorum bunu hemen hepimiz biliyoruz. Ekonomik bir krizden bahsetmek kolay değil, ancak kırılganlıklarımızın arttığı aşikâr.

İşte bu tespit göz önünde bulundurulduğunda, Suruç’ta yaşanan terör hadisesi, çözüm sürecinin tıkanmış olması ve özelikle Adıyaman’da şahit olduğumuz silahlı kuvvetlere yapılan saldırının da ışığında resim daha netleşiyor.

Kırılganlıklarımızın daha fazla artmaması için geniş toplumsal desteği arkasında bulunduran, iç ve dış siyasette adım atacak kararlı bir koalisyon hükümetine ihtiyacımız var. Çok acil.

 

 

Yukarı