TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

63. hükümete ekonomi notları

 

Türkiye Cumhuriyeti’nin 62. hükümeti olan Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun AK Parti hükümeti, bilindiği üzere 7 Haziran Pazar günü seçimlere gitti. Yine malumunuz 2015 genel seçim sonuçları hiçbir partiye tek başına iktidar olma şansı vermeyip “koalisyon” formülünü ortaya çıkardı. Son hatırlatma olarak şunun da altını çizeyim: 8 Haziran sabahından bu hafta çarşamba gününe kadar, yani 2 ay boyunca Meclis Başkanı seçtik, divan üyelerini seçtik, ön görüşmeleri, istikşafi görüşmeleri ve nihayetinde liderler zirvesini yaptık. Demokrasi adına İngilizleri imrendirecek jest ve münazaraları tamamladık, lakin tek sorunu aşamadık: “Koalisyon hükümeti kurulamadı.”

Şimdi biz bu 2 ayın sonunda dönüp aynı noktaya geldiğimize, yani yeniden seçim seçeneğiyle baş başa kaldığımıza göre bu süre içinde küresel ve yerel ekonomide neler oldu? Biz ne kaçırdık? Ona bakalım.

 

ÖNCE KÜRESEL EKONOMİDEN BAŞLAYALIM

FED’in faiz artırımına “1” kaldı. 2 ay boyunca ABD’den gelen verilerin de gösterdiği gibi eylül ayı toplantısında FED’in 6.5 yıldır “0” tuttuğu faizleri artırması büyük olasılık. Piyasada işlem yapan trader’lar eylül ayındaki faiz artışı için yüzde 50 ihtimal veriyor. FED faiz artırımı endişesiyle fonların gelişen ülkelerden çıkışı da hızlandı. Temmuz ayında ABD’li fonların gelişen ülkelerden çıkardığı paranın büyüklüğü 4 milyar doları aştı. Bu rakam son 1.5 yılın en yüksek aylık çıkışı. Kısaca, FED faizi artırmak üzere ve gelişen ülkelere kimse para yatırmıyor.

Çin yuanı devalüe etti, Asya sallandı. İhracattaki artışın hızla yavaşlaması, hatta mayıs ayında aylık bazda daralma yaşanması, büyümenin yüzde 7’lerin altını zorlaması gibi konular, sonunda Şanghay yönetimini devalüe etmeye mecbur etti. Çin’in Japonya’ya 180 milyar dolar, Avrupa’ya ise 200 milyar dolara yakın ihracatı var. Sadece son 1 yıl içinde yuan, Japon Yeni’ne karşı yüzde 16, Euro’ya karşı ise yüzde 17 değer kazandı. İşte bu sebeple Çin, parasını 3 günde yüzde 3’ün üzerinde devalüe ederek ihracatçısına ve soğuyan ekonomisine destek vermeye çalıştı. Ancak bu hamle sadece Çin Yuanı ile sınırlı kalmadı.

Toplam GSYH’nin yüzde 30’unu Çin’e ihracat yaparak yaratan Tayvan, yine Çin’e yıllık 55 milyar dolar mal satan Malezya, hatta Çin’in 190 milyar dolar ile 1 numaralı ithalatçısı olan G.Kore’de işler karıştı. Vietnam parasını yüzde 2 devalüe etti, Tayvan faizlerini düşürdü, G.Kore ve Malezya para birimlerinde sert satışlar ortaya çıktı. Yani?.. Çin hapşırdı, Asya titredi.

 

GELELİM TÜRKİYE’YE

Yabancı çıkışı devam ediyor. Hem borsada hem de tahvilde yabancı fonların çıkışı hızlandı. 2015’in ilk 7 ayı sonunda Türkiye’den çıkan para (tahvil ve hisse) 4 milyar doları aştı. Eğer sene bu rakam ya da üzerinde biterse son 10 yılın en yüksek çıkışı olacak.

Merkez Bankası rezervleri azalmaya devam ediyor. Yılbaşında Merkez Bankası’nın 20 milyar dolar altın olmak şartıyla toplam 130 milyar dolar rezervi vardı. Bu rezervlerin altın sabit kalmak şartıyla 120 milyar dolara gerilediğini görüyoruz. Özellikle enerji firmalarının direkt Merkez Bankası’ndan döviz satın alıyor olmaları ve günlük döviz satışları, rezervlerin erimesine neden oluyor. Diğer yandan uluslararası yatırım firması Nomura’nın çalışmasında da belirtildiği gibi, döviz rezervlerinin, kısa vadeli döviz borçlarına oranı açısından bakıldığında Türkiye zayıf durumdaki 5 ülke arasında yer alıyor.

 

TABLO BU!

63. hükümet, yeniden yapılacak seçimlerin sonunda göreve geldiğinde birçok konuda zor bir gündemle mücadele edecek. Ancak ekonomi cephesinde de işler zor olacak. Yukarıda saydığım unsurların yanında olası “bir not indirimi” için havayı koklayan derecelendirme kurumları da işin bir başka kısmı.

Bu zorluklar mutlaka aşılacaktır. Türkiye 2001 krizi dahil olmak üzere ne badireler atlattı. Ama 63. hükümete şunu ifade etmeden bitirmek istemiyorum: “Çok kıymetli bir 6 ay, senden önce heba edildi. Karşılaştığın sıkıntıların ciddi bir kısmı, arada geçen 6 aylık hükümetsiz dönemin sana bıraktığı miras.” Bilgin olsun.

 

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
18 Ağustos 2015 Salı, 17:13 Misafir ister dikkate al!!! istersen alma!!! tefeci ( fuctoring ) piyasasında faizler aylık yı geçti........
18 Ağustos 2015 Salı, 00:14 Misafir $ daha da yukselecek , eylulde fed faizi de gelirse artik $ in 3 tl olmasi cok yakin , artik ulkemizin dusuk katma degerli ihracat yapisini yuksek katma deger ureten urunlerin uretimine yonelerek degistirmesi lazim , ayni zamanda bu urunlerin uretilmesi kisi basina gelirimizi de yukarilara tasiyacaktir.kobilerin de aile sirketi olmaktan kendilerini kurtarmalari ve profesyonel yonetime gecmeleri gerekiyor.
Yukarı