TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Biri bu maçı durdursun!

 

Eski zamanlarda, boks maçlarının zaman zaman kan banyosuna döndüğü dönemlerde bir taraf diğerini ağır hırpalarken seyircilerden biri ayağa kalkar ve “Durdurun bu maçı” diye bağırırmış. Ya da dayak yiyen tarafın antrenörü ringe “beyaz havlu atarak” artık maçın durması gerektiğini hakeme hatırlatırmış.

İşte ben de şimdi yüksek perdeden bağırıyorum: Gelişmekte olan ülkelerin son 1 yıldır yediği dayak artık katlanılabilir olmaktan çıktı. Eğer bir hakem mevcutsa çok geç olmadan bu maçı durdursun!

ABD Doları karşısında ayakta kalabilen yok.

Son 1 yıldır gelişen ülkeler liginde kan kaybı devam ediyor. Kan kaybı öyle bir noktaya ulaştı ki, artık bu ülke kurları, hisse senetleri tarihi düşük noktalara geldi.

Örnek vermek gerekirse, JP Morgan gelişmekte olan ülkeler kur sepeti hesaplanmaya başlandığı 2000 yılından beri en düşük seviyeye gerilemiş durumda. Bir başka ifadeyle, gelişen ülke kurlarının ortalamasının ABD Doları’na karşı değeri son 15 yıldır hiç bu kadar düşük olmamış. İsterseniz örneği biraz daha açayım: ABD Doları, Türk Lirası, Meksika Pezosu, G.Afrika Randı, tüm zamanların en yüksek seviyesinde. Malezya Ringiti ve Endonezya Rupisi, 1998 Asya krizinden beri en yüksek seviyesinde.

Son 1 sene içinde gelişen ülke kurları arasında ABD Doları’na karşı en fazla değer kaybeden kur, yüzde 44 ile Rus Rublesi. Sonra yüzde 34 ile Brezilya Reali ve yüzde 24 ile Türk Lirası geliyor.

 

GELİŞEN ÜLKELER ‘3 KOLDAN’ DAYAK YİYOR

Neden yatırımcılar, gelişen ülkelere bu kadar mesafeli? Bunu 3 maddeyle anlatabilirim:

1- FED faiz artıracak korkusu: ABD faizlerinin artışı, gelişen ülke kurlarının dolara karşı göreceli üstünlüğüne son verecek ve para yeniden ABD’ye dönecek tezi. Bu korku, ciddi bir yabancı sermaye ihtiyacı olan TL’yi de negatif etkiliyor.

2- Düşen emtia fiyatları: Özellikle Afrika ülkeleri başta olmak üzere Brezilya, Meksika, Yeni Zelanda gibi ülkelerin en büyük derdi bu. ABD Doları değer kazanıp bir de küresel ekonomi hızlı soğuyunca birçok gelişen ülke kuru darmadağın oldu. Bu noktada ciddi bir emtia ithalatçısı olan TL, düşen emtia fiyatlarından çok etkilenmiyor.

3- Çin’in büyümesinde sorun var: Çin için bu sene yüzde 7’nin altında büyüme bekleniyor. Eğer gerçekleşirse bu büyüme, son 20 yılın en düşük büyümesi olacak. Çin bu sebeple para birimi yuanı yüzde 3 devalüe etti ve ihracatındaki düşüşü durdurmaya çalışıyor. Ama bu sorun sadece Çin’in sorunu olarak kalmıyor. Çin’e mal satan birçok ülke “kara kara” düşünüyor. Özellikle yıllık ihracatının çok büyük bir bölümünü Çin’e emtia satarak sağlayan Afrika ülkelerinde durum oldukça vahim noktaya geldi. Olayın daha net anlaşılması için şu istatistiği sizinle paylaşayım: 2013 rakamlarına göre Afrika’nın Çin’le toplam ticareti 211 milyar dolar. Bu rakam ABD ile yapılan toplam ticaretin iki katından fazla. Halbuki 15 yıl önce Afrika’nın ABD ile ticareti, Çin’le yaptığının 3 katıymış. Bu sebeple başta G.Afrika, Angola, Nijerya, Zambiya gibi ülkeler olmak üzere Afrika kurlarında ABD Doları’na karşı yılbaşından beri yüzde 15’lerin üzerinde kayıplar var.

Görüldüğü gibi, gelişen ülke boksörü, ABD’li meslektaşı tarafından ringde ağır bir dayak yemekte. Hakem bu maçı durdurmazsa gelişen ülkeler tarafında sonradan tamiri zor hasarlar oluşmak üzere.


BU YAZIYA YORUM YAZ
 
20 Ağustos 2015 Perşembe, 17:00 Misafir yaşasın siyasi istikrar.oley.
19 Ağustos 2015 Çarşamba, 23:11 Misafir artik ulkemizin ozellikle cin`den ucuza makine getirip ayda 1000 tl asgari ucretle beden iscisi calistirarak katma degeri dusuk uretimden yuksek katma degerli urunleri uretmenin altyapisini kurmasinin zamani geldi ve geciyor , nanoteknolojiye yatirim yapilmali ki urettigin urunu uretmek ne kadar bilgi ve teknolojiye dayanir ve uretilmesi zor olursa , iste o zaman her zaman dunyadan talep gorursun urettigin yuksek katma degerli urune, yoksa dolar/euro ne oldu deyip dururuz boyle.
19 Ağustos 2015 Çarşamba, 18:00 Misafir borsayı bıyıklı yabancılar(çifte vatandaşlığı olanlar.) satmıyor.dur bakalım ne zaman satacaklar.aslında ne zaman satacakları belli de.....
Yukarı