TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

2 sürpriz 2 farklı sonuç

 

Perşembe akşamı FED’in benim için sürpriz olan “faiz artırmama” kararı ve arkasından cuma günü sanırım herkes için sürpriz olan Ali Babacan’ın AK Parti’den yeniden milletvekili olacağı açıklaması haftaya damga vuran 2 gelişme oldu.

Önce FED’den başlayalım. Faiz artırmama kararı benim beklentim değildi. Yani FED’in faiz kararını ıskaladım. Zaten bu yanlış tahmini de sağ olsun BloombergHT izleyicileri perşembe akşamı özel yayınımızda gayet güzel yüzüme vurdu(!). Ancak... Beklenenin aksine ben “Eğer FED faiz artırmazsa bu piyasalar için iyi olmaz satış getirir” diye defalarca vurguladığımı net hatırlıyorum. Sayın okur; işte burası tam isabet oldu!

 

HAZİRANI PAS GEÇEN FED AĞUSTOSTA DA İPE UN SERDİ

FED faizleri 6 yıl 3 aydır yüzde 0 - 0.25 bandında tutuyordu. Geçen haziran ayında faiz artırımı beklenen FED bunu pas geçmesini “ABD’de II. çeyrekte kötüleşen verilere bağlamıştı.” Gerçekten de ağır bir kış geçiren ABD, II. çeyrek ekonomi verileri açıklandığında herkesi korkutmuştu. Bu sebeple FED’in haziran ayında faizleri sabit tutması çok da tartışılmadı.

Ancak kış geçti güze gelindi, çarklar yeniden döndü ve ABD’de veriler yeniden güzelleşmeye başladı. İşsizlik yüzde 5.1’e gerilemiş, büyüme yıllık yüzde 2.6 - 2.7 bandına oturmuş, konut satış ve fiyat endeksi 2009 krizi öncesine dönmüştü. Ama tek sorun vardı; enflasyon artmıyordu! Düşük enerji fiyatları ABD tüketici fiyatlarını hâlâ yüzde 0.3 bandında, FED’in “yüzde 2 olması lazım” dediği hanehalkı tüketim harcamaları ise yüzde 1.2’de geziyordu.

İşte FED bu enflasyon rakamının düşüklüğünü bahane etti ve faizleri 6 yıl 3 ayın sonunda sabit tuttu.

 

FED İTİRAF ETTİ ASLINDA KORKTUĞU ‘ÇİN’MİŞ’

FED’in faiz kararının arkasından yaptığı açıklama aslında “FED’in karın ağrısını” açık olarak anlatıyordu. FED düşük enflasyon bahanesinin arkasına saklanarak zaman kazanmaya ve Çin ekonomisinin içinden geçtiği sıkıntılı dönemin ne kadar süreceğini anlamaya çalışıyordu. Halihazırda dolaşımda olan 8 trilyon dolarlık ABD tahvillerinin 1.2 trilyon doları Çin’in elindeydi ve ülke ekonomisinin olası bir hızlı soğuması ve para birimi yuanı savunmak durumda kaldığında bu tahvilleri satmak zorunda kalabilirdi. İşte bu ihtimal FED’i korkuttu. Ayrıca gelişen ülke kurlarında yaşanan sert devalüasyon da FED’in gözünü korkutmuş.

 

ABD’NİN DEĞİL DÜNYANIN MERKEZ BANKASI FED

Çin’di, Brezilya’ydı, Kanada’ydı derken FED, bir anda dünyanın merkez bankası gibi davranmaya başladı. FED’in eylül ayında aldığı karar, yani “yükseltmediği faiz” küresel piyasalara “FED artık ABD ekonomisine değil küresel ekonomiye bakıyor ve gördüğü resim de faiz artırımına izin vermiyor” mesajını verdi. İşte dünyanın ekonomik anlamında jandarmalığına soyunan FED, faizleri artırmayarak birçok yatırımcıya göre “gelişmekte olan ülkelere can simidi atıyor” olacaktı. Ancak benim daha önce de iddia ettiğim üzere bu tam ters etki yarattı ve yatırımcı panikledi. ABD bilançosunu 3 kâr artırmasına, faizleri 6 yıldır “0” tutmasına rağmen faizleri 0.25 baz puan artırmayı uygun görmüyorsa neden çekiniyor olabilir? Küresel bir çöküş riski olmasın?

 

...VE ALİ BABACAN DÖNÜYOR

Bütün bunlar yaşanırken 13 yıllık AK Parti hükümetinin hemen tamamında ekonomi direksiyonunun başında olan Ali Babacan son dakika sürprizi yaparak AK Parti’den vekil adaylığını açıkladı. En son kendisi ile yaptığım röportajda net bir şekilde aday olmayacağını açıklayan ve olmayan Babacan seçimlerden 3 ay sonra son gün, son dakikada karar değiştirdi! Bu ne anlama geliyor? Çok şey. Olası AK Parti tek parti ya da koalisyon hükümetlerinde Babacan isminin ekonomi ekibinin başında yazılması; devamlılık, koordinasyon ve güven unsurlarını çağrıştırırken, son 1.5 yıldır yaşananlar düşünüldüğünde aynı zamanda; düşük faiz tartışmaları, Merkez Bankası bağımsızlığı ve hükümet içi farklı sesler korosunu hatırlatıyor. Enteresan ve sıcak bir ekonomi gündemi bizi bekliyor sanırım.


BU YAZIYA YORUM YAZ
 
21 Eylül 2015 Pazartesi, 17:34 Misafir Mrb müdür
21 Eylül 2015 Pazartesi, 11:00 Misafir Piyasalarin satis getirecegi iyi tahmin.
Yukarı