TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Adana il sınırı

 

İstanbullu okuyucular başlığı gördüklerinde ekonomi yorumculuğunu bırakıp yemek ve restoranlar üzerine yazdığımı düşünebilirler. Hemen düzelteyim, yazının başlığı İstanbul’un sevilen Adana kebapçısını anlatmak için seçilmedi. BloombergHT Anadolu Notları’nın 2. durağı olan Doğu Akdeniz’in üretim üssü olan Adana’yı anlatmak için seçtim o başlığı.

ADANA KABUĞUNU KIRMAYA ÇALIŞIYOR

Gümrük Birliği’ne girdiğimiz 1990’ların ortalarında Adana’nın keyfi yerindeymiş. Şehir yıllara dayanan iş kültürü ve ticaret anlayışı sayesinde başta tekstil ve konfeksiyon sektörleri olmak üzere birçok alanda Gümrük Birliği’nin nimetlerinden yararlanmış. Rekabetin az olduğu, maliyetlerin çok öne çıkmadığı o dönemlerde ünlü Adanalı ailelerin yatırımları sonucu şehir ciddi bir ivme kazanmış. Ancak seneler ilerledikçe yüksek maliyetler, çevreden çıkan rakip şehirler, işkollarının dağıtılamaması gibi sebeplerle Adana bölgedeki üstünlüğünü kaybetmiş.

Türkiye’nin 6. büyük şehrinin yarattığı toplam 63 milyar TL’lik ciro, Türkiye 10’unculuğuna tekabül ediyor. Diğer yandan 1.6 milyar dolarlık ihracatıyla Adana, Türkiye’nin en fazla ihracat yapan şehirleri arasında 11. sırada.

Adana tekstil ürünleri ve kimyevi madde imalatında hâlâ önemli bir oyuncu. Her iki sektörde de toplam Türkiye üretiminin yüzde 4’ü Adana’da gerçekleşiyor.

ADANA’NIN İHRACAT PAZARLARI SIKINTILI

Şehrin ihracat yaptığı ilk 4 şehir, Irak, Almanya, Rusya ve İspanya. Bu şehirler arasında özellikle Irak ve Rusya’ya yapılan ihracatta ciddi düşüş var. Diğer yandan hiç beklenmeyecek bir kayıp da Almanya ihracatında yaşanmış. Bir kısmı Euro/Dolar paritesinden de kaynaklanan Almanya’ya ihracatta 2015’te yüzde 25’lik kayıp göze çarpıyor.

İhracat pazarları daralan Adana’nın bir başka sıkıntısı, teşvik sistemi. Adana teşvik alamayan bir şehir. Ancak Adanalı sanayiciler sadece büyükşehire bakılarak teşvik kararı vermenin yanlış olduğunu, şehrin birçok ilçesinin kalkınmışlık endeksinde çok alt sıralarda olduğunu belirtip “İl değil ilçe bazlı, şehre değil sektöre teşvik verilsin” diyor.

GÖÇMEN KONUSU

Adana’da kayıtlı 150 bin Suriyeli göçmen var. Adana Valisi Mustafa Büyük’ün ifadesine göre Suriyelilerin büyük kısmı “kalıcı”. İşte bu noktada Adana Sanayi Odası Başkanı Zeki Kıvanç’ın dillendirdiği öneri ortaya çıkıyor: “Adana merkezli, çalışanlarının çoğunluğunu Suriyeli göçmenlerin oluşturacağı mega üretim merkezleri kuralım. Bunlar tekstil, hazır giyim, konfeksiyon üretim merkezleri olabilir. Bu bölgeler ‘free zone’ özelliği taşısın ve ABD ile Avrupa’ya bu bölgelerden sıfır kota ve gümrükle mal satalım.”

Adana eski günlerini arıyor. Şehir sorunlarını tespit etmiş, çözüm önerilerini de sunuyor ve Ankara’ya şunu söylüyor: “Beni rakiplerimle aynı şartlarda yarıştır.”

 

Yukarı