TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

LNG ve Katar

 

LNG, doğalgazın atmosfer basıncında eksi 163 derece kadar soğutulmasıyla sıvı haline geçmesine verilen isimdir. Doğalgazın bir yerden başka bir yere nakli sırasında yaşanan en büyük sorun, gaz formundayken kapladığı hacimdir. LNG (Liquefied Natural Gas) yani sıvılaştırılmış doğalgaz, orijinal doğalgazın kapladığı hacmin 1/600’ü kadar alan kapladığı için bu şekilde sevkıyat yapmak son derece elverişli bir metottur. LNG formuna dönüştürülmüş doğalgaz tankerlerle uzun mesafeler gidebilir. Ayrıca LNG’nin renksiz ve kokusuz oluşu ve sıvı haline geçişi sırasında bazı kirletici özellikteki maddelerden arındırılmış olması da işin bir başta tarafı.

‘LNG’YI TANIYALIM’ TARZINDA BU GIRİŞİ NEDEN YAPTIM?

Katar yerküredeki en büyük LNG ihracatçısı. Toplam LNG ticaretinin yüzde 30’unu tek başına yapmakta. Yıllık 338 milyar metreküp LNG ticaretinin döndüğü düşünülürse, Katar’ın ihracatı yaklaşık 100 milyar metreküpe tekabül ediyor.

Katar, toplam LNG ihracatının yüzde 16’sını G.Kore’ye, yüzde 16’sını Japonya’ya, yüzde 14’ünü Hindistan’a, yüzde 7’sini de Çin’e yapıyor. Avrupa tarafında ise yüzde 9’la İngiltere, yüzde 5’le İtalya geliyor. Avrupa’nın EDF, Centrica, Total, E.On gibi önemli enerji şirketleri, Katar’la uzun süreli LNG ithalatı yapmak için kontrat imzaladılar.

Tahmin edilenin aksine Katar’ın Petrol üretimi yüksek değil. Suudi Arabistan’ın 10 milyon varil günlük üretim yaptığı noktada Katar’ın Petrol üretimi günlük sadece 600 bin varil.

Katar’ın Avrupa‘ya LNG sevkıyatında kullandığı güzergâh, Süveyş Kanalı’ndan geçip Akdeniz üzerinden Cebelitarık Boğazı’nı takip ederek Hollanda’nın Roterdam Limanı’na ulaşmak şeklinde özetlenebilir. 2016 yılı sonu itibarıyla Avrupa’nın net LNG ithalatı, toplam LNG ticaretinin yüzde 15’ini bulmuş (51 milyar metreküp). Bu açıdan bakıldığında olası bir engellemeyle karşılaşması halinde Katar’ın bu pazarı, Rusya’dan (Gazprom) boru hattıyla gelen doğalgaza ya da LNG olarak ABD’den yeni yeni gelmeye başlayan sevkıyatlara ve Cezayir’e kaptırma olasılığı var.

LNG PİYASASINA GİREN SAYISI ARTIYOR

2000’li yıllların başında yerkürede sadece 10 ülke LNG ithal edip kullanabilirken bugün bu sayı 25 ülkeye kadar çıkmış durumda. Çin ve Hindistan bu ülkeler arasında talebin en hızlı arttığı yerler olarak dikkat çekmekte. Diğer yandan son 2 yılda LNG pazarında gaz talep eden ülkeler arasına Pakistan, Ürdün, Kolombiya gibi ülkeler eklendi. Diğer yandan Avusturalya ve ABD ise LNG üretiminde en hızlı büyüyen iki ülke.

Bağlamadan önce son bir bilgi daha vereyim. LNG pazarı kulağa bu kadar büyük gelse de toplam doğalgaz pazarının sadece yüzde 10’u. Miktarlar göreceli olarak küçük kaldığı ve ticaretin yeni yeni artmasından ötürü bu pazarda (Petrol piyasasında olduğu gibi, Brent, ABD ham petrol) gösterge olacak, onun üzerinde kontratların alınıp satılabileceği bir piyasa oluşmuş değil. Sonuç..

LNG pazarı ve bunun büyük oyuncusu Katar hem enerji dünyası hem de bu dünyaya bağlı diğer oyuncular için (sermaye piyasaları vs.) oldukça önemli. Bu sebeple Katar ve onunla ilgili gelişmeleri takip ederken LNG pazarının şifrelerini iyi okumak lazım.

 

Yukarı