TVRadyo
Ercan Kumcu
Ercan Kumcu

Dış açık beklenenden hızlı düşüyor

Yılın ilk üç ayında dış ticaret açığı 17.2 milyar dolar oldu. Geçen yılın aynı dönemine göre dış ticaret açığı 4.5 milyar dolar kadar, yüzde 21 düştü. Dış ticaret açığındaki düşüşün 3 milyar doları ihracat artışından, 1.5 milyar doları ithalatın azalmasından kaynaklandı.

İhracat artışının arkasında döviz kurlarındaki artış mutlaka belli bir rol oynamıştır. Ama Avrupa ekonomilerinde görülen göreli toparlanma, ihracat artışının arkasındaki en önemli etken gibi görünüyor. Bir önceki yılın aynı dönemine göre geçen yılın ilk üç ayında yüzde 4.8 artan ihracat bu yılın aynı döneminde yüzde 8.9 arttı. Fiyat elastikiyeti göreli olarak düşük olan Avrupa Birliği’ne yapılan ihracattaki ilk üç aydaki artış yüzde 11.3 oldu. Mart ayında altın ihracatındaki sert bir yükselişle, yılın ilk üç ayında altın ihracatı 1 milyar dolar kadar arttı.

İTHALATTA GERİLEME
Toplam ithalat yılın ilk üç ayında yüzde 2.2 düştü. Geçen yılın aynı döneminde toplam ithalat yüzde 5 düşmüştü. Altın ithalatını dışarıda bırakırsak, geçen yılın aynı dönemine göre, bu yılın ilk üç ayında ithalat 700 milyon dolar kadar, yüzde 1.2 artmış görünüyor. Dolayısıyla, reel ekonomik faaliyetleri ilgilendiren ithalatta en azından yılın ilk üç ayında bir düşüş söz konusu değil.

Yatırım malları ithalatı neredeyse sabit devam ediyor. Geçen yıl da, bu yıl da ilk üç ayda 8.3 milyar dolar civarında yatırım malları ithalatı söz konusu. Bir önceki yılın aynı dönemine göre, ilk üç aylık dönemde, geçen yıl yüzde 5’e yakın artan ara mallar ithalatı bu yıl yüzde 2.2 geriledi. Aynı şekilde, geçen yıl yüzde 12’nin üzerinde artan tüketim malları ithalatı bu yıl yüzde 3’e yakın düştü. İthalat verileri, iç talepteki düşüşün tüketimdeki daralmadan kaynaklandığına işaret ediyor. Aylık bazda baktığımızda, tüketimdeki daralmanın hızlandığını görüyoruz. Geçen yılın aynı ayına göre, bu yılın tüketim malları ithalatı ocak ayında yüzde 10 arttıktan sonra, şubat ayında yüzde 2.3, mart ayında ise yüzde 12 düştü.

BÜYÜME YÜZDE 2 OLABİLİR
İthalat verileri, ekonomik büyümenin bu yılın ilk üç ayında geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık aynı kaldığını gösteriyor. Altın hariç toplam ithalat geçen yıl yüzde 1.3 artmıştı, bu yıl yüzde 1.2 arttı. Geçen yılın ilk üç ayındaki reel büyüme yüzde 2.9 olmuştu. Bu yılın ilk üç ayında da büyümenin yüzde 3 civarında gerçekleşmiş olması şaşırtıcı olmaz. Tüketim harcamaları düşüşünün ithalat rakamlarının gösterdiğinden daha sert olması halinde, büyümenin yüzde 2 düzeyine yaklaşmış olabileceği de olası.

Yıllık olarak baktığımızda da, 2013 yılı boyunca artış eğilimindeki ithalatın alt gruplarında yılın başından bu yana aşağı yönlü bir dönüş yaşanıyor. 12 aylık toplam ithalatın alt kalemlerinin aylık seyri grafikte gösteriliyor. Tüketim malları ithalatındaki artış hızla hız keserken, ara malları ithalatı artışındaki gerileme daha ılımlı görünüyor. Mart ayındaki şaşırtıcı yatırım malları ithalatındaki artışla 12 aylık yatırım malları ithalatında bir artış söz konusu. Yatırımlarda benzer bir artış olasılığı zayıf.

Yukarı