TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Kış ortasında gaz oyunu!

Rusya doğalgaz oyununda son kartını Türkiye'nin restine karşılık masaya koydu. Halk, "Doğalgaz kesilir mi?" telaşında, ancak bu soruya net bir cevap vermek biraz zor. Neticede doğalgazla ilk defa tanıştığımız Batı Hattı, Rusya'dan gelen gaz adına tartışmalı bir konumda. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ve çalışma arkadaşları, Rusya'nın doğalgaz fiyatlarında Türkiye'ye esneklik göstermemesi, İtalya ile yaşanan tahkim meselesi sonrası fiyatlarda geri adım atmaması ve bazı Avrupa ülkelerine de indirim yapmalarına rağmen bize "hayır"demeleri üzerine bir taşla iki kuş vurmak istediler. Bu gelişmeler yaşandı.
Batı Hattı'nı Bakan Yıldız sonlandırırken, özel sektörün Gazprom ile anlaşacağını düşünüyordu. Fakat BOTAŞ-Gazprom anlaşması kanalıyla alınan yıllık 6 milyar metreküp gazın, özel sektör marifetiyle yapılmasına Rusya ayak diredi. Hiçbir şirket, Türkiye'deki ortaklan bile Gazprom'la net bir anlaşmaya imza koymuş değil. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) iki şirketin elindeki iyi niyet anlaşmalarını bile neticeye götürecek doküman olarak görmüş değil. Gelişmeler, Rusya'nın Türkiye'de kamu kurumlarıyla iş yapmadan yana tavır aldığını gösteriyor.
Halihazırdaki manzaraya göre Batı Hattı kilitlenmiş durumda. Tek çıkış yolu var: "Rusya gaz fiyatlarında bir indirim yapacak. Türkiye de kabul edip BOTAŞ-Gazprom anlaşmasını onaylayacak."
Fakat bu tartışmanın ilintili olduğu yerler de var. Mesela ilerleme olmayan Güney Akım Doğalgaz Boru Hattı, Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı, hatta nükleer santral kapsamındaki dengeler çerçevesindeki gelişmeleri de iyi gözlemlemek gerekir.

BATI HATTI YERİNE MAVİ AKIM
Diğer taraftan Gazprom ise alternatif güzergâh Mavi Akım'dan Türkiye'ye ilave gaz verme teklifini masada tutuyor. Bu hattın kontrat bedelleri de fiyat açısından ayrı bir tartışma konusu. Şimdi gözlerimizi yeni yılın ilk gününe, gazın kesileceği tarihe çevirelim. İki taraf için de asıl sıkıntılı sürecin bu günler olduğunu unutmayalım.
Ancak bizim tarafımızda BOTAŞ'ın uzun süredir vizyon koyamadığı, işleri yönetemediği, yönetiminin çok silik kaldığı gerçeğini de lütfen görelim. Şüphesiz Türkiye İran, Azerbaycan ve Mavi Akım gibi hatlarla kaynak çeşitliliğini yakalamış, Nijerya ve Cezayir'den LNG tedarikini sağlıklı yapan bir duruma kavuştu. Arz/talep hususunda tecrübemiz ve doğalgaz deposu sıkıntıları azaltacaktır. Fakat Rusya ile bu oyunun nasıl çözüleceği daha fazla merak konusu. Çünkü gaz dışındaki hiçbir enerji anlaşmamızda henüz somut adım atılmış değil, bu son tartışma da aslında onların bir parçası.
Önemli bir yabancı yetkiliden aldığım bilgiye göre, Putin'in koltuğu devralmasıyla, Türkiye-Rusya enerji ilişkilerinde yeni bir dönem başlayacakmış. Bakalım öyle mi olacak?

***

Savunma Sanayii İhracat Birliği geliyor

Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz'ın, savunma sanayiinde faaliyet gösteren özel sektörü öven ve milli savunma sanayii kapsamında gören sözleri ve yaklaşımını yeni dönemin işareti olarak algılıyorum. Yıllardır özel sektörün önü, yarı kamu kurumu konumundaki TSK Güçlendirme Vakfı şirketleri tarafından kesildiğini biliyorum. Örnekler de çok. Büyümelerine izin verilmedi, geliştirdikleri kaliteli ve çok daha uygun ürünler yerine yabancılar tercih edildi. Hatta birçok iş yerli savunma sanayiinin haberi bile olmadan, astronomik rakamlarla yurtdışına havale edildi. Ama buna bir yerde dur demek gerekir.
Dün Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi ile buluşmamızda, benim savunma sanayiine yönelik araştırmalarımdan hareketle müjdeyi verdi: "Ankara'da Savunma Sanayii İhracatçı Meclisi kuruyoruz. Önemli mesafe kat ettik. Yakında yönetimi oluşturulacak."
Aklıma şeytanlık gelmedi değil. "Savunma Sanayii İthalat Meclisi de kursak, başına memleket meselesini önemsemeyen, parayı seven bir paşa koysak fena olmaz" diyecektim. Sustum. Haber bir zihniyet devrimi yaşayacağımızın işaretini verdiği için önemli. Artık "ASELSAN, TAI, TEI, HAVELSAN, ROKETSAN gibi vakıf şirketlerimiz, özel sektörle işbirliği yapar, rekabetçi yapıya kavuşur" diye ümitlendim...

Yukarı