TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Başbakan ödülleri kime, neden verdi?

Uzun süreden beri eleştirdiğim "ihracat rekorları" haberlerinin zamanlama güzelliğiyle bu defa kahramanı Başbakan Recep Tayyip Erdoğan oldu. Zaten ben de AK Parti Hükümeti'nin attığı son adımlardan sonra "İhracatta rekor kırdık" haberlerine dikkat çeken, yan etkili vurgulardan geri adım attım. Çünkü son teşvik paketi gerçekten üzerinde tartışarak ilerlersek, eksiklerini giderip sürekli güncelleme kapısını da açık bırakırsak ülkemiz için ciddi tesir uyandıracak gibi görünüyor.
Bu aşamadan sonra teşvik paketinin sağlıklı bir şekilde hayata geçirilmesi için başta kabine üyelerini ve bürokrasiyi motive eden, uyaran yazılar kaleme almamız gerekecek. Bunlardan birisini hem de bu aşamada çok önemlisini bugün yapacağım. Ama önce "Elin taşıyla ellerin kuşlarını vuran"ın haklarını teslim edelim, vurma başarısı gösterenlerin ihracatta rekorlarına bakalım...
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından düzenlenen konferansa katılan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 2011 yılında en fazla ihracat gerçekleştiren firmaları ödüllendirmiş, ama içlerinde şahsen beni yurtdışında mutlu edecek bir markamız, bir ihracatçı şirketimiz yok. En fazla ihracat gerçekleştirenler, sırasıyla Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (TÜPRAŞ), Ford ve Oyak-Renault. Hedefimize bu şekilde yürüyemeyeceğimiz ortada...
Bu sebeple yeni teşvik paketinin milli şirketlerin gelişmesine katkı sağlayan, ithalat ve ihracat yapanları inceleyip yeni stratejik sektörler, alanlar belirleyen yaklaşım değerli. TİM'in yerinde olsam önümüzdeki yıldan itibaren ihracatta farklılık oluşturanları, stratejik ilan edilen alanlarda başarı gösterenleri öne çıkaran programlar yaparım.
Sektörleri dinleyen, eleştirileri kulak ardı etmeyen (kendimden biliyorum) Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan'ın, "9-10 yıl öncesine kadar 10 günlük bir planlama bile yapılamıyordu" sözleri dikkatimi çekti. Katma değeri yüksek ürünler de zaten uzun vade istiyor. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün de çözüm üretilmesi noktasında açıkçası kendinden beklenmeyen bir performans sergiliyor. Sıkıntısı olanlar, düşünce arz etmek isteyenler Ergün'ün kapısını çalmak için fazla endişelenmiyor. Neticede tüccarlıkla dış ticaretimizi geliştiremeyeceğimize göre ülkenin bütün beyin sermayesinden (ayrım yapmadan) istifade edip, geleceği iyi planlarsak sorun kendiliğinden aşılacaktır. Yeter ki vizyonsuzluk noktasında başka fikirlerden, düşüncelerden faydalanmayı bilelim, ideolojik hareket etmeyelim...


Yüzde 10 için fabrika kurulur mu?

Gelelim yabancı şirketlerle, yatırımcılarla mücadele edebilmek ve ithalatın azalması için içeridetakılacağımız en önemli detaya... Bazı sektör ve alt alanlarını hükümet doğru bir kararla stratejik ilan etti. Bunların çoğu da hem yatırım esnasında ciddi maliyet istiyor, hem üreteceğiniz ürünler için emek, sermaye, bilgi ve sabır gerektiriyor. Mesela ilaç sanayi, bilişim teknolojileri, uçak üretme merakına girdiğimiz havacılık endüstrisi, otomotiv de bazı alt kollar.
İlaç 400 milyon ihracat, 4 milyar dolar ithalat yaptığımız bir alan. Bu durum nasıl tersine dönebilir ya da en azından dengelenir. Fabrikanın inşaatı yatırım kalemleri içinde bir keyfiyet arz etmiyor, lakin bu gibi tesislerin kullandığı teknolojik ürünler için her aşamada ilgili otoritelerden onay alınması gerekiyor.
Bir defa kamu tarafı bunları, bekletmeden paralel yürütmelidir. İkincisi bu tesisleri 1-2 yılda kurarsınız bile bilgi, birikim, teknoloji, Ar-Ge gerektiren katma değerli mamulleri burada üretmek için sabırlı olmanız gerekecektir. Ayrıca bu tesisler hayata geçtiğinde de önemli rakipleriyle, dünya devleriyle yarışmada zorlanacaktırlar. Devlet ve özel sektörün el ele yürümesi şart. Ayrıca bunlar pazardan pay almakta zorlanacakları için yüzde 10 kapasitelerle çalışmak zorunda kalacaklardır. İthalat-ihracat dengesi de başka türlü değişmeyecektir.
Anlayacağınız, kimse bu şartlarda katma değer üreten ama maliyetli yatırımı verimli, ticari, fizibıl bulmayacağına göre hükümetin teşvik paketinin bu tarafına da özen göstermesi gerekiyor. Hatta önemli sorumluluk düşüyor.

Yukarı