TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

YÖK'ten SGK'ya ilginç bir hikâye

Sözü sağa sola dolandırmadan direkt konuya gireyim. Yurtdışında okuyan öğrenciler YÖK ve SGK'nın belli belirsiz ve zamana göre değişen kuralları sebebiyle ciddi şekilde mağdur oluyorlar. Özellikle yurtdışında okuma şansı yakalayan öğrencilerin, Türkiye'de baba veya annesinin sosyal güvenlik imkânlarından faydalanabilmek için Sosyal Güvenli Kurumu (SGK) üzerinden sigorta aktivasyonu yapmaları gerekiyor. Ancak bu aktivasyonu yapmak isteyenlere her iki kurum da akla karayı seçtiriyor. SGK'da bir hizmet standardı yok. YÖK'te ise 'hizmet' diye bir yaklaşım bile söz konusu değil.
Bir öğrenciden herhangi bir SGK şubesinden istenen belgeler, ertesi yıl başka bir şubede aktivasyon için istenmediği gibi ilgili memurların kafasına göre yeni dokümanlar talep ediliyor. Sonra başlıyorlar şunu getir, bunu götür. "Sosyal Yardımlaşma Vakfı'na başvur, öğrenci olduğunu tescil ettir, cezan varsa öde, YÖK'ten okuduğun okulun denklik belgesini al, dosyana koy." Aslında kısaca "Bize bulaşma" demek istiyorlar, ama öğrenciler anlamıyor ki...
Çünkü öğrenci için yurtdışında küçük paralar önemli olduğu kadar, aileleri de Türkiye'ye geldiklerinde herhangi bir sağlık meselesinde sigortasından faydalansın istiyor. Hepsi bu. Mesela Amerika ile Türkiye arasında sosyal güvenlik alanında bir anlaşma yok. Onun için SGK'dan aktifleştirilen sigorta ABD'de bir anlam ifade etmiyor. Ama öğrenci Türkiye'nin sosyal güvenlik anlaşması olan bir ülkede, örneğin Avusturya'da okuyorsa, SGK aktivasyonu yani sigortası bu ülkede ikinci sigorta yapmadan Türkiye'deymiş gibi geçerli oluyor.
Bu sebeplerden SGK aktivasyonu için uğraşan birkaç öğrencinin sorunlarına sadece kulak kabartmadım, bizzat devreye girip SGK'nın 170, Yüksek Öğrenim Kurumu'nun (YÖK) 444 8 965 No'lu çağrı merkezlerini aradım. SGK 170'ten istenen belgelerin listesini istedim, işin içinden çıkamadılar. Mevzuat, yönetmelik veya internet üzerinden SGK sitesinden temin edilecek bir bilgi bile söz konusu değil. O zaman memurlarda kafalarının bastığı kadarıyla işi yokuşa sürüyorlar. Zaten SGK şubelerinde iki kadın memur varsa orada işi yaptırmak deveye hendek atlatmaktan zordur.
YÖK tarafı ise çok daha vahim. Dünyanın çeşitli ülkelerinde eğitim için bulunan öğrenciler, ancak bu çok yükseklerde bulunan kuruma başvurarak okullarının denklik durumunu öğreniyorlar. Yurtdışında yıllarını veren öğrencilerin, okullarını bitirip geldiklerinde ise diplomalarını denklik için YÖK'e onaylatmaları gerekiyor. Bu konuda mustarip olmuş oğlumun bir arkadaşı, "Diplomanın noter tasdiklisini bile istemiyorlar. 'Kargoyla kendisini gönder' diyorlar. Gönderdim, ulaştığı bilgisi gelince, akabinde YÖK'te ilgili birimleri aradım. 'Bize ulaşmadı' dediler. 'Falan yerde olabilir' gibi değişik yerlere yönlendirdiler. Üniversitemden bir tane diploma verildiğini söyleyip diplomamı bulmaları konusunda ricada bulundum" şeklinde sıkıntısını bana aktardı.
Öğrencilerin şikâyetleri üzerine YÖK'ün çağrı merkezini aradım. 5 defa denememde hep meşgul çaldı. 6'ncıda düşürdüm, ama görevliye bağlanmak için 13 dakika kadar beklemem gerekti. Fakat görevli de YÖK'ün denklik verdiği okullar konusunda bilgisi olmadığını, ancak dilekçeyle, e-mail ile değil, başvuru yapılacağını ve 15 gün içinde cevap verileceğini söyledi. Bu çocuklar, okudukları okuldan aldıkları belgelerle ilgili ülkelerin büyükelçilik ve konsolosluklarında askerliklerini tecil ettirebiliyorlar da diğer işlemleri neden yapamıyorlar? YÖK bir liste yayınlayıp sitesine koysa veya SGK ile paylaşsa ne olur? Ama birilerinin kafasını yorması gerekir. Çağrı merkezini bile işletemeyen bir YÖK'ten fazla bir şey beklemememiz gerekir.
SGK çağrı merkezinin ise hakkını vermek lazım, ellerinden geldiği kadarıyla hızlılar ve iyi çalışıyorlar. Aksayan noktalara da dikkat ederlerse SGK bu temposuylu eğitimli YÖK'ten fersah fersah ileride hizmet veriyor diyebilirim.

Yukarı