TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Dünya tarihi bir gün yaşadı

DUBAİ

Amerika'da menfur 11 Eylül hadisesinden sonra sürekli negatif olaylarla gündeme gelen dünya havacılığı, bu defa hafızalardan silinmeyecek 200 milyar doları aşan sipariş rakamıyla Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) gözde şehri Dubai'de adeta şov yaptı. Fuarın ilk günü özellikle büyük yolcu uçakları Boeing 777, 787 ve Airbus 380 için Emirates, Etihad ve Katar havayolları tarafından verilen siparişler, iki büyük yolcu uçağı üreticisini ve dünya havacılığını şaşkına çevirdi. Çünkü genelde bu tarz siparişler fuarın ortalarında ilan edilmeye başlanır, sonlarına doğru da zirveye ulaşırdı.

KARARLAR ÖNCEDEN İLANLAR FUARDA
Aslında bu tarz fuarlar aynı zamanda yapıldığı bölgenin ve ülkenin çekim gücü olması, endüstrinin tüm kollarının buralara çekilmesi, ekonomik hareketliliğin sağlanması ve en önemlisi sipariş edilen uçakların verimli kullanılabilmesi, havacılığın transfer merkezi olduğuna vurgu yapılması nedeniyle iyi bir halkla ilişkileri enstrümanı olarak da kullanılıyor. Dubai Airshow'da Emirates Havayolları'nın, Boeing'e tarihi rekor kırdıran, 150 adetlik geniş gövde yeni nesil 777X uçak siparişini verdiğini ilan etmesi de bu yüzden. Yoksa fuarın ilk günü oturup, konuşulup pazarlık yapılarak verilmiş bir karar değil, bir ticari anlaşmaya imza atıldıktan sonra ilanı fuarda yapılıyor.
Emirates Havayolları Dubai merkezli, bir nevi fuarın ev sahibi. Etihad ise Birleşik Arap Emirlikleri'nin milli havayolu, yani fuarın yapıldığı ülkenin bayrak taşıyıcısı. 250 adet uçak siparişini burada açıklaması bu yüzden. Katar Havayolları ise bu bölgenin şirketi; 55 adetlik uçak siparişini açıklamayı bu fuara saklamasının nedeni ortada. Alman Lufthansa Havayolları'nın bu fuarda verdiği uçak siparişlerini açıklamasının çok farklı nedenleri var. Lufthansa teknik olarak bu bölgede.

EN İYİSİNİ YAPIYORLAR
Dubaili yetkililerin hakkını yememek lazım, fuarların en iyisini yapıyorlar. Havacılık fuarında neredeyse eleştiri yapabileceğimiz eksikleri yok. Türkiye'deki bu tarz fuarlar bunun yanında çocuk oyuncağı bile olamayacak durumda. Çünkü bizde devletin böyle bir vizyonu yokken, Dubai Emirliği tüm birimleriyle bu işe odaklanıyor. İki yılda bir düzenlenen bu fuar, daha önce farklı bir yerde yapılıyordu. 5-6 yıl önce yeni yerde yapacaklarına dair dünyayı bilgilendirmeye, planlarını ve maketlerini göstermeye başladılar. Ve bu sene El Maktum Uluslararası Havalimanı'na taşındı. Buna rağmen hiçbir eksiklik yok. Bizdeki havacılık fuarında tanıtım ve gösteri uçuşlarının yasak olduğunu, bunu aşacak bir çalışma dahi yapamadığımızı söylersem gerisini yorumlayabilirsiniz. Dahası bizim yetkililer henüz Türk Hava Yolları'nın gelişimine ayak uyduramıyorlar, nerede kalmış dünyaya ayak uyduracaklar.
Fuarın ilk günü 17 Kasım'da ilan edilen siparişlerin 200 milyar dolara ulaşması ve en büyük siparişin opsiyonlarla birlikte liste fiyatı olarak 110.4 milyar dolarla Emirates'ten gelmesi dudakları uçaklattı. Boeing de tarihinde tek seferde liste fiyatı yaklaşık 76 milyar dolar olan 150 adet Boeing 777 siparişi aldı. Airbus da dünyanın en büyük yolcu uçağı A380'e 50 adet sipariş vererek şu an kullandığı 39 adetlik uçak sayısını, teslim edilecek uçaklarla birlikte 101'e çıkardı. Bu anlamda Emirates filosunda en fazla A380 kullanan havayolu oldu.

 

İlk gün 200 milyar $'lık uçak siparişi verildi

Dubai Airshow'da fuarın ikinci gününe kadar kesin sipariş verilen uçakların değeri 142.1 milyar dolar. Opsiyonlarla bu rakam 200 milyar doları aşıyor. Kesin sipariş edilen toplam Boeing uçakları takriben 100 milyar USD'ye, Airbus'a verilen siparişler ise 42.1 milyar USD'ye tekabül ediyor.
■ Emirates Havayolları, 200 adedi kesin ve 50 adedi de opsiyonlu geniş gövde olmak üzere toplamda 250 adet uçak sipariş verdi. Bunun 150 adedi kesin Boeing 777X model gelecek nesil uçakları ve toplam değeri 76 milyar USD. Emirates dünyanın en büyük yolcu uçağı Airbus 380'den 23 milyar dolarlık, 50 adet uçak almak üzere imza attı. Emirates'in düşük maliyetli havayolu iştiraki, Flydubai ise kesin olmak üzere 100 adet Boeing 737 MAX ve 11 adet Boeing 737-800 sipariş etti ve liste fiyatı olarak 11.4 milyar dolar üzerinden anlaştı.
■ Etihad Havayolları, kesin ve opsiyonlu olmak üzere toplam 199 adet uçak siparişi verdi. Bunun 82 adedi Boeing 777X, 787 ve 777 kargolardan oluşuyor. Bedeli 25.2 milyar USD. Airbus'a ise 30'u opsiyonlu, 87 kesin olmak üzere 117 adet A350, A320 Neo ve A330 kargo siparişi verildi. 87 kesin siparişlerin bedeli 19 milyar dolar.
■ Katar Havayolları, 50 tane Boeing 777X, 5 tane Airbus 330-200 kargo uçağı sipariş etti. Bunların toplam değeri de 20 milyar USD.

Yukarı