TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Enerji oyunlarının neresindeyiz?

'Doğu-Batı Enerji Koridoru' olarak, 90'lı yılların sonunda, Türkiye'ye bir rol biçildi. Hâlâ o rolümüzü doğru düzgün oynayacak, içini dolduracak bir konuma gelebilmek için altyapımızı, kurumlarımızı hazırlayabilmiş değiliz. Bırakalım Doğu-Batı meselesini Türkiye içinde kendi ihtiyacımızı karşılayacak bir enerji stratejimiz yok.
Daha vahimi enerji bürokrasisinde bilgisine, tecrübesine güveneceğimiz, açıklamalarını dikkate alacağımız isim oranı çok az. Hatta enerjiyle ilgili önemli kurumların başlarında öyle isimler var ki, dikkate bile alınmıyor. Şimdi böyle bir Türkiye'nin geleceğini güven altına alarak, bölgesinde iyi bir enerji oyuncusu olmasını, enerji koridorlarına kendi menfaatleri çerçevesinde ev sahipliği yapmasını bekleyebilir miyiz?
Dün Şah Deniz Konsorsiyumu, Azerbaycan'da Hazar Denizi'nde bulunan Şah Deniz 2'nci Faz gaz sahası için nihai yatırım kararını verdiğini açıkladı. Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev'in ev sahipliğinde gerçekleşen törene, Güney Gaz Koridoru'nun geçtiği ülkelerin yetkilileri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız da beraberinde bir heyetle katıldı.
Atılan imzaların anlamı şu; Yıllardır tartıştığımız ve Azerbaycan'ın sıcak bakmadığı Nabucco Projesi'nin başka bir formata dönüşmüş haliyle ve doğalgazın sahibi konumundaki Azerbaycan'ın desteğiyle bu defa hayata geçeceğine dair bir iradenin ortaya konması. Bu imzalarla proje yola çıkmış olacak. Gürcistan'dan geçen Güney Kafkas Boru Hattı (SCP) genişletilecek. Türkiye üzerinden geçecek olan Trans-Anadolu Boru Hattı (TANAP) ve Yunanistan, Arnavutluk üzerinden İtalya'ya geçecek olan Trans-Adriyatik Boru Hattı'nın (TAP) da inşa edilmesi ile ilgili süreç başlayacak.
Böylece Nabucco Projesi de başka bir formatla, Avrupa ya doğalgaz taşıyacak olan Güney Gaz Koridoru ile hayata geçmiş olacak. Peki, Türkiye ne kazanacak? 6 milyar metreküp doğalgaz. Ama kendi kullanımı için, dışarıya ihraç etmek, yani reexport imkânı yok. TANAP'dan geçecek doğalgazdan da transfer ücreti alacak. Sorun çıkması halinde Türkiye'ye güven duyulmadığı için İsviçre Hukuku da devrede olacak.
Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) Başkanı Rövnag Abdullayev, imza töreninde, bu yeni gelişmeyi Azerbaycan'ın dev doğalgaz kaynaklarından ülke olarak yararlanılmasını sağlayan bir adım olarak bahsetmiş. Haklı. Türkiye açısından kardeş Azerbaycan'ın yeni pazarlara açılmasına destek olunduğu için olumlu bakabiliriz. Ancak bütün bunlardan Enerji Bakanlığı bürokratları, yetkilileri ne ders çıkarıyor, onu merak ediyorum. Kuzey Irak veya başka ülkelerle de bu şekilde yola devam edilecekse, reexport şartı olmadan, birilerine destek verilecekse iyi bir enerji politikası yürüttüğümüz söylenemez.


K. Irak'tan gaz ve petrol kolay gelmeyecek!

Irak Başbakan Yardımcısı Hüseyin eş-Şehristani'nin, Irak petrolünün, Türkiye üzerinden dünya pazarına açılması için Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'yle yapılan anlaşmalarla öne sürdüğü haklı şartlar, bu işin sanıldığı gibi yılbaşına kadar gerçekleşebileceğine işaret etmiyor. Ayrıca Türkiye-Kuzey Irak Anlaşmaları'nın içeriği de bu şartlarla ters düşüyor. Dolayısıyla Irak meselesi gündemde olmaya devam edecek.
'Kuzey Irak'tan ihraç edilecek petrol miktarının ölçümü, petrolün dünya piyasasındaki değeriyle satılması ve petrol satışından elde edilecek gelirin New York'taki Irak Kalkınma Fonu'na yatırılması' yönündeki şartları, 'Türkiye'nin kabul ettik' demesiyle de iş bitmiyor. Merkezi Irak Hükümeti'yle masaya oturularak hayata geçirilecek detayları da içeriyor. Özellikle paranın transferi meselesi K. Irak yönetiminin öncelik verdiği bir meseleydi. Şimdi yanlış hesap bir kez daha Bağdat'a gidecek.

Yukarı