TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Kuzey Irak'la sanılandan zor işler!

Tuhaflığa bakar mısınız; Amerika petrol ve doğalgaz ticareti çerçevesinde Türkiye'nin Irak Kürdistan Bölgesi Yönetimi (IKYB) ile geliştirdiği ilişkilerin, ülkenin toprak bütünlüğüne zarar vereceği endişesiyle tepki gösteriyor. Türkiye ise IKYB ile yaptığı anlaşmayı hayata geçirebilmek için her türlü şartları zorlayarak hareket ediyor. Diğer taraftan Kuzey Irak'ta petrol ve doğalgaz kaynakları olan Genel Enerji gibi şirketler de zaman kaybetmeden bu değerlerini paraya çevirebilmek için Türkiye üzerinden baskıya, doğalgaz fiyatları gibi detayları ilan ederek devam ediyor. Ümit ederim enerji bürokrasisi Kuzey Irak'ta menfaati olan şirketlere takılıp, Irak'ın tamamındaki enerji kaynaklarının ve bu sürecin getireceği bölgesel siyasi faturaların farkındadır.
Daha önce burada birkaç kez gündeme getirdim. Merkezi Irak Hükümeti ve Amerika'yı
karşımıza alarak, bir otonom bölge olan IKYB ile yaptığımız anlaşmalarla fazla mesafe kat etmemiz zor. Kuzey Irak'ın enerji parasının Halkbank'a veya herhangi bir kamu bankasına yatacağına dair beklentilerinde doğru parametreler içermediğini de defalarca kaydetmiştim. Bu konularda haklı çıktığıma maalesef üzülüyorum. Zira enerji konularına kafa yoran bir gazeteci olarak benim
yaptığım tespitleri enerji bürokrasisi yapmıyorsa ciddi bir sorun var demektir.

 

Erbil'in yolu Bağdat'tan geçer

K. Irak petrolünün boru hatlarıyla Türkiye'ye ardından da buradan dünya pazarına sevk edilmesi operasyonunda petrol paraları, JP Morgan Bankası'ndaki Irak Kalkındırma Fonu (Development Fund Of Irak-DFI) adına Birleşmiş Milletler tarafından 2003 yılında ABD'de açılan hesaba yatırılacakmış. Haberler böyle...
IKBY Başbakanı Neçirvan Barzani ile Irak Başbakanı Nuri el-Maliki'nin hafta sonu petrol sevkıyatı konusunda Bağdat'ta bir aya geldiğini biliyoruz, ancak tam olarak nasıl bir netice alınacağından haberdar değiliz. Bu görüşmede Türkiye'nin dikkatle izlediği nokta enerji gelirlerinin hangi bankaya yatırılacağı konusuydu. Bazıları için beklenmedik, benim ise tahmin ettiğim bir sonuç çıktı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, K. Irak ile yaptığı anlaşmalar ışığında, paranın Halk Bankası
hesabında toplanması konusunda temas ve baskılarını sürdürüyor, ama Bağdat bile bu aşamada devreye girse, zor görünüyor.



K. Irak'tan ucuz gaz gelir mi?

Medyaya lobi faaliyetleri eşliğinde yansıtıldığı gibi K. Irak'tan Türkiye'ye ucuz gaz gelmez, gelemez. Birileri gazını dünya piyasalarının altında verecekse, vermek istiyorsa, önce sebeplerine bakmamız lazım. Kimse malını piyasa şartlarının altında vermeyeceğine göre K. Irak gazı, bin metreküpü 250 dolardan Türkiye'ye nasıl gelebilir? Aslında detaylar ortada. Merkezi Irak Hükümeti, kısa bir süre önce başlayan K. Irak'tan döşenen yeni boru hattından petrol akışını engellemek için Kerkük-Yumurtalık Ham Petrol Boru Hattı'na verdiği petrol miktarını artırdı. Böylece 'Bu boruda benim borum öter' demek istiyor ki, anlaşmalar da o yönde.
Kuzey Irak Kürt Yönetimi'nin inşa ettiği 300 bin varil kapasiteli yeni petrol boru hattı, Kerkük-Yumurtalık'ın 40 inçlik bölümüne eklense bile neticesinin zor olacağını da yine yazmıştım. Evet, 2 haftadır test amaçlı olarak petrol akıyor, ama bunun ticari bir aksiyona dönüşmesinin önündeki engellere bakınca, K. Irak'ın petrolü pazarlamasında Bağdat ve Washington kaynaklı ciddi sıkıntılar olacağını görmemiz gerekir.
Doğalgaz içinde aynı bakış açısıyla konuyu değerlendirmek mümkün? K. Irak gazının en az 20 yıllık olduğu ifade edilen kontrat süresi boyunca, bin metreküpü 250 dolara Türkiye'ye getirilmesinden bahsediliyor. Buradaki hedef, ortadaki sıkıntılara Türkiye'nin göğüs germesi için bir avantaj oluşturmak. Hem yeni pazara girmek, hem de politik sıkıntıların faturasını Türkiye'ye kesmek. Bazen bu gibi durumlarda gaz bedava bile gelebilir, ancak faturası ağır olur. Dikkat etmek gerekir.

Yukarı