TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Özelleştirme ihalelerinden yatırımcılar neden çekiliyor?

Derince Limanı Özelleştirme İhalesi'nin iptal edilmesinin ardından Özelleştirme İdaresi Başkanvekili Ahmet Aksu ile konuştum. "Neden ihalede beklediğiniz rakam gelmedi, yarış olmadı?" soruma, "Galiba küresel piyasalardaki ekonomik dalgalanmalar ve yurtiçindeki siyasi atmosferden kaynaklanan döviz fiyatlarının yükselmiş olmasından kaynaklandı" cevabını verdi. Böyle bir tablo beklemediklerini, gerek teklif dosyası alan şirketlerin çokluğu, gerekse ihaleye katılımın iyi olması nedeniyle iptal olabileceğini düşünmediklerini belirten Aksu, ayrıca Derince için hiçbir şirketten de iptal edilmesi veya ertelenmesi yönünde talep gelmediğini söyledi.
Netice itibarıyla dün canlı canlı bir ihale iptali izledik. Özellikle büyük rakamlı ihalelerin Türkiye'nin yaşadığı bu kriz ortamında yapılmasının doğru olmadığı ortada. Bu sebeple döviz kurlarının ve siyasi atmosferin stabil hale gelmesini beklemek gerekiyor.
Uzağa gitmeye gerek yok. Kemerköy, Yeniköy ve Çatalağzı gibi termik santralların özelleştirilmeleri ocak sonu ve şubat ayı içinde yapılacaktı. Yatırımcılardan gelen erteleme taleplerini dikkate alan ÖİB, son teklif verme süresini yerel seçimler sonrasına, yani nisana kadar uzattı. İptal olan Derince, haklı olduklarını ortaya koydu.
Derince Limanı'nın 36 yıl süreyle "işletme hakkının verilmesi" yöntemiyle özelleştirme ihalesi için 30 kadar şirket teklif alırken, ihaleye katılan şirket sayısı da 6 oldu. Normal şartlarda bu ihale neticelenirdi, ama olmadı.
Aksu'ya tartışmaya neden olan açık artırma başlangıç fiyatını 516 milyon dolar olarak nasıl belirlediklerini sordum:
"Bu rakam, her özelleştirme öncesi bağımsız kuruluşlara yaptırdığımız değer tespiti sonrası ortaya çıktı. Açık artırma başlangıç fiyatı 516 milyon dolar üzerinde bir rakam gelmiş olsaydı, ihaleyi bitirmiş olacaktık. Altındaki rakamlarda ise zaten ihale sonuçlanmayacaktı."
ÖİB Başkanvekili Aksu, bundan sonraki değerlendirme rakamının günün şartlarına göre yeniden yapılacağına işaret ederek neden döviz olarak ihaleye çıktıklarını da şöyle açıkladı:
"Derince ihalesini de, elektrik üretim ve dağıtım ihalelerini de daha global katılım olsun ve küresel piyasalardan finansman temininde sorun olmasın diye dolar olarak yaptık ve yapmayı planlıyoruz. Ayrıca bu ihaleler sonrasında isteyen yatırımcıyla TL olarak da sözleşme yapabiliyoruz. Ama elektrik dağıtım ihalelerinde bile hiçbir yatırımcı TL olarak sözleşme yapmak istemedi. Ayrıca 'İhaleleri döviz olarak yapmayın' şeklinde bir talep de almadık."
Yabancıların özelleştirme ihalelerine şartnameleri beğenmedikleri veya kendi kriterlerine uygun bulmadıkları için katılmadıklarını hatırlatmam üzerine de şu cevabı aldım: "Biz mevzuatlar ve yasalarımızın imkân verdiği ölçüde ihale şartnamesi hazırlıyoruz. Bu eleştirel tablo bizden değil mevzuatlarımızdan kaynaklanıyor."
2009'dan bu yana yılda ortalama 250 özelleştirme ihalesi yaptıklarını belirten Aksu, 2013'te yaklaşık 13 milyar dolarlık bir rakamla tüm zamanların özelleştirme ihalesi rekorunu kırdıklarını ifadeetti.
İhalelerde olabildiğince uluslararası tecrübelerden faydalandıklarına ve Türk hukuk sistemine uygun hale getirdiklerine vurgu yapan Ahmet Aksu, özellikle elektrik üretim ihaleleriyle yabancıların ciddi şekilde ilgilendiklerine ve seçim sonrası yabancı yatırımcıların bu ihalelerde yer alacağına dikkat çekti.

Yukarı