TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

İGDAŞ neden özelleşiyor yeni sahibi kim olabilir?

Doğalgaz dağıtım ihalelerinin en gözdesinin özelleştirilmesine geldi sıra. “Satan niçin satar, alan neden alır?” bunlar ayrı mesele, ama yıllardır, “Bugün yarın özelleşti, özelleşecek” diye konuşup tartıştığımız İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret AŞ (İGDAŞ) galiba bu defa hedefine ulaşıp özel sektör çatısı altında yoluna devam edecek. Çünkü yaklaşık 2 ay önce, torba yasayla İGDAŞ’ın özelleştirilmesinin önündeki pürüzler giderilerek süreç başlatılmıştı.

Fakat İGDAŞ’ın özelleştirilmesi için hava ne kadar müsait, yabancılar ilgi gösterecek mi, yoksa yine yerliler mi yarışacak, önümüzdeki ay ihale ilanıyla birlikte test etmiş olacağız. Araştırdığım kadarıyla bir yıl öncesine kadar adı geçen Rusya ve Azerbaycan’dan Gazprom ve SOCAR gibi şirketler İGDAŞ özelleştirme ihalesine katılmayacak.

İGDAŞ, Türkiye’de alanındaki bir numaralı, 3x5’lik bir şirket. 2013 değerleriyle; abone sayısı 5 milyonu aşmış (5.394.362), yıllık dağıtılan doğalgaz miktarı 5 milyar metreküp seviyesinde, bu miktar karşılığında yaklaşık 5 milyar yaklaşan, tam rakamsal değeriyle 4.6 milyar lira net satış geliri var. Daha önemlisi, yıllık net kârı da 279 milyon liraya ulaşmış. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş da bu detaylara vurgu yaparak müşteri bekliyor.

Ayrıca İGDAŞ, elektrik dağıtım ihalelerinde olduğu gibi ilgi duyacak müteşebbislere sürpriz yapacak bir şirket değil. Hasılı, belediye elindeki altın yumurtlayan tavuğu satmak istiyor. “Neden satılıyor veya özelleştiriliyor” sorusunun tek cevabı olabilir: İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin kaynak ihtiyacı. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) özelleştirme sonrası kendi çalışma bedellerini tahsil edecek, sonra elde edilecek gelirden Hazine’nin garantör olduğu kredilerden kaynaklı borçlar Başbakan Yardımcısı Ali Babacan’ın uhdesine geçecek. Geriye kalanı da İstanbul’a havale edilecek.

İGDAŞ 2.5 milyar doları geçer mi?

Peki İGDAŞ’a talip olan şirketler niçin yola çıkar? Çünkü, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kâr marjını, dağıtım bedellerini, yatırım projeksiyonunu her şeyi belirliyor. Eğer ihaleye girecek şirketlerin kendilerine ait doğalgazı yoksa, İGDAŞ’ta gelirleri artıracak fazla bir manevra alanı yok. Ya da ben göremiyorum. Çünkü önemli yatırımlar yapılmış, geleceği planlı, müşteri memnuniyeti üst seviyelere çıkarılmış, karşılığında ciddi verimlilik elde edilmiş. Mesela geçen yıl, 280 bin yeni abone kazanmış. Peki özelleştirme sonrası ne yapılır? İGDAŞ’ta bir personele yaklaşık 2500 abone düşüyor. Belki çalışan sayısında küçük miktar bir azaltmaya gidilir, başka...

Geçen yıl Başkent Gaz, blok satış yöntemiyle tamamı 1 milyar 162 milyon dolara Torunlar’ın oldu. İGDAŞ için de Torunlar iddialı. Özelleştirme aşamasında abone sayısı 1.4 milyon, yıllık doğalgaz dağıtımı 3.6 milyar metreküpün üzerindeydi. Bu rakamların ışığında İGDAŞ’a bakıldığında, sektördeki bazı yetkililer, en fazla 2.5 milyar dolar rakamına ulaşılacağını söylüyor. Beraber değerlendirme yaptığım sektördeki bazı isimler, daha önce İGDAŞ ihalesine ilgi duyuyorlardı. Şimdi biraz soğuk gibiler. Ancak rakamın Kadir Topbaş’ın beklentisi olan 4.5-5 milyar dolara ulaşması zor görünüyor. Kanaatimce en yüksek teklif 3 milyar dolar civarlarında gelebilir.

Türk Hava Kurumu'nda son durum

Türk Hava Kurumu (THK) son yıllarda iyi gidiyordu. En azından saçma sapan kurban derisi tartışmalarından uzaklaştı; Türkiye geneline yayılmış gayrimenkullerini güncel rakamlar üzerinden değerlendirerek gelirlerini artırdı. Mallarına sahip çıktı. Üniversite kurdu. Yine yurt geneline yayılmış havaalanlarını aktif hale getirmeye çalıştı. Yangın uçakları, Sağlık Bakanlığı’nın ambulans helikopter ihalesi derken isminden sık sık bahsettiriyordu. Neticede gelişmeler, iddialar hoş değil. Tam “THK, Atatürk’ün istediği istikamete girdi” dediğimiz anda Cumhuriyet Bayramı’nın arifesinde bunlar oldu. Üzücü...

Yukarı