TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Rusya nükleerde vergi indirimini niçin dayatıyor?

Epeyce bir zamandır Rusya ile Türkiye arasında Mersin’deki nükleer santral yatırımında vergi tartışması yaşanıyor. Türkiye’nin mevcut anlaşma detayları müsaade etmediği için sıcak bakmadığı vergi indirimini Rus yetkililer, çeşitli örnekler vererek her fırsatta gündeme getirmeyi ihmal etmiyorlar. Yaklaşık 15 gün önce Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi’nin (TANAP) yapım aşamasında görev alacak şirketlere tüm mal ve hizmetlerde KDV muafiyeti getirilmesiyle konu daha da alevlendi. Üstelik bir yıl önce TANAP’a vergi muafiyeti getirileceğine dair haberler sebebiyle de Ruslar, bu taleplerini en üst seviyede ifade etmiş, netice alamamışlardı.

Dün medyaya yansıyan haberlerden anladığıma göre Ruslar, vergi indirimi için ilginç bir gerekçe bulmuşlar: “Nükleer santralda yerlilik oranının daha fazla artması için vergi indirimi gerekir.” Mevzuya şöyle bakın: Ruslar 20 milyar dolarlık nükleer santral yatırımı yapacaklar. Devletlerarası anlaşmaya göre yatırımın 8 milyar dolarlık kısmının, yani % 40’ının yerli alım olması gerekiyor. Halbuki Rusya’nın asıl gayesi, vergi indirimiyle yerlilik oranını % 40’tan yukarıya çekmekten ziyade, santralın yapım maliyetini aşağı indirmek. Özetle; Türk Hazinesi’ne vergi olarak girecek paraları Rusya ödemek istemiyor. Gerekçesi TANAP gösterilerek veriliyor: “Biz de sizin için yatırım yapıyoruz.”

Akkuyu Nükleer AŞ Genel Müdür Yardımcısı Oleg Titov, Kurumlar Vergisi ve Katma Değer Vergisi’nin (KDV) sıfırlanmasını istediklerini gayet açık ve net bir şekilde Akkuyu’nun ana hissedarı Rosatom’un Moskova’da düzenlediği Atomekspo Nükleer Teknoloji Fuarı’nda ifade etmiş. Aldığım duyumlara göre, yakın bir zamanda 2015’e girmeden Rusya Devlet Başkanı Putin, Türkiye’ye çalışma ziyareti yapacak ve bu konuyu da gündeme getirecek. Ancak Rusya’nın sıcak bakmadığı TANAP ile yolunun bu şekilde kesişmesi ilginç ayrıntılar da içeriyor olabilir.

IŞİD, petrolü kime nasıl satıyor?

Bir petrol satış muammasıdır gidiyor, ama kimin, kime nasıl sattığının cevabı ise pek net değil. 23 Kasım’da bu köşede, “İran petrol tacirlerinin yerini IŞİD aldı” şeklinde bir not düşmüştüm. Ortadoğu’da bu işleri iyi bilen önemli bir kaynağım, fazla detay vermeden bu bilgileri aktarmıştı. Kısacası, İran’ın petrolünü dünyaya pazarlarken, Batı ambargosunu deldiği yöntemleri IŞİD kullanarak elindeki petrolü nakde çeviriyor. Cuma günü Sabah ve Akşam gazetelerinde Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) kaynaklarına dayandırılarak verilen haberler de IŞİD petrolünün Suriye ve Dubai üzerinden satıldığı yönündeki tespitler, benim kaynağımı da teyit ediyor, ancak hâlâ bu konuda aydınlatılması gereken noktalar var. Özellikle İran ve Suriye’nin bu ticarette rolü nedir? ABD’nin, IŞİD petrolünün tankerlerle Türkiye’ye getirildiği yönündeki iddialarının arka planına da bakmak gerekiyor. Tankerlerle bu kadar petrol satılmayacağına göre...

Ülker’den Türkiye algısına müthiş bir katkı...

Ülker’in, kurumsal adıyla söyleyelim Yıldız Holding’in, 184 yıllık İngiliz bisküvi devi United Biscuits’i satın alması, üzerimizden kara bulutların eksik olmadığı şu günlerde ilaç gibi geldi. Son günlerde dünya gündemine negatif haberlerle konu olan ülkemiz için hayırlı bir iş. Üstelik içeride beyhude çalışmalarla ortaya konulan “Türkiye” logosu gibi işlerden binlerce kat daha faydası olacak, Türkiye algısını da yukarı çekecek bir adım. Türkiye tarihinin şimdiye kadarki en büyük yabancı şirket satın alması olarak ifade ediliyor ki, hem 3 milyar dolarlık rakamıyla hem de satın alma esnasında masada olan diğer rakip şirketlere baktığımızda kıymeti bilinmesi gereken önemli gelişme. Zira Ülker, Godiva ile yurtdışında göğsümüzü kabartmış, Godiva’nın bir Türk şirketi olduğunu söylediğimizde ise şaşkın bakışları üzerimize çevirtmişti. United Biscuits ile alanında dünyanın 3 numaralı şirket konumuyla artık o şaşkın bakışlar da yerini hayranlığa bırakacaktır. Ülkemize ve Yıldız Holding’e hayırlı olsun. Aynı zamanda bu alım, dünyaya açılmak isteyen diğer şirketlerimize de cesaret verecektir.

Yukarı