TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Bölgesel uçağın yol haritası...

 

Büyük ihtimalle Başbakan Ahmet Davutoğlu, çok yakında ve büyük bir törenle bölgesel uçak projesini ve nasıl bir modelle yapılacağını açıklayacak. Öğrendiğim kadarıyla da Türkiye, bölgesel uçak üretim noktasında sona gelmiş durumda. Ülkemizde lisans altında bir uçak yapımı gibi bir proje söz konusu değil, ama lisans hakları alınan bir şirket üzerinden yola devam edilecek. Böylece özgün yolcu uçağına adım adım gidilmesi için ilk önce mevcut bir tipin bütün hakları satın alınıp uçağın sahibi olunması planlanıyor. Lisansı alınan mevcut uçağın önce Türkiye’de üretimi yapılacak, ancak paralelinde de elde edilen tecrübelerle, özgün uçak tasarımı da eşzamanlı yürütülecek.

Bütün bu gelişmelerin hızlı bir şekilde hayata geçirilmesi için havacılık alanında tecrübesi olan, Amerika’da bulunan ve sahibi Türk olan bir şirketle ortak hareket edilmesi planlanıyor. Bu şirket aynı zamanda Türkiye’de üretime başlayıp ilk adımı atan olacak. Üretim ve fikri mülkiyet hakları (IP) alınmış olarak, devletin kontrolünde tamamen yerli model geliştirmek için çalışmalar yapacak olan şirkete devlet, maddi ve manevi destek verecek. Ancak ortaya çıkacak olan ürünlerin fikri mülkiyet haklarıyla birlikte ticari haklarında da kamunun etkinliği olacak. Devletin ilgili birimleri aynı zamanda, havacılıkta Türk yan sanayiinin havacılık lisanlarıyla birlikte oluşması için de çalışmalar yapacak.

Geliştirilecek bölgesel uçağın dünyada fazla rakibi bulunmadığını, sivil ve askeri alanda hemen tanımlanabilecek modellerinin olacağının altını çizeyim. Ayrıca bu uçağın sertifikasyondan dolayı kasıtlı ya da kasıtsız engellenmesinin söz konusu olmayacağını da öğrendim; bunu da not etmiş olayım.

TÜRKİYE BÖLGESEL UÇAĞI NASIL ÜRETMELİ?

Hasılı, TAI’de montajı yapılan F-16’lardaki hatalar söz konusu olmayacakmış. Çünkü TAI’de gerçekleşen F-16 macerasında, ürünün sahibi olan şirket, çizimleri verip, Türk mühendislerinin başında durup tasarımlara harfiyen uyulmasını sağlıyordu. Zaten sonrasında bu şirket, Türkiye’ye montajdan başka hiçbir şey vermeden çekip gitmişti.

Dün Ankara’da bölgesel uçak üretimiyle ilgili geniş katılımlı bir konferans gerçekleşti. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürü avukat Dr. Cihan Kanlıgöz’ün de katılıp sunum yaptığı “Milli Uçak Projesi” için şu sorularla yola çıkıldığını öğrendim:

1- Türkiye uçak üretebilir mi?

2- Türkiye uçak üretmeli mi?

3- Nasıl üretmeli?

İlk 2 sorunun yöneltildiği ilgili kesimlerden “Evet” cevabı alınınca, 3. soru, “Nasıl üretmeli?” gündeme gelmiş. İşte orada kafalar karışmış. Çünkü ilginç öneriler ve bu teklifler karşılığında zaman dilimleri ortaya çıkmış.

1- Milli ve özgün üretmeli, ancak 10 yıl gerekir.

2- Lisans hakları alınarak üretilmeli, fakat 6 yıldan önce bitirilemez.

3- Hazır gövde lisans haklarıyla yurtdışından satın alınıp, Türkiye’de modifiye edilerek üretilmeli ve paralelinde yeni, özgün model geliştirilmeli. Bu sistemle Türkiye, “Bölgesel Uçağı” 4 yılda yapabilir.

Birazcık daha sabrederseniz, daha detaylı açıklamalar yetkili makamlar tarafından yapılacak. Benden bu kadar...

Yukarı