TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Dünyada 5G yok, ama ihale ertelenebilir...

 

Türkiye cep telefonu cephesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türk Telekom’un kuruluş yıldönümü gecesinde yaptığı açıklamaları sonrası ilginç bir tabloyla karşı karşıya geldi. Öyle ki; 4G ihalesine çıkılmasına az bir süre kala Cumhurbaşkanı’nın, “Gündemde 4G ihalesi var, ama dünya 5G’yi konuşuyor. 4G ile hiç zaman kaybetmeyelim, geçmeyelim. 3G’de 2 yıl sabredersek 2 yıl sonra 5G’ye geçeriz. Aksi takdirde 4G’ye geçersek Türkiye çöplük haline döner” sözleri sonrası sektör tam bir şoka girmiş durumda. İhale yapılacak mı, yapılmayacak mı?

Bu köşede, 3G’ye geç geçildiğine ve mevcut altyapının 3G’ye bile yeterli olmadığına dikkat çekmiş, 4G için teknoloji geliştiren Türk şirketlerine de hazır olabilmeleri için zaman tanınması gerektiğinden hareketle bu ihalenin erken yapılmaması gerektiğini, 14 Ocak 2015’te yazmıştım. Ümidimi, Cumhurbaşkanı’nın çıkışının bu tespitlerime katkı sağlaması yönünde muhafaza ediyorum.

Cumhurbaşkanı’nın yaklaşımını ülkenin faydasına olacak şekilde yorumlamak gerekirse; 4G ihalesinin bir süre ertelenmesi, ihale kriteri içine de mutlaka 4G’de yeni teknolojiler içeren ve bu sene piyasada olacak “LTE-A Release 11 olmalı” şartının konulması icap ediyor. Aksi halde mayısta yapılacak 4G ihalesiyle, Türkiye’ye 4G’nin de demode sistemleri getirilmiş olur ve ülke çöplüğe dönebilir.

Ancak Cumhurbaşkanı’na brifing verenlerin unuttuğu bir noktanın da altını çizmemiz gerekiyor. Dünyada halihazırda 5G teknolojisi yok, henüz standartları da belirlenmiş değil. Güney Kore ve ABD, 2020 sonrası 5G’ye geçiş için Ar-Ge çalışmaları yapıyor. Dolayısıyla dünyada 5G’ye geçiş için beklenen tarih 2020-2030 arası. Cumhurbaşkanı’nın ifade ettiği gibi 2 yıl bekleyerek 5G’ye geçme imkânı söz konusu değil. Her halükârda 4G şart. 2017’de yeni teknolojilerle 4G, 2023 veya 2024’te Türkiye’nin geliştirdiği ekipmanlarla 5G’ye geçiş en ideal takvim.

Öte yandan ülkemiz, devletin teknolojiye erişimi sağlayacak bir sistemi olmadığından, telekomünikasyon altyapı yatırımlarında ve bunların teknolojisini geliştirmede epeyce geri kalmış durumda. Bu sebeple sektörde hizmet veren şirketlerle, Türkiye’nin topyekûn olarak 5G teknolojisine hazırlanması için bir yol haritasına ihtiyacı var. Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) çatısı altındaki bazı şirketlere, verimlilik hesabı yapmadan para aktararak, baz istasyonu, merkez şebeke ekipmanlarını geliştirme şansımız yok. Haberleşmede güvenlik denince akla savunma sanayiinin gelmesi de hoş değil. Kendi özel şirketlerimize güvenmemiz gerekir. Bu sebeple, Türkiye’de teknoloji alanında yetkinliği olan şirketlerle makul ve mantıklı bir şekilde telekomünikasyon sistemleri geliştirmenin yolları aranmalı.

Ayrıca Argela-Netaş-Aselsan’ın 4G için yaptığı çalışmaları dikkate alırsak, son tartışma hem “Ulak Projesi”ne hem de 5G’de Türk şirketlerine katkı sağlayabilir.

Öte yandan, GSM operatörleri Turkcell, Vodafone ve Avea, “Bizim 3G birçok ülkenin 4G’sinden daha iyi” sloganını kullanmıyorlar mıydı? 3G’ye tam 9 yıl sonra yani çok geç geçtiğimiz için 4G’ye yakın en yeni teknolojiyi almıştık. Dolayısıyla 3G için yapılan yatırımların karşılığı alınmadan, 4G ihalesine çıkılmasına da GSM operatörleri değil, devlet yetkilileri kimseyi dikkate almadan karar vermişti. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eleştirilerinden en fazla alınması gereken de kamu tarafı olmalı.

Neticede Cumhurbaşkanı’nın çıkışı, farklı çağrışımlar yapsa bile bence hayırlı olmuştur.

Yukarı