TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Kural tanımayan yolcuları tanıyın!

 

Haziran 2015’te United Airlines’e ait bir uçak Roma’dan Chicago’ya uçarken Kuzey İrlanda’nın başkenti Belfast’a divert etti. Havacılıkta uçağın varış meydanı yerine, çeşitli sebeplerden dolayı bir başka meydana inmesine divert (yönlenme) deniyor. Yaşanan bu olaya, Jeremiah Mathis Thede isimli yolcunun tüm uyarılara rağmen yerine oturmayı reddedip koridorun ortasında “fındık veya kraker” diye ısrarlı şekilde yüksek sesle bağırması sebep olmuştu. Uçağın Belfast’a yönelmesiyle ilgili olarak yargılanan Thede’nin, uçağın havada boşaltmak zorunda kaldığı yakıt ve diğer tüm giderler ile birlikte havayoluna toplamda 462-540 bin dolar arasında bir meblağa mal olduğu gündeme geldi.

Temmuz 2014’te ise Türk Hava Yolları’nın TK-1856 sefer sayılı Airbus 320 tipi uçağı, 134 yolcusuyla Barcelona-İstanbul seferini yaparken, kalkıştan bir süre sonra İ.N. uçak içerisinde bağırmaya başladı. Kabin ekibi yolcuyu sakinleştiremeyince, uçak Roma Havalimanı’na indi. Böylece İ.N. İtalyan polisleri tarafından gözaltına alınarak uçaktan indirildi. Uçak 3.5 saatlik gecikmeyle İstanbul’a gelebildi.

ALKOL, MOBİL CİHAZ, SİGARA

Bunun gibi örnekleri çoğaltmak mümkün. Amerika Federal Havacılık Dairesi’nin (FAA) istatistiklerine göre olaylı yolcuların yüzde 25’i alkollü olması, yüzde 20’si mobil cihaz kullanması, yüzde 10’u ise tuvalette sigara içmesi yüzünden sorun çıkarmış.

Dolayısıyla havada sorun çıkaran yolcular ile ilgili haberler sürekli gündemde oluyor. İniş-kalkış esnasında kabin görevlilerinin tüm uyarılarına rağmen ısrarla koltuğunu dik konumda tutmayıp arkaya yatıranlar, elektronik cihazlarını kapatmayanlar, uzlaşmaz tavır sergileyenler, alkolün dozunu kaçıranlar, kokpite girmeye çalışanlar ve daha pek çok farklı sorunlu yolcu profili uçaktaki diğer yolcuların ve kabin ekibinin de keyfini kaçırabiliyor.

CEZASI NE?

Uçağın kabin personeli kural tanımaz yolcular için özel olarak eğitildiği gibi sorunlu yolcularla ilgili olarak uygulanacak mevzuatlar da havacılık otoriteleri tarafından sürekli olarak güncelleniyor. Türkiye’de de Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2013’te kural tanımaz yolcularla ilgili olarak bin TL’lik idari para cezasını da içeren düzenlemeler yaptı. Kural tanımaz yolculara uygulanan cezalara itirazlarda ispat sorumluluğu ilgili havayoluna ait olduğundan sorunlu yolcu hakkında kaptan pilot ile birlikte 3 kişiden oluşan kabin görevlilerinin durumu rapor etmesi gerekiyor. Sorunlu yolcunun da konunun adli makamlara yansıyan tarafı yoksa kesilen para cezasına 15 gün içinde itiraz etme hakkı bulunuyor. Ancak konu burada bitmiyor. Bazı durumlarda havayolları bu yolcuları kara listesine alarak, seyahat etmesini engelleyebiliyor.

UYKU VE BESLENMEYE DİKKAT!

Çünkü kural tanımaz sorunlu yolcuların eylemlerinin havayollarına maliyetleri bazen yüz binlerce doları bulabiliyor. Ancak kuralsız yolcuların verdiği zararlar sadece havayoluyla sınırlı değil. Mesela divert yapılan havalimanının trafiğe kapalı olması nedeniyle yaşanan sıkıntılar, uçaktaki yolcuların bağlantılı uçuşları kaçırması, toplantı veya işe geç kalması gibi hesaplanması zor bir meblağı da unutmamak gerekir. FAA de kuralsız yolcu kategorilerini belirleyerek, bunlara 25 bin dolara ulaşan yüksek miktarda para cezaları verilmesiyle, bu tür olayların azaltılacağı fikrinde.

Eğer havayollarının kara listesine giren kuralsız yolcu olmak istemiyorsanız, uçuş öncesi ve esnasında uykunuza, beslenmenize, psikolojinize dikkat edin. Kontrol dışına çıkmanıza sebep olacak hadiseler yaşadıysanız, lütfen seyahatinizi erteleyin.

Yukarı