TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

İran’a doğalgazda ciddi bir gol...

 

Doğalgaz aldığımız ülkeler içinde, sevkıyatıyla, formülüyle, basınç oyunlarıyla, teknik arıza bahaneleriyle en istikrarsızı ve en güven vermeyeni olarak İran’ı göstermek mümkün. Aynı zamanda uluslararası mahkemeye yani tahkime de doğalgaz sebebiyle ilk gittiğimiz ülke İran. Ortalama 4-5 yıl süren tahkim süreçlerinin adeta biri biterken, diğeri başlıyor, diyebilirim. En son gelen Türkiye’nin tahkimi kazanma haberiyse oldukça ilginçti. Çünkü ilk açıklamayı ‘Acem oyunu’ ile İran yaptı. Neden mi?

Çünkü Türkiye, 2012’de tahkime gittiğinde, doğalgazda talep ettiği indirim oranı % 30 seviyesindeydi. Şubat 2016’da tahkim neticelendiğinde, bunun yarısı oranında bir indirim üzerinden Türkiye ve İran’ın müzakereleri yürüteceği açıklandı. İran, yediği golün acısıyla bir uyanıklık yapıp, ‘Türkiye istediği % 30 indirimi alamadı’ şeklinde bir haberi kendince dünyaya duyurmak için ilk açıklamayı yapan taraf oldu. Ancak İran, kaleye giren golü çıkarma şansı olmadığını görünce daha tuhaf açıklamalar da yaptı.

 

RUSYA FİYATINA İNECEK 2.5 MİLYAR USD ÖDEYECEK

İran’ın kaybettiği tahkim sonrası Türkiye’nin kasasına direkt olarak 2-2.5 milyar dolar civarında bir para girecek. Böylece hem Hazine, Enerji Bakanlığı, BOTAŞ sebebiyle devlet, hem de yapılacak indirimlerle vatandaşa yansıyacak ciddi boyutları olacak. Bu sebeple Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, İran gazına dair indirim kararını halka yansıtmayı düşündüğünü açıkladı.

Fakat henüz süreç bitmiş değil. Zira karşımızda ‘Şah-Mat’ olmuş İran var ve sonuna kadar yaygara yapacaktır. Fakat neticede Uluslararası Tahkim Mahkemesi, doğalgazın fiyatında Türkiye lehine yüzde 13.3 ile 15.8 arasında bir indirim kararı verdi. Önümüzdeki 2 aylık dönemde, taraflar indirim oranı üzerinde anlaşamaz ise doğalgazda indirim rakamını da tahkim açıklayıp, yürürlüğe sokacaktır. Bu durumda İran’ın geçmişe dönük indirim sebebiyle birikmiş olan yaklaşık 2-2.5 milyar dolarlık rakamı da 2 ay içinde Türkiye’ye ödemesi gerekiyor.

Fakat, İran’ın Türkiye’nin masada kazandığı bu tabloyu hazmetmesi zaman alacaktır. Bir süre sonra yeni bir tahkim kapısı daha aralanacaktır. Dolayısıyla yeni anlaşmalar da azami dikkat gerekiyor.

Şu an Türkiye’nin, ithal edilen 1000 metreküp gaz için Rusya’ya 200, İran’a da 260 dolar civarında ödeme yaptığı dikkate alınırsa tahkim kararıyla İran rakamı daha da aşağı inecektir.

 

OKULLAR BÖLGELERE GÖRE TATİL EDİLMELİ...

Önemine binaen bir kez daha yazmak istedim. Zira bana gelen mesajlar, ilgililerin dikkatini bu konuya cezbedene kadar, hatta üzerlerinde baskı oluşturana denk devam etmesi yönünde. Ancak başta Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı olmak üzere şu ana kadar hiçbir yetkili veya ilgiliden bir cevap almış değilim.

Teklifimiz şu; Milli Eğitim Bakanlığı, okulların tümünü aynı anda eğitime başlatıp, aynı anda tatile çıkarmasın. Eğitime başlama ve tatile çıkma takvimi bölgelere göre farklı zaman diliminde başlatılsın. Mesela 18 milyonluk İstanbul’un iki yakası ayrı zaman dilimlerinde yarıyıl tatili yapsa bu koca şehir daha yaşanılır olmaz mı? Tatil yerlerinin dolulukları daha uzun zamana yayılarak, fiyatları aşağı inmez mi? Trafik çilesi az da olsa azalmaz mı? Bu tabloyu alıp Türkiye geneline uygulayın bakalım, nasıl oluyor?

Böyle bir karar sonrası 7 bölgeli, dört mevsimli ülkemizde aynı anda hareketlilik olmaz. Aynı anda THY ve diğer havayolları yoğunluk yaşamaz, otobüsler, eğlence ve tatil mekânları dolup-taşmaz. Fiyatlar makul seviyede seyreder. İstihdam ve kaliteli hizmet artar. Ne getirir? Ekonomimize ciddi katkı sağlar. Stresimiz azalır.

Evet, Sayın Bakan Avcı, siz ne düşünüyorsunuz?’

 

Yukarı