TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Çin, havacılığın bir numaralı pazarı oluyor

 

TİANJİN

Avrupalı Airbus, Çin’de ciddi yatırımlar yaparak devasa ülkenin hızla büyüyen havacılık pazarında rakibi Amerikalı Boeing’le arasındaki mesafeyi hızla kapatıp bir adım da öne geçmiş. Halihazırda Çin, havacılıkta Amerika’dan sonra dünyanın en büyük ikinci pazarı. Büyüme hızı bu şekilde devam ettiği takdirde ise dünyanın bir numaralı havacılık pazarı olacak gibi görünüyor. Çin’in havayolu trafiği, 2000 ile 2014 arasında iç ve dış hatlar toplamda tam % 539 büyüme gösterince tüm dikkatleri de üzerine çekmeye başlamış.

Böylesine büyük ve büyüyen bir pazarda, uçak üreticileri de birbirleriyle kıyasıya yarışıyor. Airbus’ın Çin’de yakaladığı başarının sırrı ise bu ülkenin en önemli sanayi ve liman kenti Tianjin’in konumlandırılmasında saklı. Çin bu kentte serbest bölgeler oluşturarak yatırımcılara imkânlar sağlarken, Airbus da havacılığın bu ülkedeki gelişimini görerek önce küçük gövdeli, tek koridorlu uçakları için burada üretim hattı ve teslimat merkezi açmış.

Şu ana kadarda Tianjin’de üretilen uçakların tamamını da Çinli havayollarına teslim etmiş. 2004’te rakibi Boeing % 73 oranla Çin pazarında liderken, 2016’da Airbus atılımlarıyla pazarın % 50’sine hâkim olmayı başarmış, hatta geniş gövde pazarında ise bir adım öne geçmiş. Bu şekilde bir başarı yakalanınca, Airbus ikinci adımı atarak geniş gövdeli, çift koridorlu uçakların üretim hattı için Çin otoriterleriyle bir anlaşma daha imzaladı. Ben de çeşitli ülkelerden sınırlı sayıda davet edilen havacılık editörleriyle birlikte, Türkiye’yi temsilen Pekin’e karayoluyla 2 saat mesafedeki Tinajin’de Airbus tesislerinde yapılan bu törene katıldım. Airbus’ın Çin’deki serüvenini ve törenle ilgili daha fazla detayı bir sonraki yazıma bırakarak biraz Çin’i ve Tianjin’i anlatmak istiyorum.

 

14 MİLYONLUK ENDÜSTRİ KENTİ

14 milyonluk nüfusa sahip Tianjin, Çin’in Pekin, Şanghay ve Chongqing ile beraber anılan 4 büyük şehrinden biri. Denizden 561 metre yükseklikte ve yıllık ortalama sıcaklık 12-13 derece seviyesinde, dolayısıyla soğuk. Bize de kendini hissettirdi. Ancak liman kenti olmasının avantajını iyi kullanıyor. Airbus da son montaj hattına ürünlerini deniz yoluyla ulaştırıyor.

Zengin yeraltı kaynakları nedeniyle sanayi ve teknoloji kenti olmaya namzet olduğu yıllar önceden ortaya çıktığı için büyüyen Çin’de en önemli görev üstlenen kentlerden biri haline gelmiş. Ve bu özelliğine Kuzey Çin’in önemli ticaret, lojistik merkezi ve sınır kapısı konumunu eklemiş. Devletin bilinçli desteğiyle de büyümeye devam ediyor. Kendi üretemediği, geliştiremediği ama ihtiyaç duyduğu her şeyin Çin’de, olabildiğince kendi çalışanı ve kendi kaynaklarıyla yapılması için strateji uyguluyor.

 

THY, ÇİN’DE DE KONUŞULUYOR

Tianjin’de tanıştığımız Airbus yetkilileri ve yabancı gazetecilerle konuşurken gündemimiz Türk Hava Yolları’nın başarısı ve kalitesi oldu. Bu şekilde ilgi görmek benim de hoşuma gitmiyor değil. Hatta THY’nin rekor kârı nasıl sağladığını bile sıcağı sıcağına bana sordular. Bazı yetkililer ise Pekin’den Avrupa’nın birçok merkezine direkt uçuşlar olmasına rağmen İstanbul aktarmalı THY uçuşlarını tercih ettiklerinden bahsettiler. Çin’in Tianjin tesislerindeki çalışan bir Airbus yetkilisi ise Airbus’ın merkezi Toulosue’a gitmesi gerektiğini ve THY’nin buraya da uçtuğunu öğrenince havayolunu değiştirdiğini anlattı.

Havacılık yazarları Atatürk Havalimanı’nın yoğunluğunu iyi bildiklerini, 3. havalimanının 2018’e yetişip yetişmeyeceğini merak ettiklerini ifade ettiler. Hatta açılırsa bu kadar yoğunluğa rağmen çok iyi işletilen, THY’nin CIP Lounge ile akıllarından çıkmayan “Atatürk ne olacak?” şeklinde sorular da yönelttiler. Bir yazarın da, “Sabiha Gökçen de dolmuş, ama ikinci pist yapılıyormuş, ne zaman biter?” sorusuna muhatap oldum. Ona verdiğim cevabı aktarayım:

“Türkiye Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), 2015’in hava trafiğinin üzerinde Sabiha Gökçen’de yeni slot vermeyecek. İkinci pist de 3. havalimanından sonra bitecek. Ayrıca Sabiha Gökçen’in yeni sahipleri Malezyalılar da iyi işletemiyorlar. Belki daha profesyonel bir el, Atatürk’te olduğu gibi TAV gibi bir tecrübe buraya dokunursa hem iyi işletilir hem de kapasite kullanımı yukarılara çekilir.”

Umarım bu sözlerimi Malezyalılar ve ülkemizde havalimanlarını, pistleri hizmete sokmakta çok geç kalan kamu otoriteleri de duyar.

Çin’den şimdilik bu kadar...

 

Yukarı