TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Havayollarına ve KKTC turizmine destek şart!

 

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) turizminin 15 Temmuz darbe girişiminden etkilenmemesi amacıyla, 6 aylık süre için Türkiye’den KKTC’ye yapılacak uçuşların iç hatlardan veya dış hatlara konulacak özel kontuarlardan sağlanması için teknik çalışma başlatılmış. Bu haber havacılık sektörü ve KKTC için iyi, ama yetmez. Çünkü zaten KKTC’ye sefer yapan havayolları uzun bir süredir zararına uçuş yapıyorlardı. Dolayısıyla daha kalıcı iyileştirmeler gerekiyor.

Sadece son dönemde yaşanan Fethullahçı terör örgütünün (FETÖ) darbe girişimi sonrasında dış hatlarda yaşanan yoğunluk ve kontrolleri KKTC’nin turizmde yaşadığı sorunlarının çözülmesi olarak ele almak doğru olmaz. KKTC yetkilileri doğru bir yaklaşımla ulaştırmanın duayeni Başbakan Binali Yıldırım’a dertlerini anlatmadan çözümü bulmuşlar.

Ankara’ya resmi bir ziyaret gerçekleştiren KKTC Başbakanı Hüseyin Özgürgün ve Turizm Bakanı Fikreti Atgaoğlu, adaya giden yaklaşık 70 bin öğrenci ve turistin, yurtdışı çıkışlarda kontrollerin sıklığı ve izin alınmalarda yaşanan sorunların etkisini anlatmışlar.

Bildiğim kadarıyla, Türkiye Özel Sektör Havacılık İşletmeleri Derneği (TÖSHİD) yetkilileri de Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan’a KKTC sıkıntıları dahil olmak üzere yaşadıkları diğer sorunları ve çözüm için bazı önerilerini ilettiler.

Başbakan Yıldırım, KKTC yönetiminin isteğiyle ilgili, onlar daha sözünü bitirmeden “Gereği yapılsın” talimatını verdiğine göre Bakan Arslan’ın da TÖSHİD’e benzer yaklaşımı göstereceğini tahmin etmek zor değil. Aslında bu sıkıntılı ortamda KKTC uçuş hattı için istenenler yeni bir mesele değil.

Ancak özel şirketlerin işlettiği terminallerde alınan yolcu başına vergilerin de aşağı çekilebilmesi için kamu tarafının bir şeyler yapması gerekiyor ki, o da çok zor bir konu değil. Zira yolcu azalınca terminallerin de geliri düşüyor.

TÖSHİD ve KKTC yetkilileri, KKTC’nin “iç hatlar” kabul edilerek vergilerin ve uçuş kontrollerinin buna göre düzenlenmesini istiyor. KKTC dış hat sayıldığı için 15 Euro olan verginin, iç hatlara dönüştürülerek 3 Euro olarak tahsil edilmesiyle bilet fiyatlarının düşürülmesi isteniyor. Ancak benzer uygulamanın KKTC tarafında da yapılması gerekiyor. Sadece Türkiye çıkışlarıyla bilet fiyatlarının aşağı çekilmesi makul değil.

Ayrıca kamu idaresinde olan meydanlarda daha rahat teşvik ve destek modelleri uygulanabilir. Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin (DHMİ) de bazı meydanları teşvik için konma-konaklama ve diğer meydan hizmetlerinde hiç ücret almama, trafiği yoğun olan havalimanlarında ise yerli şirketleri destekleyecek şekilde düzenlemeler yapması yerinde olacaktır.

Ayrıca turizmi desteklemek için yabancı şirketlere uçak başına verilen 6 bin dolara benzer destekler, yerli şirketler için de hem iç hat hem de dış hatlarda devreye sokulabilir.

 

DHMİ REKOR KIRIYOR, SEKTÖR ZARAR EDİYOR

Geçen ay açıklanan vergi rekortmenleri arasında DHMİ de yer almıştı. Bu seneki negatif tablo şüphesiz DHMİ’nin de gelirlerini etkileyecektir, ama azalma şeklinde olacak, zarar gibi ifade dahi söz konusu olmayacaktır. Mesela 2015 yılı vergi rekortmenleri sıralamasında DHMİ, bir önceki yıla göre 3 basamak yukarı çıkarak 8. sıraya yükseldi.

Şimdi Türk Hava Yolları (THY), Pegasus, Onur, Atlas ve SunExpress gibi yerli şirketler ciddi sıkıntılar yaşarken, DHMİ bir paydaş olarak Deli Dumrul misali şirketlerden çeşitli kalemler altında, hiç indirim yapmadan para toplamaya devam etmesi ne derece mantıklı?

2015 Vergilendirme Dönemi, Kurumlar Vergisi Türkiye Geneli İlk 100 sıralamasına göre; DHMİ Genel Müdürlüğü 2015 yılında 340 milyon TL vergi ödedi. Bir önceki yıl ödediği rakam ise yaklaşık 300 milyon TL. Böylece 11. sıradan, 8. sıraya tırmanarak en fazla vergi ödeyenler listesinin tamamına yakını bankalardan oluşan ilk 10’a girdi. Bu neticeye hangi açıdan bakıp yorum yapmalıyız? Sevinmeli mi, yoksa üzülmeliyiz mi?

 

Yukarı