TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Ekonomideki küçülme krizden fırsat çıkarma...

 

“Başarıyı en kötü şekilde kullanmak, onunla övünmektir” şeklinde güzel bir sözden ders alarak, kırdığımız rekorlarla, büyüttüğümüz ekonomiyle övünmek yerine, yaşama ihtimali olan kötü günleri de dikkate almış olsaydık, bugünleri daha az hasarla geçirebilirdik. Ancak yine de halimize şükredelim. Önemli belaları atlattık ve şu an derdimizin ne olduğunu biliyoruz. Nasıl atlatacağımıza ve birlik olacağımıza dair tecrübeler de kodlarımızda var.

Asıl meselemiz ekonomik problemlerle beraber terörün de üstesinden gelmek için eşgüdümlü çalışmayı başarmaktır. Birinin diğerine önceliği olmadığı hassasiyetini gözeterek çalışırsak bugünleri de atlatırız. Bu vesileyle uzun süre aradan sonra ilk defa ekonomimizin küçülmesiyle moral bozacak bir durum yok. Gelişmekte olan ülkeler için küçülme elbette önemlidir, ama gelişmiş birçok Batı ülkesinde de küçülmeler yaşandığını unutmayalım.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), bu senenin üçüncü çeyreğinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verilerine göre yüzde 1.8 küçüldüğümüzü açıklamasını da moralleri bozmak için değil, nasıl derlenip toparlanacağımıza dair işlerimize yoğunlaşmak için fırsat olarak görmekte fayda var. Birçok sektör temsilcisi, işlerin iyi gittiği dönemde dertlerini anlatamıyorlardı. Ama şimdi ülke ekonomisine katkı sunacak herkese, her fikre değer verilmesi gereken bir dönemdeyiz. Kamu otoritesinin de son duruma bu perspektiften bakıp aldığı kararlarda sektör paydaşlarıyla ortak hareket etmek için adım atması elzem.

Küçülmenin yeni hesaplama yönteminden kaynaklandığına dair gündem savuşturma peşine de düşülmemelidir. Bilindiği üzere TÜİK, Avrupa Birliği (AB) yönetmeliklerine uyum amacıyla, 5 yıl önce başlattığı ulusal hesaplama yöntemiyle yaptığı çalışmayı açıkladığında küçülme rakamı karşımıza çıktı. Yeni hesapla, bu senenin son çeyreğinde ekonomik olarak küçülmüşüz, ama 2015 rakamları aynı yöntemle değerlendirildiğinde ise kişi başı milli gelirimiz 9 bin 130 dolardan 11 bin 14 dolara çıkmış. İsteyen teselliyi burada arayabilir. Fakat ihracatımız, üretimimiz, tüketimimiz ve ithalat rakamları maalesef ekonomik olarak küçüldüğümüze işaret ediyor. Artık inşaat işlerini üretimle çeşitlendirmek için daha fazla zaman kaybetmemeliyiz.

EKK toplantıları devam etmeli

Başbakan Binali Yıldırım başkanlığında yapılan Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nun (EKK) toplantılarına devam etmesi de gerekiyor. İşletmelere kredi kolaylığı, işgücü piyasasının desteklenmesi, yatırımların teşviki ve kamu bütçesinde tasarruf olmak üzere 4 ana başlık altında EKK’nın aldığı kararların, taviz verilmeden uygulanarak değerlendirme toplantıları da yapılırsa başarılı sonuçlar alınacaktır. 

KÖPRÜ ÜCRETLERİNE İNDİRİM GELEBİLİR

Malum olduğu üzere İzmit Körfezi’nin yeni gerdanı Osmangazi Köprüsü ve paralı geçilen bağlantı yolları, büyük tonajlı araçların mecburi güzergâhı olan İstanbul Boğazı’nın üçüncü köprüsü Yavuz Sultan Selim ve gelecek hafta hizmete girecek Avrasya Tüneli’nin geçiş ücretleri, ihale kriterleri gereğince dolarla belirlenmişti. TL’nin tahminlerin ötesinde dolar karşısında uğradığı değer kaybı sonrasında bu geçiş ücretleri, Türk halkının bu ulaşım imkânlarını kullanmalarını zorlaştırdı. Tercih oranları fiyatlar yüzünden düştü.

İşte tüm projeler için yeni bir şeyler olabilir. Ulaştırma Bakanı Ahmet Arslan, Avrasya Tüneli için 21 Aralık’tan geçerli olmak üzere resmi olmayan bir ücret belirleyeceklerini açıkladı. 31 Aralık’a kadar bu ücretle geçilecekmiş, 11 günde toplanan para da sosyal sorumluluk projelerine aktarılacakmış. Bakan Arslan, bu zaman diliminde Avrasya Tüneli’nin özellikle ücretsiz olmayacağına dikkat çekiyor. Ancak yaptığım araştırmalara göre bu zaman zarfında, devletin üstlenici firmaya verdiği geçiş ücreti garantileri çerçevesinde, yeni bir fiyatlandırma modeli üzerinde kafa yorulacak.

Eğer uygun bir model bulunursa, yukarıda saydığım projelerin de daha fazla kullanılarak ülke ekonomisine katkı sunması sağlanacak.

Uzun lafın kısası, ihale kriterleri çerçevesinde, belli fiyatlardan araç geçiş garantisi, geçiş ücretleri aşağı çekilerek ciro garantisine çevrilebilir. Günde 40 bin araçtan toplanacak para, fiyatlar % 50 aşağı çekilerek, 80 bin araçtan toplanma yoluna gidilip ciro garantisine çevrilebilir.

Yukarı