TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Türk savunma sanayiine ABD nasıl bakıyor?

 

Türkiye ile ilgili pek çok rahatsız edici bilgilerin, haberlerin ve stratejik bakış açılarının da zaman zaman paylaşıldığı ve Amerika’nın gayri resmi CIA’sı olarak da tanımlanan Stratfor’da (Strategic Forecasting, Inc.) geçen hafta Türkiye savunma sanayiinin bir değerlendirmesi yer aldı. Merkezi Teksas’ta bulunan ve global istihbarat şirketi gibi çalışan Stratfor, Amerika’nın en büyük savunma sanayii şirketlerine de hizmet verdiği için yorum ve değerlendirmelere bu açıdan da bakmak gerekiyor.

“Türkiye hırslarıyla uyumlu bir askeri sanayi kompleksi kuruyor” başlığıyla yapılan Stratfor değerlendirmesinde, Türk hükümetinin yerli savunma sanayiini geliştirmekteki kararlılığına vurgu yapılıyor. Ve bu atılımın, Ankara’nın kendi kendine yeterliliğini geliştirmesine, ekonomisini canlandırmasına ve yabancı ortaklarıyla sıkı ilişkiler geliştirmesine yardımcı olacağına işaret ediliyor. Ancak bir de uyarıları var: “Bununla birlikte, ülke dış teknoloji ve alt sistemlere bağımlı olmaya devam ettiği için, Türkiye’nin savunma sanayii devam eden bir çalışma olarak kalacak.”

Türkiye tarihinin en büyük ihracatı olacağına dair zaman zaman gündeme gelen 2 milyar dolar değerindeki MİLGEM anlaşmaları da Stratfor’un dikkatini çekmiş. Ancak geçen hafta Hürriyet’te yer alan MİLGEM haberi doğru değil. Çünkü henüz Suudi Arabistan ile MİLGEM ihracatında bir anlaşmaya imza atılmadığı gibi müzakereler de sorunsuz devam ediyor. Ancak, doğal olarak Trump’ın Suudileri ziyareti Türkiye’de de savunma sanayii açısından merakla takip edilmiş. Stratfor’da, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve bir başka belirsiz ülke ile birlikte, başta deniz sistemleri olmak üzere savunma sanayiinde yapılan önemli anlaşmalar olduğuna dikkat çekiliyor. Belirsiz ülkeleri de biz söyleyelim: Pakistan, Endonezya, Kuveyt.

MİLGEM’LERLE İHRACAT İKİYE KATLANACAK

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) raporlarına göre dünyanın en büyük 10 silah ihracatçısı ülkenin dünya pazar payları şöyle:

Geriye kalan % 11’lik ihracat dilimi ise dünyanın diğer ülkeleri arasında paylaşılıyor, ancak Türkiye’nin payı % 0.7’ye yükselmiş durumda. Halihazırda devam eden önemli görüşmeler ve ikili anlaşmalar kapsamında sürdürülen savunma sanayii çalışmaları meyvelerini vermeye başladığında ise ilk 10 ülke arasında olabiliriz. Türk basınındaki abartılı ifadelerden ve tanıtımlardan birazcık imtina ederek savunma sanayiini değerlendirmek gerekiyor. Çünkü Anadolu’da birçok Türk vatandaşı, yanlış ve abartılı haberler yüzünden “Altay Tankı” ve Modern (Milli) Piyade Tüfeği MPT-76 gibi ürünlerin epeydir Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanıldığını sanıyor.

Konu savunma sanayii olunca özellikle sorumluluk makamında olanların daha temkinli olması şart. Övünmek, vatandaşın gözünde prim yapmak adına zaman zaman abartılı ifadelerin kullanılması, devam eden projelerin geleceğine, Türkiye’nin savunma stratejileri ve sanayisinin gelişimine de zarar veriyor. Bazı politikacıların, 6-7 yıl önce Suriye’yle tartışmalı atmosfere girdiğimizde, “Şam’da cuma namazı kılarız” söylemlerine benzer tavırlardan kaçınmak gerekiyor.

Atılacak bir iki önemli adımla, özellikle Suudi Arabistan’la yürütülen MİLGEM müzakereleri, Pakistan ve Endonezya ile yine masada olan deniz savunmasına yönelik gemi, denizaltı ve diğer anlaşmaların hayata geçmesiyle, 2011-2016 arasında savunma sanayii ihracatının ikiye katlanmasına benzer bir dönemi daha kısa zamanda yaşayabiliriz. Daha net ifadeyle, savunma sanayii ihracatında gemi ve özellikle denizaltıların çok önemli yeri var. Bu alanda teknoloji geliştirmek güç olduğu gibi ortaya çıkan ürünler de en yüksek rakamlarla ihracatı yapılanlar oluyor. Türkiye’nin deniz savunma sanayiinde, gemilerdeki güç üniteleri yani motor ve silah platformları gibi iki önemli kritik eşiği geçmesi gerekiyor. Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nın iştiraklerinden Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ (STM) MİLGEM’ler ihracatı için en az 3 ülkeyle ciddi mesafe kat etmiş durumda. Gelişmeler bu şekilde devam ederse, 5 yıl sonra ciddi ihracat rakamları konuşuyor olacağız.

Yukarı