TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Kıbrıs’ta enerjinin etkisi ne kadar olacak?

 

Yıllardır tartışılan, defalarca görüşülmesine rağmen bir çözüme kavuşturulamayan Kıbrıs’ta, Türk ve Rum taraflar, görüşme masasına yeniden oturuyor. Bu defa eski yıllardan farklı olarak çok daha güçlü şekilde enerji konuları gündemi belirleyecek gibi görünüyor. Akdeniz’de keşfedilmiş doğalgaz kaynaklarının getireceği zenginlik, İsrail gazının pazarlara ulaşması için en uygun güzergâhın Kıbrıs karasuları ve devamında Türkiye olması gibi hususlar bakalım iki tarafı ne derece ortak bir noktada buluşturacak?

Adada Türk ve Rum tarafının beraber olma girişimleri, garantör ülkelerin devreye girmesi, Batılı ülkelerin Türkiye’nin ada politikasına yönelik yaptıkları her türlü ayak oyunları, son olarak Avrupa Birliği’nin (AB), Kıbrıs Rum Kesimi’ni her türlü soruna ve tartışmalara rağmen birliğe kabul ederek olumlu gelişmeleri sıkıntıya sokması gibi birçok hadise yaşandı. Ancak bu defa işin bir tarafında zenginliğe, paraya ve refaha işaret eden, Avrupa’nın enerji güvenliğini, Amerikalı şirketlerin para kazanmasını, İsrail’in bölgede daha da güçlenmesini sağlayacak doğalgaz mevzuunun olması, Kıbrıs’ta iki toplumun eşit şartlarda bir araya gelmesini sağlayabilir. En azından Batı’nın menfaatine uygun ortam söz konusu olduğundan, adaya barışın gelme ihtimali daha güçlü görünüyor. Bakalım 50 yıllık yavru vatan meselesi, bu defa enerjiyle çözüme ulaşacak mı?

GAZ TÜKETİMİ VE GAZA GÜVEN ARTACAK

Akdeniz’deki enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılması son yılların en önemli konusu. İsrail, Türkiye, Yunanistan, AB ve Amerika, yeni oluşan tablonun yakın aktörleri; ancak Akdeniz gazının, Avrupa’da Rus gazına olan bağımlılığı azaltacağına yönelik yapılan yorumlar hem yanlış yapılıyor, hem yanlış anlaşılmaya sebep oluyor. Evet, Rus gazına, tek kaynak tedarikçi olarak bağımlılığı azaltabilir, ama genel anlamıyla doğalgaza enerji kaynağı olarak güveni artıracaktır. Böylece Avrupa’da doğalgaz rekabetle daha yaygınlaşacak, Rusya da daha fazla gaz satma imkânı bulacaktır. Türkiye açısından ise konunun bu detayları da içeren epeyce boyutu var.

Akdeniz’de sorunsuz bir anlaşma olması halinde Türkiye, önemli bir doğalgaz boru hatları geçiş ülkesi olabilir, böylece enerjide kaynak çeşitliliğini artırır; gaz piyasasının Anadolu’da oluşması için fırsatlar yakalar; eğer gerekli yatırımları da yapar, anlaşmalara imzaları atmayı da başarırsa, transit merkez haline gelebilir. Hasılı Kıbrıs görüşmeleri bizim için önemli, ama uzun vadede fayda sağlanması için birden fazla boyutunun dikkate alınarak diplomasi yürütülmesi gerekiyor. Akdeniz’de enerji kaynakları üzerinden yürütülmeye çalışılacak görüşmelerin de Türkiye’nin Kıbrıs’taki stratejik çıkarlarını gölgelememesi gerekir.

Yukarı