TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Yeni havalimanında yeni THY, yeni kimlik

 

“Türk Hava Yolları’nın (THY) yeni merkezinde ikram şirketi kim olacak? THY kiminle, hangi büyüklükte bir anlaşmaya imza atacak?” sorularını 12 Temmuz 2017’de sormuş, muhtemel ortaklarının kim olacağından bahsetmiştim. Tahmin edildiği gibi ortak Singapur’dan geliyor: Singapur Havayolları’nın ikram şirketi SATS. Önceki gün THY’nin Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı açıklamadan bu sorunun net cevabını öğrenmiş olduk. THY ikramda yeni ortağını aldığı tekliflerle seçtiği için taraflar arasındaki ticari sözleşmenin detaylarının nasıl olacağına dair henüz bilgi yok. Üçüncü havalimanında THY’nin yeni ikram tesisleri için yaklaşık 120-150 milyon dolar arasında bir yatırım yapılması gerekiyor. Bu maliyetlerdeki yatırımla yeni şartlarda DO-CO’nun sahibi Atilla Doğudan ile THY yönetim anlaşamadığı için de yeni ortak arayışına gidildiğini biliyoruz.

Milli havayolundan KAP’a yapılan açıklamada: “THY’nin İstanbul Yeni Havalimanı’na taşınması ile birlikte söz konusu havalimanında ikram hizmeti tedariki hususlarıyla ilgili olarak firmalarla görüşmelere başlanmış olup bu kapsamda SATS Ltd (SATS)’ın iştiraki olan SATS Investments Pte. Ltd. (SIPL) ile bir niyet anlaşması imzalanmıştır” deniyor. SATS, dünyanın beş yıldızı havayollarının en önde geleni Singapur’un ikram şirketi, ama Singapur SATS’taki hisselerini önceki yıllarda devretti. Şu an SATS, % 40’ı büyük hissedara ait olmak üzere toplam 20 ana hissedarıyla yoluna devam ediyor. Artık, “3. havalimanında Turkish- SATS ikram şirketi hizmet verecektir” denebilir. Bir yıllık zaman diliminde yeni havalimanındaki ikram tesisleri de ancak kurulabileceğinden, hızla diğer detayların çözümlenerek işe başlanması gerekiyor. Aksi halde sıkıntı olabilir.

TURKİSH DO&CO’YA YAZIK OLDU!

THY’nin ikram şirketi arayışında SATS ile Sancak Catering ortaklığında dünya devi Gate Gourme’ye de teklif verdiğini biliyorum. Başka teklif alındı mı, açıklanmadı, ama Turkish DO&CO’nun yerini Singapur SATS’tan başkasını tutacağını da sanmıyorum. SATS, olabilecek en iyi tercih, fakat THY’nin 10 yılda marka haline getirdiği Turkish DO&CO ile yolunu ayırması iyi olmadı. Gönül isterdi ki Turkish DO&CO, dünyanın çeşitli yerlerinde, başka havayollarının ikram işini alsın. Ama markalaşmayı ve markanın ne anlama geldiğini maalesef ülke olarak bilmiyoruz.

Öte yandan Türkiye’deki diğer ikram şirketlerinde de hareketlilik var. Alman Lufthansa Havayolları’nın ikram şirketi LSG Sky Chef, Türkiye’den çıkmaya çalışıyor. Üstelik Lufthansa bile Türkiye’de ikramlarını kendi şirketinden almıyor. Belki önümüzdeki günlerde Lufthansa DO&CO olarak 3. havalimanında yeni bir oluşuma imza atarlar. Zira Lufthansa ile DO&CO’nun Almanya’da zaten işbirlikleri var. Ayrıca THY-Lufthansa ortaklığında faaliyet gösteren Sunexpress de yeni yıldan itibaren Lufthansa gibi Sancak Catering’den hizmet alacak.

MARKALAŞMAYI VE KIYMETİNİ BİLMİYORUZ

İstanbul Yeni Havalimanı’nın hizmete girme zamanı yaklaştıkça Türkiye’deki havacılık dengelerinin de yavaş yavaş değiştiğine şahit olacağız. Özellikle Atatürk Havalimanı ile birlikte markalaşma sürecine giren ve yükselen Türk sivil havacılığı, 3. havalimanıyla başka bir aşamaya geçecek. İkramdan yer hizmetlerine, terminaldeki yiyecek-içecek markalarından çeşitli kategorideki şirketlere varıncaya kadar her şey değişecek. THY ise baştan sona yenilenerek gitmek için hazırlık yapıyor. Yeni meydanın işletmecileriyle birlikte de yeni markalar doğacak.

Fakat TAV Havalimanları Holding, Atatürk Havalimanı ile önemli bir küresel marka haline gelirken, dünyanın çeşitli meydan ve terminaller inşa edip işletmeciliğini üstlenirken, arkasındaki itici güç olarak Atatürk Havalimanı vardı. Ama TAV markasına Türkiye, çeşitli sebeplerden sahip çıkamadı ve Fransızlara satıldı. TAV’ı bir Türk şirketi olarak koruyamadığımız gibi küresel marka yolculuğuna da ülke olarak katkı sunamadık. Bu gelişmelerde TAV patronlarının da sağlıklı ilişki kuramamanın veya başka detayların mutlaka bir payı vardır, ama realite bu.

THY ikramda yaklaşık 11 yıl önce, 1 Ocak 2017’de adeta bir devrim yaparak Atilla Doğudan ile % 50 ortaklıkla Turkish DO&CO’yu kurdu. Akabinde ikramda dünya çapında ses getiren ve THY markasına ciddi katkı yapan ikram ödüllerini aldı. Avrupa’nın üst üste en iyi havayolu seçilmesinin arkasındaki itici güç de hep ikram oldu. Şimdi yeni havalimanına taşınma aşamasında iki ortak arasında nasıl bir tartışma meydana geldiyse, bu markaya ve birikimlere de elveda deniyor.

 

 

Yukarı