TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Merkez Bankası şok sözleri ne kadar hak ediyor?

Ciddi bir ithalat problemimiz olduğu ortadayken, konunun sadece Merkez Bankası, para politikalarına indirgenmesi ne kadar doğru olabilir? Devlet Bakanı Zafer Çağlayan ve Türkiye İhracatçı Meclisleri (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi'nin Merkez Bankası'na yönelik ağır eleştirilerinin biraz abartılı olduğunu düşünüyorum. Üstelik Bakan Çağlayan'ın, ithalat politikalarını masaya yatıracağı sözünü verdikten sonra tekrar ihracat rakamlarıyla karşımızda olmasını da anlamlı buluyorum. Türkiye'nin ithalat sisteminde problem varken, büyüyen açığın sadece para politikalarıyla izah edilmesi doğru değildir.
Daha önce bu köşede somut örnekler vererek ithalattaki tuhaflıklara dikkat çektim. Devlet kurumlarının kullandığı ithal ürünlerin bile ülkeye giriş kayıtları sağlıklı değil. Bu durumda Merkez Bankası mı suçlu, yoksa ithalat politikaları mı, denetimler mi?
Bakan Çağlayan, "Eğer Türkiye'de ithalattan dolayı birilerinin yüzü kızaracak, birileri üzülecekse, bunun başında Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun (PPK) gelmesi gerektiğini söylemek istiyorum" şeklinde bir beyanatı TİM yetkililerinin olduğu bir toplantıda yapmış olmasını açıkçası yadırgadım. Halbuki aynı Bakanımız ilk defa ithalat rakamlarını, sektörlerini açıkladığında yeni bir dönem başlıyor zehabına kapılmıştık. Acaba yanıldık mı, yoksa bir yol kazası mı söz konusu?

Dış ticaret açığının azalması için ne yaptınız?
Türk Lirası'nın halen dolar karşısında yüzde 21.9 oranında değerli olduğu doğru, fakat bir de ithalat yapılan ülkelere ve ürün çeşitliliğine bakın. Türkiye'de cari ve dış ticaret açığının ciddi bir sorun olduğunu saklamadıklarını belirten Bakan Çağlayan'a sormak istiyorum:
"Evet, saklamıyorsunuz, ama açık azalmak yerine giderek büyüyor. Peki, aşağı çekmek için ne yapıyorsunuz? İhracat rakamlarında rekor kırdığımızda bizlere nasıl bir mesaj vermek istiyorsunuz? Asıl rekor ithalatta kırılmışken, tarihi dış ticaret açığı oluşmuşken toplumun, iş dünyasının bu konularda aydınlatılması,
bilgilendirilmesi, dikkatlerin bu yöne çekilmesi gerekirken, neden tersini yapıyorsunuz?" Somut iki örnek: Türkiye'ye nitelikli çelik nasıl giriyor? Çeşitli kalıplar halinde değil mi? İşlenmemiş olarak giren çelik ürünlerin vergisi var, işlenmiş olanların ise yok. Türkiye gelen çelik kalıplarını üzerine iki zikzak atarsanız, hafif şekil verip boyarsanız, işlenmiş ürün mertebesi yükselir dolayısıyla vergi de ödenmez. İçeri de bulunan iki nitelikli çelik üreten fabrikanız da kapasite artışına gidemediği için daha rekabetçi yapıya kavuşamaz.
Gözlük meselesini daha önce yazdım. Cevap dahi veren çıkmadı. "Devlet 6 milyon kaçak ithal ürün kullandı" diye bu köşeye kaydettim. Hayır diyen olmadı. Optisyenler ile gözlükçüler arasında sürüp giden rakam tartışması beni çok ilgilendirmiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 2010'da 11 milyon adet gözlük çerçevesi kullanmış. Bunun 6 milyonu ülkeye kaçak girmiş. Yekûn olarak küçük rakamlara tekabül ettiğini söyleyen olabilir. Ama ortada somut bir gerçek var. İlgilenen yok.
Kurye yoluyla yurtdışından yapılan 100 Euro altındaki tuhaf ithalatlara da bu köşede dikkat çektik, mesafe kat ettik. İlgili bakanlarımızdan bu konulara ilgi göstermelerini bekliyorum. Dış ticaret açığının rekor seviyeye çıktığı bir ayda bunları tartışmayıp, neleri konuşacağız?

George Soros'un katkılarıyla Urumçi-İstanbul seferi yakında
Çin'in dördüncü büyük havacılık grubu Hainan Airlines Company Limited (HNA) İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'nda (ISG) 2008'de faaliyete geçen My Technic Uçak Bakım ve Onarım Merkezi'nin yüzde 60'ını satın aldığını ilk defa bu köşede ben duyurdum. Çin-Türkiye arasında ilişkilerin her yönüyle gelişeceğine de vurgu yaptım.
Yeni öğrendiğim bilgileri de paylaşayım. Hainan Airlines yakında Urumçi-İstanbul arasında seferlere başlayacak. Neden Urumçi diyenler olabilir? Ben de merak ettim. Sincan Eyaleti'ndeki Müslüman nüfus Çinli havayolunun ilgi odağı olmuş. Gerekçesi böyle. Onlara göre Müslüman bize göre Türk nüfusu, adına ne derseniz. Ama neticede bu seferlerin başlaması için hazırlıklar yapılıyor. Hatta aynı grup Türkiye'de yine Yavuz Çizmeci'ye ait olan kargo havayolu şirketi ACT Airlines'ı almak için çalışmalar yürütüyor.
Hainan Airlines grup çatısı altında önemli şirketler ve havayolları var. Toplam uçak sayısı 300'e ulaşıyor. 2007'de yeniden yapılanan ve Grand China Airlines Holding Company (GCAHC) olarak anılan grup, büyümeye devam ediyor. HNA, Shanxi Airlines, Chang'an Airlines ve China Xinhua Airlines'ın da yakın bir zamanda Grand China Air'e katılımıyla yeni bir oluşum ortaya çıkacak. HNA'nın aynı zaman da diğer havayollarında da iştiraki bulunuyor. Beijing Capital Airlines (yüzde 70), Lucky Air (yüzde 67.95), Tianjin Airlines (yüzde 20), Yangtze River Express (yüzde 51), Hong Kong Airlines (yüzde 45) ve Hong Kong Express Airways (yüzde 45).
Grand China Airlines Holding Company (GCAHC) olarak yeniden yapılanan grupta George Soros'un da yüzde 18.6 oranında hissesi bulunuyor.

Yukarı