TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Elektrik ihaleleri kimi çarpacak!

Yarın sadece elektrik dağıtım ihaleleri için değil, Türkiye'nin önümüzdeki yıllarının şekillenmesi açısından da önemli bir gün. Türkiye'nin kalbinin attığı, ekonomik büyüklüğüyle üzerine titrediğimiz en büyük kentimizin enerji geleceği şekillenecek. Ve bu şekillenmeyle
elektrik piyasası da ciddi anlamda liberalleşmesini tamamlamış olacak. Hatta bir iki adım sonra elektrik dağıtımı tamamıyla özel sektöre geçmiş olacak.
Ancak, Başkentgaz ihalesinde yaşananlar neticesinde Türk ekonomisinde ortaya çıkan 'İki Mehmet Sıkıntısı'nın bu ihalelere de sirayet edip etmeyeceği enerji çevrelerinin ve finans dünyasının bir numaralı merakı.
Türkiye'nin en büyük kentinin enerji geleceğini yakından ilgilendiren, hatta İstanbul Gaz Dağıtım AŞ (İGDAŞ) ihalesinin kaderine de etki yapacak, İstanbul Anadolu Yakası Dağıtım AŞ (AYEDAŞ) ve Boğaziçi Elektrik Dağıtım AŞ (BEDAŞ) şirketlerinde devir sözleşmesinin imzalanması için bugün son gün. Ve nasıl bir sürprizle karşılaşacağımızı bilmiyoruz.
Çünkü Başkentgaz ile başlayan bozgun, tüm işadamlarının hesabını altüst etti. Sıralamalar, beklentiler, finans dünyasının güveni altüst oldu. Ankara'nın bir türlü başaramadığı, sürekli direkten dönen doğal gaz dağıtımının ihale sorunu, Başkentgaz'da iki kez ek süre alan ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen iki ortak yüzünden bir kez daha yarım kaldı. Hatta ortakların çeşitli sorunları, büyük ve iddialı ortağın para bulamaması sonrası gözleri benzer heves ve yöntemlerle kazanılan yüksek fiyatlı diğer ihalelere yani bugüne çevirdi.
Mehmet Emin Karamehmet ve Mehmet Kazancı (MMEKA) ortaklığı, söz konusu ihalelerde de en yüksek teklifi vermiş ve ardından ek süre talebinde bulunmuş, ama paraları yatırıp neticeye varamamıştı. Şimdi aynı ortaklığın İstanbul için ne yapacağı kadar, gelişmeler ışığında ihaleler için teklif verip ikinci, üçüncü sıraları paylaşan işadamlarının, yeni tabloda hangi adımları atacağı da kayda değer bir durum.
BEDAŞ'a 2 milyar 990 milyon dolarla en yüksek teklifi MMEKA verdi, 2 milyar 751 milyon dolarla en yüksek ikinci teklif ise Aksa'nın. AYEDAŞ için de 1 milyar 813 milyon dolarla en yüksek teklif MMEKA'ya ait. 1 milyar 812 milyon dolarla ikinci teklif ise Yıldızlar SSS Holding'in.
Benim kanaatim hükümet tarafından da ciddi çizik yiyen Karamehmet'in bu girdaptan çıkması biraz zor. Çıktı çıktı, çıkamadıysa yakın zamanda epeyce Karamehmet konuşabiliriz...
Zira Turkcell ve Avea arasındaki rekabet tartışmasının neticesi de pek parlak gözükmüyor. Rekabet Kurumu (RK) tarafından ciddi ceza kesileceği telaffuz ediliyor. Ayrıca Turkcell'in hisse yapısının da malum gelişmeler, Karamehmet'e kesilen diğer cezalar sebebiyle değişeceği söyleniyor.

*

Bakan Özak bu paralar nereye gidiyor?
Son yıllarda Türkiye'nin dört bir yanında çok güzel yatırımlar yapılıyor. Adeta ülke baştan sona yenileniyor. Duble yollar, havalimanları, limanlar, tüneller, barajlar, elektrik santralları, spor kompleksleri, hastaneler vesaire. Ancak yatırım kalemlerinin sorumlu adresinde özel sektör olunca eserler büyük, harcanan rakam küçük olurken, devletin yaptığı yatırımlarda yüksek rakamlar telaffuz edilmesi sebebiyle işin içinden çıkmak dahi mümkün olmuyor.
Mesela 'Universiade 2011' için devlet yatırımları koordine etti. Ben de bir Erzurumlu olarak gidip yapılanları yerinde gördüm. İnanamadım. Zira 'Memleketime 850 milyon TL'lik yardım yapılıyor' diye sevindim. Fakat o paranın karşılığını göremeyince üzüldüm. Rakamı abartanlar, yüksek söyleyenler bu eleştirilerimden sonra küçültmeye başladı. 850 milyon TL önce 600, sonra 450 milyon TL'ye kadar indirildi. Çeşitli bakanlıklar ve genel müdürlükler arasında bölünüp, parçalandı. Ben işin içinden çıkamadım. Ama o tesislerin nasıl işletildiğini de takip ediyorum.
Spordan Sorumlu Devlet Bakanı Faruk Nafız Özak'ın bu kaygıları gidermesi ya da bölge halklarına hava atma kabilinden yüksek söylenen rakamları gözden geçirmesi gerekir. Eğer bu rakamlar gerçekten harcanmışsa, kesinlikle bir sorgu, sual olması gerekir. Zira telaffuz edilen rakamlarla, ortaya çıkan eserler dikkate alınırsa netice vahim. Toskana Vadisine, TMSF kontrolündeki Eston'un etap etap yaptığı projelerin değerlerine de bakabilirler.
Aynı şey şimdi Trabzon için gündemde. 2011 Avrupa Gençlik Olimpik Oyunları (EYOF 2011) için Trabzon'a 350 milyon liralık yatırım yapılacakmış. Merakım şu: Bu rakam sadece ilgili bakanlıktan çıkacak olan mı? Yoksa başka bakanlıklar, genel müdürlükler de devrede olacak mı? Başka miktarlardan bahsedilecek mi? İhaleler nasıl yapılacak? Kim denetleyip, kontrol edecek?
Gezip görenler anlamasa hesap ortada. 90 milyon TL yatırımla, 2 bin 350 yatak kapasitesine sahip Olimpiyat Köyü kurulmuş. Ayrıca öğrenci yurtları tadilattan geçirilmiş. Herhangi bir 5 yıldızlı otel sahibine sorun bakalım karşınıza nasıl bir rakam çıkacak? Bu paralar Erzurum ve Trabzon için çok değerli, ama nasıl kullanıldığı önemli?.

Yukarı