TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Elektrikte çarpılma sırası ikincilerde

Elektrik dağıtım ihalelerinde birinci sırada yer alanlar, finansman bulamayınca sorumluluklarını yerine getiremeyip mecburen teminatları yaktılar. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) şimdi ikinci sırada yer alanları davet ediyor. Bakalım bunlardan kaçı yola çıkacak. Kaçını daha elektrik çarpacak. Çünkü bu ihaleler yapıldığında rakamlar astronomik bulunmuş, Karamehmet ve Kazancı ortaklığının şapkadan nasıl bir tavşan çıkaracağı merak konusu olmuştu. Fakat enerji sektörü liberalleşeceğim derken adeta rezil oldu. İki Mehmet'in hesapsız ihale rakamları ortaklıklarının da sonunu getirdi. ÖİB yetkililerinin bu süreçten çıkaracağı bir ders olması gerekir. Özelleştirmelerde amaç, yüksek girdi sağlamak mı, yoksa sektörün çıtasını yukarı çekecek, sürdürülebilir gelişmelere kapı aralayacak adımlar mı olmalı?
MMEKA'nın patronu Mehmet Kazancı, Boğaziçi Elektrik için geçici teminatı yatıramayınca en büyük elektrik dağıtım bölgesinde söz, ikinci sıradaki kardeşi Cemil Kazancı'ya geçti. Şimdi finansman arayışını kardeş Kazancı yapacak. Ayrıca diğer 6 dağıtım bölgesi için de ikinci sırada teklif verenler devrede olacak. Bazı patronlar, birinci ve ikincilerin peşinden giderek yüksek teklif veren üçüncü sıradakilerin rakamlarının bile yüksek olduğu kanaatinde. Bu da gösteriyor ki, bu özelleştirme sürecinde 6 dağıtım bölgesinin tamamında başarı elde edilemeyecek.
En büyük elektrik dağıtım bölgesi Boğaziçi Elektrik için 2 milyar 990 milyon dolarlık ilk teklif yatınca, 2 milyar 751 milyon doları Aksa'nın getirmesi istenecek. Fakat Büyük Kazancı daha şimdiden "Kamu zararı olacak"diye kardeşinin teklifine itiraz ediyor, ama onun da bu parayı bulup bulamayacağı merak konusu.

***

Goldman Sachs-Aksa rakamları karışık
Kazancı Holding'in, Aksa Enerji Üretim AŞ'nin yüzde 26.5 ini 450 milyon dolara Goldman Sachs'a satacağı belirtiliyor. Bu gelişmeyi bekleyeceğiz. Diğer taraftan da Kazancı Holding'e, Goldman Sachs tarafından yaklaşık 192 milyon dolar tutarında 1 yıl 1 hafta vadeli kredi tahsis edilmiş. Aksa Enerji Üretim AŞ de bu krediye teminat teşkil etmek üzere, sermayesinin yaklaşık yüzde 43 ünü temsil eden paylar üzerinde, Goldman Sachs lehine rehin tesis edecek. Önemli bir güçle hareket kabiliyeti kazanılması güzel. Fakat anlamadığım bir detay var.
Kazancı Holding, Aksa Enerji'nin yüzde 26.5 ini 450 milyon dolara Goldman Sachs'a satacaksa, yaklaşık 192 milyon dolar kredi için neden yüzde 43'ünü rehin tesis ediyor? Kamuoyunu Aydınlatma Platformu'na (KAP) gönderilen şirket bilgilerini kontrol ettim. Bir yanlışlık yok. Herhalde benim anlamadığım başka detaylar söz konusu.
Her halükârda Cemil Kazancı'nın Boğaziçi Elektrik için yanında finansman meselesini görüşeceği bir partnerin olması, diğer dağıtım şirketlerini de cesaretlendirebilir...

***

Ekonomiyi soğutacağım derken ısıttılar
"Kriz geliyor, az harcayın" tartışmaları, en yetkili ağızlardan gündeme getirildiğinde bunun ekonomiyi soğutma girişimi olduğu ortadaydı. Çünkü bu yaklaşıma başka bir gerekçe bulmak akıl işi değildi. Özellikle dış ticaret açığının giderek şişmesi ve bunun cari açığı baskılaması sebebiyle ekonomiyle ilgili bakan ve yetkililerin yaklaşımlarının doğru olmadığını, dün Bakan Zafer Çağlayan'ın "Krizi çöpe atın" sözleriyle izah etmesini anlamlı buluyorum. Ekonominin bazı alanlarında düzeltme yapmak başka bir şey, krizle piyasayı soğutmaya çalışırken ürkütüp kriz çıkarmak bambaşka bir şey. Çünkü Türkiye'nin gündemine krizi sokarsanız, kriz yaşayan ülkelerden doğacak fırsatı da kaçırırsınız. İhracat yaptığımız bölgelerin ekonomik daralmalarından bile istifade şansı varken, onu dahi kaybedersiniz.
Siyasetten, stratejiden ve uluslararası dengelerden kopuk yapılan para piyasası tahminlerinin, özellikle ekonomistler tarafından yapılanların bir işe yaramadığını biliyorum. Halen daha "Şöyle olursa döviz böyle olur, Euro şu bandı geçerse şuraya kadar çıkar"
laflarını es geçiyorum. Finans çevrelerinin aldığı pozisyona göre yaptıkları tahminleri, yorumları dikkate bile almıyorum.
Yapılması gereken en basit şey, ithal kalemlerinin masaya yatırılmasıdır. Bu sebeple tekstile getirilen önlem paketi yerinde. Ayakkabıyı "Dahilde İşleme Rejimi-DİR" çerçevesinde bağsız ithal edip, bağını takıp içeride kullanırsınız. Göstermelik olarak birazını da ihraç ederseniz, bundan ülke kazanmaz, uyanık birkaç tüccar keyif çatar. DİR'e dikkat.
Yaşadığımız son hadiselerin önemli bir kısmında yetkili makamlardakilerin sonunu hesap etmeden sarf ettikleri sözlerin izi var.
Avrupa Birliği liderlerinin kamu borçlarına ilişkin sorunlara çözüm aradığı bir dönemde Türkiye'nin yapacağı en güzel şey, benzer sorunların bizde olmadığına vurgu yaparak kontrollü atılımlara devam etmesidir. İhracat rakamlarının rekor tarafıyla ilgilenip ithalatın gözden kaçırılmasına fırsat verilmemeli. İhracatçılara ithal ürünleri gösterip bu alanda atılıma geçmeleri sağlanarak, her fırsatta dış ticaret dengesinde zayıf düştükleri hatırlatılmalı...

 

Yukarı