TVRadyo
Güntay Şimşek
Güntay Şimşek

Çin-Türkiye ilişkileri ne kadar büyür?

Dış ticaretimizin en önemli aktörlerinden Çin, aynı zamanda dünyanın da bir numaralı ekopolitik oyuncularından birisi. Son zamanlarda Türkiye-Çin ilişkilerinde ciddi gelişmeler söz konusu. İki ülke başbakanlarının yaptıkları ve dış ticaret hacmini 50 milyar dolar seviyesine yükseltecek anlaşmalardan bahsetmiyorum. Ayrıca Çin'in Türkiye'de yapmış olduğu yatırım ve atılımları da kenarda tutuyorum. Bahsettiğim konunun dış politika ayağında Doğu Türkistan, diğer tarafında ise Çin'in Türkiye'yi bölgenin ticaret ve lojistik üs görme stratejisi yatıyor.
Doğu Türkistan'ın kalbi Urumçi'den, İstanbul'a direkt seferleri bizatihi Çinliler başlattı. Bu basit bir sefer gibi değil. O bölgenin Türkiye ile yakınlaşması, sorunlarının ileride azalacağına da işaret ediyor. Yeter ki dış ticareti doğru şekilde, politik dengesinde ve bir vizyonla yapılsın. Yeni dünya düzeninde bu adımı önemsiyorum. Çin ile kavgası olanlarla yan yana durarak sorunlar azalacak değil. Yeni bir yol, yeni bir söylem şart. Hanian Airlines yetkililerinden aldığım bilgilere göre bu hatta yüzde 80 doluluk yakalamışlar. Yakın bir zamanda ise charter seferlerle turistik uçuşlar planlanıyor. Başka alanlarda yatırımlar da planlanmış durumda. Bu ilişkinin ne kadar büyüyebileceği konusunda bir tahayyülüm bile yok.
Bu merakımı bölgeye yapacağım ziyaretle ne kadar giderebileceğimi ben de kestiremiyorum. Fakat Çin ile hem hükümetin hem de özel sektörün kurduğu ilişkilerden ümitliyim. Önümüze yeni bir kapı açılacak, hazır olalım.

***

Turkcell, Karamehmet'siz Türk kalacak

Uzun bir süredir Turkcell'de sular durulmuyor. Bu şirket üzerinde hesabı olanlar, menfaat çarklarına girmeye çalışanlar da kendilerine göre taraf tutuyor, yorum yapıyor. Turkcell aynı zamanda iyi bir reklam veren olduğu için küçük çaplı çakallar, sanalları da dahil olmak üzere etrafında dolaşıyor. Fakat kimse laf üretmesin, hükümetin bu konudaki kararları ilaç gibi olmuştur.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) son adımıyla birlikte, yani 3 bağımsız yönetim kurulu üyesi atanma kararıyla Karamehmet'in Turkcell'deki ağırlığı da gidecek. Turkcell'i yönlendirme, kullanma imkânı önemli oranda ortadan kalkacak. Ama Turkcell de bir Türk şirketi olmaya devam edecek.
Bir genel kurul öncesi bir bakanımızla Turkcell'deki yabancı hissedarların durumunu ve yaptıkları atraksiyonları aktarmış, "Neler yapacaksınız?"diye sormuştum. "Elimiz boş değil. Başkasına operasyon da yaptırmayız" şeklinde cevap alınca, nasıl bir netice çıkacağını merak ettim. Bu konuşmayı Mehmet Emin Karamehmet'in bakanla görüşmesinin akabinde yapmıştım. Sonrasında hükümet komiserleri genel kurula gitmediği için toplantı gerçekleşmedi.

***

Bu yerinde bir operasyondur

Hükümet, Turkcell'e kanunlar çerçevesinde elinde gelen desteği verdi. Üstelik yabancı yatırımcıları da kırmadan, haklarını koruyarak yaptı. Halka açık bir şirketin küçük yatırımcılarını ihmal etmedi, ama birkaç yıldır ciddi şekilde Turkcell kan kaybediyor. Ana hissedarları da ciddi zarardalar. Fakat asıl sıkıntılardan birisi yabancı hissedarların ağırlığı ele geçirmesi sonrası beklenen gelişmelerdi.
Karamehmet, kendi kıvrak zekâsı eşliğinde, hükümetten de gerekli destekleri alarak işi buraya kadar getirdi. Hatta bu desteği biraz fazla hoyratça da kullandı. Ayrıca hükümette belli bir kalıp içine sıkışmış probleme çözüm bulmakta zorlandı. Rus Alfa ve İskandinav TeliaSonera'nın yönetimi ele geçireceği iddiasıyla genel kurullar ertelendi, ama Karamehmet hep gücü kontrol etmeyi başardı.
Son kertede büyüyen Türkiye'nin hisse oyunlarıyla değerli şirketlerini kaybetmemesi için şirketteki bağımsız yönetim kurulu üyelerine ciddi görev düşecek. Tartışmalı konu olan Kazakistan, Gürcistan, Azerbaycan ve Moldova'da 16 milyon aboneye sahip Fintur'un, Turkcell'den koparılmaması için hissedarların değil, şirketin menfaatlerinin düşünen üyelerin yönetimde yer alması iyi bir gelişme. Bağımsız üyeler, aynı zamanda yönetim ve denetim komisyonlarında da şirket menfaatleri için yer alacağından ana hissedarlar fazla ses çıkaramayacaktır.

Yukarı