TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Her gelişen ülke kendi bacağından asılır

FED'in 22 Mayıs tarihinde yapmış olduğu "Tahvil alım programını azaltacağım" açıklamalarının ardından olayların nasıl geliştiği hepimizin malumu. O zamana kadar genel geçer kabul edilen "Gelişmekte olan ülkeler (EM) son 5 yılda ödevlerini iyi yaptı, FED'in çıkış stratejisine hazırlıklılar" açıklamaları bir anda yerle bir oldu. Görüldü ki para yönünü yendien gelişmiş ülkelere çevirince EM'de sıkıntı hat safhaya çıktı.

Gelişen ülkeler cephanesini birleştirsin, FED'e karşı koysun...

Son 3 aydır Hindistan'dan Brezilya'ya Türkiye'den Endonezya'ya kadar kasıp kavuran panik satışlar karşısında her ülke bir şeyler yapmaya çalışıyor.

Elde kalem kağıt ülkelerin toplam rezervleri hesaplanıyor,  ateş hattına kim, ne kadar yakın tahmin edilmeye çalışılıyor.

İşte bu noktada şöyle bir çağrı yapıldı: "Gelişmekte olan ülkeler rezervlerini birleştirsin ve kimin ne kadar döviz satışına ihtiyacı varsa ortak havuzdan kullansın." Böyle bir hesap yapıldığında Çin hariç tutulduğunda bile toplam 1.2 trilyon $ gibi bir büyüklük ortaya çıkıyor ki piyasada oluşan panik satışlarını durdurmaya yetecek bir rakam olacağı düşünülüyor.

Ancak bu öneri daha ilk günden ciddi itiraz gördü. 370 milyar $'lık döviz rezervi ile EM'de önemli bir oyuncu olan Brezilya böyle bir uygulamaya katılmayacağını açıkladı. Yani Brezilya diyor ki "Her koyun kendi bacağından asılır." 

Dolayısı ile zaten uygulanması çok zor görünen bu "Bir araya gelelim, Voltran'ı oluşturalım" yaklaşımı şu an için geçerli değil.

Kimin ne kadar rezervi var?

2013 Mayıs ayına kadar kimsenin çok da aklına gelmeyen bu konu işler kızışınca çok popüler oldu. Gelişmekte olan ülkeler arasında kimin ne kadar rezervi var, bu rezervler kaç aylık ithalatı karşılayabilir, şöyle bir gözden geçirelim.

               Toplam Rezerv    ithalatı karşılama oranı

Rusya       510 milyar $        14 ay

Brezilya    375 milyar $        12 ay

G.Kore     325 milyar $        6,6 ay

Hindistan  280 Milyar  $       7 ay

Meksika   170 milyar $        4,5 ay

Türkiye    125 milyar $        5,5 ay

Görüleceği üzere rezervler de, ithalatı karşılama oranları da farklı. Durum sadece "Kimin ne kadar rezervi var?" sorusunun cevabından ibaret değil. Rezerviniz yüksek olabilir ancak ithalatı karşılama oranı düşükse bu piyasa için ciddi bir endişe kaynağıdır. Yukarıdaki liste de görüleceği üzere Rusya ve Brezilya en rahat görünen iki ülke. Türkiye, Hindistan ve Meksika'nın ise aynı derecece rahat olduğunu söylemek mümkün değil.

Bundan sonra ne olacak?

Piyasalar EM'in gücünü test etmek isteyecektir. Muhtemelen de bir ya da birkaç kurban almak isteyebilirler. Bu noktada önemli olan kendi yumuşak karınını iyi tespit ederek piyasa ile inatlaşmamak. Yoksa yıllarca üstüne konularak elde edilmiş artıların/olumlu gelişmelerin bir anda heba olması işten bile değil.

Yukarı