TVRadyo
Gökhan Şen
Gökhan Şen

Tarım dışı istihdam Fed'i tahmin etmekte yanıltıcı olabilir mi?

ABD'de Ekim ayında NFP (Tarım Dışı İstihdam) beklentilerin üzerinde bir artışla açıklandı.

185 binlik piyasa konsensüsünün üzerinde 271 bin kişi olarak açıklanan verinin detayları da güçlü görünüyor. 2 aylık net revizyonlar +12 bin kişi olurken işgücüne katılım oranı %62,4 ile sabit kalmış. Diğer yandan, işsizlik oranı %5,1'den %5'e düşmüş durumda. Ortalama saatlik kazançlardaki yıllık değişim ise %2,3 beklenirken %2,5 olmuş. Önceki ayın verisi ise %2,2'den %2,3'e revize edilmiş durumda.

Verinin ardından 2y ABD note (kısa vadeli bono diyelim) faizi %0,95'e yaklaşırken, 10y UST faizi %2,30'un üzerine çıktı. Euro / Dolar 1,07 sınırına dayandı ve gelişen ülke kurlarında %1,5 civarında satışlar görülüyor. TL 2,92'ye yaklaşmış durumda ve böylece seçim öncesi seviyeler trade ediyor.

Peki veri Aralık ayında faiz artışı beklentilerini güçlendirdi mi? Tabii ki... %50'lerden %70'lere fırlayan bir faiz artış beklentisi görüyoruz. Bunu, Fed faizinin Aralık ayında nerede işlem göreceğini tahmin eden kontratlardan okuyoruz.

Peki gerçekten Fed bu veriye bakarak faiz artış kararı alır mı? Fed başkanları doğrudan bunu söylemeseler de verilere bağımlı olduklarını söyleyerek piyasanın bunu düşünmesini sağlıyorlar. Buradan hareketle, bu şekilde bir düşünüş doğru görünüyor. Ancak benim de içinde olduğum bir grup dünyadaki deflasyonist yapıya vurgu yapıp Fed'in aceleci olmaması gerektiğini savunuyor.

Fed'in iki görevi var. Bunlardan biri iş gücünde 'en çok'u sağlamak yani maximum istihdam. Diğeri ise %2'lik kişisel harcamalar enflasyonu elde etmek. İşte bu ikinci kısımda sorun olduğunu ve %1,3'lük seviyenin hem geldiği yer itibari ile hem de trend itibariyle doğru olmadığı kanaatindeyim. Böylesi bir ortamda faizleri artırmak daha güçlü dolar kanalı ve daha yüksek faizler kanalı ile enflasyon beklentilerini daha da düşürebilir. benim savunduğum tez de bu. 

Ayrıca, veriye baktığımda manşetin ne kadar vurucu olursa olsun aslında anlamsız olduğunu görüyoruz. Neden bu böyle? Çünkü işsizlikteki düşüş hala daha enflasyon yaratmaya yetmiyor. Enflasyon yaratmıyorsa işsizliğin daha da güçlü şekilde düşmesinin ne anlamı var? Burada dönüp enflasyona bakıyoruz. Saatlik kazançlardaki artışın genel enflasyona yapacağı etki düşünülerek bu veri de oldukça olumlu okunuyor. Gerçekten öyle mi? Tabii ki değil. Öncelikle, aylık 'ortalama saatlik kazançlardaki' artış %0,4 görünmesine rağmen tam sayı %0,354. Bu da yıllıklandırılınca aslında uzun süredir olduğumuz seviyelerden başka bir yere işaret etmiyor. Yani maaşlar zaten bir süredir bu seviyede artıyor. Oysa manşet enflasyonda bir hızlanma görmedik? Buna ek olarak, şu Fed çalışmasında da gördüğünüz gibi http://www.frbsf.org/economic-research/publications/economic-letter/2015/november/are-wages-useful-in-forecasting-price-inflation/?utm_source=mailchimp&utm_medium=email&utm_campaign=economic_letter-2015-11-02 maaşlardaki artışın aslında (ABD için) manşet enflasyonla hiçbir ilintisi yok. Olsa olsa belki tersinden bir bağlantı söz konusu olabilir!

Sonuç olarak, trade etmek için harika bir veri gelmiş olsa da Fed'in Aralık ayını mutlaka pas geçmesi gerektiği kanaatindeyim. İşler istediğim yolda mı gidiyor? Görünüşe göre hayır ve artış fiyatlanmaya devam ediyor. Doğaldır; ekonomi pozitif bir bilim olsa idi onu yorumlamaya fazlaca gerek kalmazdı zaten...

 

Yukarı