TVRadyo
Melike Ayan
Melike Ayan

Piyasanın nabzı

Sakin başlamasını beklediğimiz bir haftayı çok da sakin bitirmedik. Kırım endişesi ve jeopolitik endişesi bitti, bitiyor derken bu haftayı Musul/Irak endişesi ile bitirdik. Bu endişe petrolü 8 ayın en yükseğine taşırken, piyasaların da son iki aydır en kötü haftayı geçirmelerine sebep oldu.

S&P 500 ile Dow Jones, son iki aydır gördükleri en büyük haftalık zarar (S&P 500 %0.7 zarar, Dow Jones da %0.9 zarar) ile en uzun haftalık ralliye son vermiş oldular.

Irak’tan gelen haberler Cuma günü fiyat dalgalanmalarına sebep vererek yatırımcıları petrol fiyatlarına dikkat etmeye, borsadan elini eteğini çekmeye zorladı.

Euro Pacific Capital isimli büyük yatırım şirketinde Baş Yatırım Uzmanı olarak çalışan Peter Schiff, "Eğer para yapmak ve para kazanmak istiyorsanız ABD piyasalarını bırakın. Fed balonları yarattı, felakete sebep oldu, ABD'den çıkma vakti" dedi.
 
Bu yatırım uzmanına göre altın ons başına $5000'i bulacakmış. "Fakat tüm paranızı altına yatırmayın. Sadece birazını, paranızın %10-15'i altında kalsın. Mesela bazı müşterilerimin hisse senedi portföyünün %10’u altın madeni şirketlerine, yani hisselerine ait. Bunu tavsiye ediyorum, böylece altına yatırımın boyutunu artırmış oluyorlar" diyen Schiff’in digger sevdiği yatırım araçları arasında petrol, value stocks denilen “değer odaklı hisseler” ve gelişmekte olan piyasaların kağıtları var. ABD merkez Bankası Fed’i eleştiren Schiff, 2008 finansal krizinden daha kötü durumda olduğumuzu, çünkü Fed’in yarattığı balonların yeniden ortaya çıktığını söylerken, "Fed tahvil alım azaltılmasına başlasa da göreceksiniz bunu bitirmeyecektir" mesajını verdi. Yani Schiff, "kötü para politikaları" diye nitelendirdiği Fed politikalarının yarattığı konut balonlarının geri geleceğini öngörüyor.

Bu hafta Fed yetkilileri, 3 yıllık para politikalarından adeta geri adım atarcasına, tahvil satışı ile ilgili endişelerini belirttiler. Bu satışların uzun vadeli faiz artışlarına sert darbe vuracağını, artışların sert olabileceğini söylediler.

Dünya Bankası Çarşamba günü global büyüme tahminini, ABD, Çin ve Rusya’nın büyümelerini aşağıya çekince piyasa oyuncuları ilk defa gerçeklerle kendilerini karşı karşıya hissetmişti. Dünya Bankası ABD'nin büyüme tahminini %2.8'den %2.1'lere çekip, global büyümeyi de %2.8'e düşürdü. Bunun üstüne Perşembe günü Irak ordusunun başarısızlığı, Obama’nın özellikle kamuoyu ve Cumhuriyetçiler tarafından dile getirilen dış politika başarısızlığı ile birleşince, Kongre'deki tüm Cumhuriyetçiler, Obamayı eleştirdi ve suçladı. Obama, havadan saldırıyı gözardı etmiyoruz, gerekirse müdahele ederiz dedi ama Arizonalı Senatör John McCain, oradaki ABD'li askeri gücün üç sene önce geri çekilmesi en başta hataydı dedi. Temsilciler Meclisi Başkanı John Boehner de Suriye, Mısır ve şimdi de Irak’taki krize, "Obama’nın politikası veya politikasızlığı, onun uyuduğunu gösteriyor. Zira Bağdat'tan sadece 100 mil ötedeler. Uyan!" mesajını canlı yayında gönderdi. Zaten rehin takası ile popüleritesi yoklamada %43'e düşen Obama, şimdi de bu Irak meselesi ile karşı karşıya kaldı.

Onun üstüne perakende satışlar da Perşembe günü, sürpriz şekilde zayıf gelip sadece %0.3'lük artış (beklenti %0.6 iken) gösterince piyasaların tadı komple bozuldu.

Irak endişesi ile çıkan petrol fiyatları da en çok havayolları sektörünü etkiledi, Delta Airlines gibi şirketlerin hisselerinin çökmesine sebep oldu.

Tek iyi haber, 2014 mali yılı içinde ABD bütçe açığının $130 milyara düşmesi oldu. Mayıs 2013'ten beri %6 aşağıda olan bu veri daralmaya devam ediyor. 2009'da rekor seviyeye gelip $1.4 trilyonu bulan bu açık, Obama başkanlığı altında ilk defa $1 trilyon altına düşmüştü.

Açılan yeni iş sahalarını gösteren JOLTS isimli veri de, Eylül 2007'den beri 7 yılın en yükseğine gelmiş, 289,000 artıp, yıllık bazda 4.46 milyona ulaşmıştı. Bu da bu haftanın nadir iyi gelen haber ve verileri arasında ama Fed Başkanı Janet Yellen’ın dikkatle izlediği bir veri olduğu için önem arzediyor.

Son olarak şirket haberleri arasında belki en önemlisi Apple’ın 7'ye bir bölünüp $646'lardan $90'lara düşmesi ve Apple’ın yeni bir yatırım jenerasyonunu cezbetmesi ile Citigroup'un
2008 finansal krizi sorumlulularından ipoteğe dayalı menkul kıymetler tahvilleri gibi, toksik enstrümanları satması yüzünden ABD hükümeti tarafından $10 milyar dolar cezaya çarptırıldığının Cuma akşamı açıklanması oldu.

Haftaya göz atarsak,beklenen en önemli veriler arasında Empire Manufacturing, yani NY bölgesi imalat verisinin 19'lardan 15'lere düşmesi ile TÜFE (beklentiler yatay -+%0.2), sanayi üretimi, kapasite kullanımı, ama en önemlisi Fed’in 18-19 Haziran’daki politika toplantısı olucaktır. Bu toplantıda Fed’den Hazine tahvil alımlarını $25 milyardan $20 milyara, ipoteğe dayalı menkul kıymet bonolarını da $20 milyardan $15 milyara düşürmesi ve faiz oranlarını da %0.25'te tutması bekleniyor.

Benim beklentim de savaşsız, endişesiz, bol kazançlı huzurlu haftalar…

Yukarı