Advertisement

Japonya Başbakanı Shinzo Abe'nin tüm çabalarına karşın, hükümetin 15 Şubat'ta gerçekleştirdiği açıklamaya göre Japonya ekonomisi 2015 yılının son çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 1.4 düşüş kaydetti. Tüketici fiyatları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0.2 yükselerek deflasyon seviyesine yaklaştı. Japonya tüketicileri, ücretlerdeki cansız büyümeden ve 2014 yılında tüketim vergisinde gidilen 3 yüzde puanlık artıştan olumsuz etkilenerek harcama yapmaktan kaçınmasıyla, özel tüketim son çeyrekte yüzde 0.8 düştü.

Yen yılbaşından bu yana dolar karşısında yüzde 5.6 değer kazanarak, Toyota Motor ve Panasonic gibi ihracatçıların karlarını olumsuz etkiledi. İhracatçı şirketler, Başbakan Shinzo Abe'nin göreve geldiği ve “Abenomics” olarak bilinen politika değişikliklerine başladığı 2012 yılı sonundan bu yana zayıf yenden faydalanmıştı.

Tokyo'da Meiji Yasuda Life Insurance baş ekonomisti Yuichi Kodama, “Japonya ekonomisini destekleyecek net bir dinamo yok” dedi. Aynı gün, hükümet ekonominin küçüldüğünü açıkladı, gösterge Nikkei hisse senedi endeksi yüzde 7'nin üzerinde yükseldi. Yatırımcılar, zayıf gelen veriyle, geçtiğimiz ay eksi faiz benimseyen Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkanı Haruhiko Kuroda'nın negatif bölgede daha derine gitmesini ya da daha fazla tahvil alımı yapmasını bekliyor. Yatrımcılar, aynı zamanda tüketim vergisinde yapılacak bir artırımın da erteleneceği beklentilerini taşıyor.

Kuroda, 2013 yılında Abenomics tarafından planlanmış para politikasını uygulamaya koymuştu. Tahvil ve diğer varlıkların merkez bankası tarafından alımını içeren parasal genişleme programını başlatarak, merkez bankası bilançosunu 4.6 trilyon dolarlık Japonya ekonomisinin yaklaşık yüzde 75'ine çıkarmıştı. Kuroda'nın hamleleri yenin zayıflamasında etkili olurken, kurumsal kazançlara ve hisse senedi fiyatlarını desteklemişti.

Abe'nin programı, kendi deyişiyle üç “ok” içeriyor: gevşek para politikası, mali teşvik, yapısal reformlar. BOJ'un faizler ve tahvil alımları komusunda üzerine düşeni gerçekleştirmesine karşın, Abenomics diğer iki alanda da hayal kırıklığına uğrattı. Hükümet, iş kanunu ve diğer düzenlemeler konusunda yavaş hareket etti. Mali teşvik anlamında Abe harcamaları artırdı, fakat aynı zamanda tüketim vergisini de yüzde 8 yükseltti. Abe'nin hedefi, söz konusu vergiyi yüzde 10 artırım yapmaktı.

Kuroda eksi faizleri daha da aşağı çekebilir. Fakat ticari bankalar, müşterilerini mevduat hesapları üzerinden ücretlendirerek cevap verebilirler ve bu durum mudilerin endişeye kapılarak paralarını çekmesine neden olabilir. Abenomics'e gelen eleştiriler, Çin gibi önemli ihracat piyasalarının alımları azaltması ve endişeye kapılan Japon işletmelerinin nakitte kalmalarıyla birlikte, Kuroda'nın günü kurtarması için artık çok geç olduğu yönünde.

Japan Macro Advisors baş ekonomisti Takuji Okubo, Bloomberg Television ile 15 Şubat'ta gerçekleştirdiği bir mülakatta “Abenomics'in bununla başedebileceğini sanmıyorum” dedi. Singapur'da DBS Bank baş ekonomisti David Carbon, Abe hükümetinin reformları olmadan, merkez bankalarının yapabileceklerinin sınırlı olduğunu ifade etti. Carbon, “para politikası yolunun sonundayız. Artık herkesin farkına varma zamanı geldi” dedi.