Advertisement

Uluslararası Para Fonu (IMF), gelişmekte olan ülkelere küresel ekonomik krizden sonra toparlanırken, ekonomilerinin karşı karşıya olduğu riskleri değerlendirmede devam eden çalışmaların bir parçası olarak büyük sermaye girişlerini yönetmede yardımcı olmak için bir sistem geliştiriyor.

IMF'nin geliştirdiği sistem, gelişmekte olan ülkelerin, ekonomileriyle ilgili farklı politika seçeneklerinin faydasını ölçmesine, sermaye girişlerine karşılık olarak politika seçeneklerinden birini seçmesine, ayrıca birlikte ''sermaye girişi yönetimi'' önlemlerini oluşturan sermaye kontrolleri, belirli ihtiyatlı önlemler ve vergi politikalarını belirlemede uygun koşullara karar vermesine yardımcı olacak.

Ülkelerin büyük sermaye girişlerini yönetmesine yardımcı olmada pragmatik, tecrübeye dayalı yaklaşım geliştirmeyi amaçlayan ve bir yıl önce başlayan bir çalışmanın parçası olan bu araştırma IMF İcra Direktörleri Kurulu tarafından uygun bulundu.

Sermaye akışları genel olarak alan ülkelerin yararına olsa bile sermaye girişlerindeki yükseliş ülkelerin ekonomileri ve finansal sistemleri için risk taşıyor. IMF araştırması, sermaye girişleriyle ilgili politika seçeneklerinin, ülkeler arasındaki farklılıklar ve her bir durumda sermaye girişlerinin doğası gereği epeyce farklılaştığını ortaya koydu.

Sermaye girişlerindeki yükselişin, ülkelerin parasının hızla değerlenmesi, varlık fiyatlarındaki balonlar ya da hızlı kredi büyümesi benzeri finansal sektördeki kırılganlıkların artması gibi güçlüklere yol açabileceğine işaret edildi. IMF yaptığı araştırmada gelişmekte olan ülkelerin bu konuda politika belirlerken temel almasını istediği bazı ilkeler önerdi.

Bu ilkelere göre, sermaye girişlerini yönetme konusunda herkese uyan bir politika yok. Doğru politika karışımı, ülkenin ekonomik yapısı ile sermaye girişlerinin büyüklüğü ve doğası dahil her bir ülkenin koşullarına bağlı olmalı.

Yapısal reformlar her zaman teşvik edilecek. Örneğin, bütün koşullar altında izlenmesi gerekli yerli derin sermaye piyasaları yaratarak, sermaye girişlerini soğurmak için ekonominin kapasitesini artıracak politikalar tasarlanmalı.

Doğru ekonomik politikaların ikamesinin olmadığına işaret edilen araştırmaya göre, makroekonomik politikalara öncelik tanıması gerekiyor. Sermaye girişlerini etkilemeye yönelik özel olarak tasarlanan önlemler, uygun makroekonomik politikaların yerini alamaz.

Sermaye kontrolleri, politika araçlarının parçasıdır. Sermaye kontrolleri uygun koşullarda vaka bazında değerlendirmede kullanılabilir.

Sermaye girişi yönetimi önlemleri, özel makroekonomik ya da finansal istikrar endişelerine uygun olmalı. Genel olarak bu önlemler etkinliği maksimuma çıkarmalı ve bozulmaları ise minimuma indirmeli. Önlemler, riskler azaldığında geri çekilmeli.

Son olarak diğer ülkeler de düşünülmeli. Diğer ülkelerin istikrarına ilaveten küresel finansal istikrarı ya da küresel beklentileri etkileyebilecek politikalar teşvik edilmeli.