Advertisement

Merkez Bankası tarafından Haziran ayı fiyat gelişmelerine ilişkin yayımlanan değerlendirmede, Haziran ayında tüketici fiyatlarındaki düşüşte taze meyve fiyatlarındaki gelişmeler sonucunda işlenmemiş gıda fiyatlarında kaydedilen düzeltmenin etkili olduğu, böylelikle yıllık enflasyonun Nisan Enflasyon Raporu'nda öngörülen patikaya geri döndüğü belirtildi.

Haziran ayında tüketici fiyatlarının yüzde 1,43 oranında azaldığı ve yıllık enflasyonun yüzde 6,24'e gerilediği ifade edildi.

Haziran ayında hizmet fiyatlarının yüzde 0,76 oranında artarken, grup yıllık enflasyonunun 0,58 puan yükselerek yüzde 5,02 olduğu, yıllık enflasyondaki bu yükselişe en belirgin katkının paket tur fiyatlarından geldiği kaydedildi. Bu dönemde ulaştırma hizmetlerinde fiyatların artış oranının akaryakıt fiyatlarındaki yükselişlerin gecikmeli etkileriyle bir miktar hızlanırken, kiralardaki ılımlı artış eğiliminin sürdüğü, eğitim ve lokanta-otel gruplarında ise yıllık bazda yükseliş kaydedildiği belirtildi. Mevsimsellikten arındırılmış göstergelerin hizmet enflasyonunun ana eğiliminde yatay bir görünüme işaret ettiği kaydedildi.

Temel mal (gıda, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın dışında kalan mallar) grubunun yıllık enflasyonunda son dönemlerde gözlenen yukarı yönlü eğilimin haziran ayında da sürdüğü ve grubun yıllık enflasyonu 0,51 puan artışla yüzde 5,56 olarak gerçekleştiği bildirildi. Dayanıklı mal (altın hariç) grubunda otomobil ve mobilya fiyatlarında artışlar gözlenirken, beyaz eşya fiyatlarında azalış kaydedildiği, giyim grubu yıllık enflasyonundaki kademeli artış eğiliminin ise devam ettiği belirtildi.

Haziran ayında enerji fiyatlarının yüzde 0,10 oranında gerilediği, bu gelişmede, TL'deki değer kaybına karşın uluslararası petrol fiyatlarındaki gelişmeler neticesinde azalan yurt içi akaryakıt fiyatlarının belirleyici olduğu kaydedildi. Bu dönemde belediyelerce belirlenen şebeke suyu tarifelerinde yüzde 1,05 oranında artış gözlendiği, tüp gaz ve kömür fiyatlarında ise düşüş kaydedildiği ifade edildi. Böylelikle, haziran ayında enerji grubu yıllık enflasyonunun 0,32 puan azalarak, yüzde 8,25 seviyesine gerilediğine işaret edildi.

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatlarının haziran ayında yüzde 6,40 oranında azaldığı, yıllık enflasyonu da 4,48 puan gerileyerek yüzde 8,13 olduğu vurgulandı.

Önceki raporlarda grup fiyatlarında mayıs ayında gözlenen keskin yükselişin tersine döneceği belirtildiği anımsatılarak, ''Nitekim mayıs ayında endekse arz yönlü unsurlar nedeniyle oldukça yüksek fiyat düzeylerinde dahil olan iki ürünün (kiraz ve erik) fiyatlarında öngörülen düzeltme gerçekleşmiş ve söz konusu iki ürün fiyatları haziran ayında belirgin oranda (sırasıyla yüzde 68,05 ve yüzde 37,10) azalarak gıda fiyatlarındaki düşüşte belirleyici olmuştur'' denildi.

İşlenmiş gıda grubunda ise katı ve sıvı yağ fiyatlarındaki artışların haziran ayında da devam ettiği ve bu alt grupta yıllık enflasyonun yüzde 21,79 seviyesine yükseldiği, işlenmiş et ile süt ürünleri fiyatlarında süregelen düşüşlerin fiyat artışını sınırlamaya devam ettiği belirtildi. İşlenmiş gıdanın yıllık enflasyonunun bir önceki yıldaki düşük bazın da etkisiyle 0,79 puan artarak, yüzde 7,65 olduğu ifade edildi.

ÜFE

Merkez Bankası değerlendirmesinde, üretici fiyatları haziran ayında belirgin bir değişim göstermediği, yıllık enflasyon yüzde 10,19'a yükseldiği vurgulandı. Tarım fiyatlarının bu dönemde meyve-sebze fiyat gelişmeleri sonucunda yüzde 3,13 oranında gerilediği, pamuk ve canlı hayvan fiyatlarında son dönemdeki gerileme eğilimi korunurken, buğday ve ayçiçeği fiyatlarının haziran ayında sırasıyla yüzde 1,74 ve 5,20 oranında yükseldiği kaydedildi.

İmalat sanayi fiyatları genelinde artış eğiliminin yavaşladığı gözlenirken, ana metal fiyatlarındaki yükselişin devam etmesinin (yüzde 4,95) etkisiyle grup fiyatlarının haziran ayında yüzde 0,68 oranında arttığı, grup yıllık enflasyonunun ise 1,31 puan yükselerek yüzde 12,58'e ulaştığı belirtildi.

Haziran ayında dayanıksız tüketim hariç tüm alt kalemlerde fiyatların yükseldiği görüldüğü ifade edildi. Ana metal fiyatlarındaki yüksek artış sonucunda ara malları fiyatlarının geçen ayın ardından bu ay da yüzde 1,38 oranında arttığı, sermaye mallarında gözlenen fiyat artışında (yüzde 0,66) makine ve teçhizat ile metal eşya fiyatlarının belirleyici olduğu belirtildi.

Dayanıklı tüketim malları fiyatlarının ise temelde mobilya fiyatlarındaki artışın etkisiyle yüzde 1,04 oranında yükseldiği, bunun yanında, dayanıksız tüketim malları fiyatlarının gıda ile giyim ve tekstil ürünlerindeki fiyat düşüşleri sonucunda yüzde 0,33 oranında gerilediğine dikkat çekildi.

"Sıkılaştırma ihtiyacı azaldı"

Merkez Bankası, yaptığı detaylı açıklamadan sonra, aşağıdaki sonuçlara varıldığını duyurdu:

*Zorunlu karşılıkların vadelere göre farklılaştırılması ile birlikte, mevduatın ortalama vadesi artış eğilimini sürdürmektedir.

*Toplam kredilerin artış eğilimi geçmiş dönem ortalamalarına yakınsamıştır. Yılın son çeyreğinden itibaren baz etkisinin ortadan kalkmasıyla beraber toplam kredilerdeki artış oranının yüzde 25 düzeyine indiği gözlenecektir.

*BDDK’nın aldığı son önlemler, önümüzdeki dönemde tüketici kredilerindeki hızlı büyümeyi de kontrol altına alacaktır.

*Günlük Döviz ihalelerinde alımı yapılacak tutarın azaltılması durumunda piyasaya arz edilecek Türk Lirası likidite miktarı da azalacaktır.

*Bunların yanı sıra, küresel belirsizliklerdeki yakın dönemde yaşanan artışlar da göz önüne alındığında, 2011 yılının ikinci yarısında zorunlu karşılık oranlarında ilave artışlara duyulabilecek ihtiyaç azalmıştır.