Cüneyt Başaran

Turizm istatistikleri ve bazı sorular

2018 yılı Türk turizmi için iyi bir yıl oldu. Türkiye Otelciler Birliği’nin istatistiklerine göre yüzde 82’si yabancı, yüzde 18’i ise yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarından oluşmak üzere geçen yıl Türkiye’ye 45.6 milyon turist gelmiş. Bu bir önceki yıla göre yüzde 8’lik artış anlamına geliyor.

Geçen sene Türkiye’nin toplam döviz geliri ise 29.5 milyar dolar olmuş. Bu rakam da geçen yıla göre yüzde 12’lik artışa tekabül ediyor.

Kişi başı ortalama turizm harcaması olarak hesaplandığında ise 647 dolar çıkıyor. Bu seviyede ise 2017’ye göre bir gerileme söz konusu. 2017’de hesaplanan ortalama kişi başı turizm harcaması 681 dolarmış.

Turizm Bakanlığı’nın istatistiklerine göre Türkiye’de , İşletme Belgeli ve Yatırım Belgeli “Yatak Sayısı” toplam 1.2 milyon. Bu yatak sayının % 42’si Antalya’da. İstanbul’da ise toplam yatak sayısının yüzde 12’si mevcut.

Küresel ölçekte baktığımızda ise turist sayısında yıllık artış hızının yüzde 3-4 arasında olduğunu görüyoruz. En hızlı artışlar yüzde 6‘larla Ortadoğu ve Asya Pasifik’te. 2018 yılında toplam 1 milyar 400 milyon turist sayısına ulaşılmış. Bu rakam 2010 yılında 900 milyon civarındaymış.

2018’de turizm sektörünün toplam GSH’ya katkısı 8.2 trilyon dolar. Bu kabaca küresel GSH’nın yüzde 10’una tekabül ediyor. Bu rakamı “Direkt katkı” olarak ayrıştıracak olursak 2.5 trilyon dolarlık bir rakam ortaya çıkıyor. Bu da toplam GSH’nın yüzde 3.4’ü. 2018 yılında turist olarak kaydedilenlerin harcadığı toplam rakam ise 1.6 trilyon dolar. Buradan yapacağımız kaba bir hesapla, turist başına ortalama harcama miktarı ise 1,150 dolar çıkıyor.

Karşılaştırma yapalım…

2018 yıl sonu rakamları ile hesaplandığında , Türkiye’nin turizm gelirlerinin GSYH’ına oranı da yüzde 3.8 civarında. Bu anlamda dünya ortalamasının bir tık üzerinde. Bir başka ifadeyle turizmin Türkiye ekonomisine katkısı, dünya ortalamasının üzerinde çıkmış.

Diğer yandan küresel ölçekte ortalama turist başına yapılan harcama 1,150 dolar seviyesindeyken , bizde 2018 yakalanan 647 dolarlık seviye küresel ortalamanın çok altında kalıyor. Buradan da şu sonucu çıkartıyoruz “ Çok misafir ağırlıyoruz, yediriyoruz, içiriyoruz ama bu işten dünya ortalamasının oldukça altında para kazanıyoruz”

TURSAB’ın 70 milyon turist hedefi

Türkiye Seyahat ve Acenteler Birliği 2023 yılı için “70 milyon turist, 70 milyar dolar gelir” diye bir hedef koydu. 2023 yılına 5 yıl var. Her yıl turist sayısını yüzde 10 artırırsak 2023 yılında 70 milyona ulaşabiliriz.

Şimdi gelelim gelir tarafına…

Türkiye dolar bazlı ortalama her yıl 3-4 büyürse 2023 yılında GSYH’sı 900 milyar dolar seviyesine gelebilir. Yukarıda Türkiye’nin turizm gelirlerini GSYH’nın % 3.8’i kadar demiştik. İyimser olalım ve bu oranı da % 4.5’lara taşıdığımızı düşünelim. Bu durumda 2023 yılında turizmden gelecek gelir kabaca 40 milyar dolar civarında olacaktır.

Şimdi bu durumda bazı soruları sormakta fayda var diye düşünüyorum…

2023 yılında kabaca 88 milyon civarında nüfusumu olacak. Üzerine de 70 milyon misafir ağırladığımız durumda başta gıda ve içecek olmak üzere, turistlerin tüketeceği ürünler konusunda bir planlama yapıldı mı?

Mevcut durumda 1.2 milyon yatak kapasitemiz olduğunu ve düşünürsek, 5 yılda 25 milyon daha turist gelmesi durumda daha ne kadar yatırım yapmak gerekecek? Bunun için finansman kaynakları temin edildi mi?

Mevcut turist profilimiz dünya ortalamasının yüzde 50 altında para harcarken, 70 milyon hedeflemek yerine makul bir büyüme ve daha çok para harcayan turist seçeneği mümkün değil mi?

70 milyon turist Türkiye’de tatil yapacak olursa, Türkiye’de sınırlı (okul tatilleri, bayramlar) dönemlerde tatil yapma şansı olan iç turizm / vatandaş için ayrı bir planlama yapıldı mı?

 

Yukarı