Advertisement

Küresel gıda emtia fiyatları, temel ürünlerdeki arzların güçlü olması nedeniyle Eylül ayında düştü.

Birleşmiş Milletler (BM) Tarım ve Gıda Örgütü (FAO) Küresel Gıda Fiyatları Endeksi, Eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 1,4 düşüş kaydederken, geçen yılın aynı dönemine ise yüzde 7.4 geriledi.

FAO Hububat Fiyat Endeksi yüzde 2.8 düştü. Düşüşün başta gelen sebebi Amerika Birleşik Devletleri’ndeki mahsülün çok yüksek olacağı beklentisiyle baskılanan mısır ithalat kotasyonlarındaki gerileme. Pirinç ve buğdayın uluslararası fiyatları da Eylül’de geriledi. Buğday fiyatlarındaki düşüş temelde Rusya Federasyonu’ndan yapılan satış ve taşımanın güçlü seyrediyor olmasından kaynaklanıyor.       

FAO Bitkisel Yağlar Fiyat Endeksi yüzde 2.3 gerileyerek sekizinci ardışık aylık düşüşü kaydetti ve böylece son üç yılın en düşük seviyesini gördü. En sert düşüş palm yağı fiyatlarında gözlemlendi. Sert düşüşün sebebi önde gelen ihracatçı ülkelerdeki envanterlerin büyüklüğünün fiyat kotasyonları üzerinde oluşturduğu baskı. Palm yağı fiyat kotasyonları böylelikle geçen yılın aynı dönemindeki seviyelerinin yüzde 25 altında gerçekleşmiş oldu.

FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi de Eylül’de yüzde 2.4 düşerek aşağı yönlü eğilimini sürdürürken, FAO Et Fiyatları Endeksi revize edilmiş Ağustos değerinin bir miktar altında oluştu. 

Eylül 2017’deki seviyesinin yüzde 21 altında gerçekleşen FAO Şeker Fiyat Endeksi ise Eylül’de Ağustos değerine kıyasla yüzde 2.6 artış gösterdi. Artışın ana sebebi, dünyanın en büyük üretici ve ihracatçısı olan Brazilya’da süregelen hasada dair gözlemlerin şeker kamışı rekoltesinin kurak koşullardan olumsuz etkilendiğini işaret etmesi. Hindistan ve Endonezya’da muson yağmurlarının mevsim normallerinin altında gerçekleşmesi de uluslararası şeker fiyatlarındaki yukarı yönlü harekete destek oluşturdu.

YENİ RAPORDA ÖNE ÇIKAN NOTLAR

FAO'nun yeni "Hububat Arz ve Talep Özeti" raporunda FAO’nun bu yılki küresel hububat üretim miktarına dair tahmini 2 milyar 591 milyon tona yükseltildi.

Söz konusu rakam 2017’nin rekor yükseklikteki seviyesinin yüzde 2.4 altında seyrediyor. 

Buğday rekoltesinin Avustralya ve Kanada’da yağmur yağışının düşük miktarda gerçekleşmesi sebebiyle azalması beklenirken, Cezayir ve Rusya Federasyonu’nda izlenen mahsul artışının bu azalmanın etkisini zayıflatacağı öngörülüyor.

Amerika Birleşik Devletleri mısır üretiminin şimdiye kadar kaydedilen ikinci en yüksek seviyede gerçekleşmesi ve bu yükselişin Rusya’daki mahsüle dair aşağı yönlü revizyonların etkisini bütünüyle sınırlaması bekleniyor. Hindistan başta olmak üzere Asya’da çeltik ekiminin beklenenden daha büyük alanda gerçekleşmesi sonucunda, küresel pirinç üretiminin yüzde 1.3 artarak geçen yılın rekor seviyesini aşacağı tahmin ediliyor.

FAO’nun tahminlerine göre 2018/19 sezonunda dünya çapında hububat kullanımı önceki yıl için öngörülen seviyenin yüzde 1.1 üzerinde gerçekleşerek 2 milyar 647 milyon tona ulaşacak.

Küresel hububat ticaretet hacminin 417 milyon tona yaklaşması ve böylece 2017/18 pazarlama sezonunda izlenen rekor seviyenin yaklaşık yüzde 1 altında gerçekleşmesi bekleniyor.

Buğday ve pirinçte uluslararası ticaret hacimlerinin düşeceği, mısır ticaretinde ise artış kaydedileceği öngörülüyor.

Avrupa Birliği ve Rusya Federasyonu’nda buğday envanterlerinden önemli oranda kullanım yapılmasıyla, 2019 sezon kapanışında dünya hububat stoklarının rekor yükseklikteki başlangıç seviyelerinin yaklaşık yüzde 7 gerisine düşerek 751.3 milyon ton düzeyinde oluşacağı tahmin ediliyor.        

GIDA FİYATLARI DÜNYADA DÜŞÜYOR, TÜRKİYE'DE ARTIYOR

Öte yandan Türkiye'de ise gıda fiyatları yükseliş trendinde. TÜİK eylül ayı enflasyon verilerine göre gıda enflasyonu aylık bazda yüzde 6,4 yükselirken, yıllık bazda yüzde 27,7 seviyesini gördü. 

Mevcut veriler ışığında Türkiye'de gıda fiyatları küresel gıda fiyatlarının yüzde 35 üzerinde artıyor.

İrfan Donat

Bloomberg HT Tarım Editörü

idonat@bloomberght.com