TVRadyo

Analiz-Suriye’yi anlamak

Analiz-Suriye’yi anlamak

ABD’nin durumu ve pozisyonu, Suriye’yi işgale hazır mı? Esad'ı tasfiye etmek mümkün? Suriye'de taşların yerinden oynaması kimin işine yarar?

02 Temmuz 2012 Pazartesi, 11:04 Güncelleme: 02 Temmuz 2012 Pazartesi, 11:13

Suriye’yi anlamak

(Ba’de harâb-il-Basra veya Ba’s-ü ba’d-el-mevt)

Aklınızdaki, fikrinizdeki tüm malzemeyi toparlayarak düşünün: ABD’nin durumu ve pozisyonu, Suriye’yi işgale hazır mı?  Veya soruyu düzelterek soralım: SSCB’nin bakiyyesi Rusya, Suriye’nin işgaline göz yumar mı?

İlk seçenekten gidelim: Kasım ayındaki başkanlık seçimleri öncesi Obama’nın muzaffer bir başkan olabilmesi için İran’ı vurmak zorunda olan ABD, Tahran’a karşı girişeceği operasyonun arifesinde bir mıntıka temizliği (Suriye harekatı)” yapmak zorunda mı? Evet. Peki, ABD’nin bu konuda (Suriye’yi vurma iştahı) kudreti ve cesareti yerinde mi? Hayır. Hadi, daha açık soralım: ABD, ateşteki kestaneleri, elini yakma pahasına toplamayı göze alır mı? Pek tabii ki, hayır.  3. Parasal genişleme, kurumsal FED (Hazreti Bernanke), iflasın eşiğindeki Kaliforniya vs gibi bir kalemde sayabileceğimiz “manialar” dolayısıyla, Pentagon bu engelli koşuya çıkmaz; çıkmak istemez.

Yazının buraya kadar olan bölümünü “laf salatası” sayın; yukarda düzelterek sorduğumuz ikinci soruya, yani daha “reel” seçeneğe bakalım. Moskova bu işe seyirci kalır mı? “Kalır” diyenlerle yolumuzu ayırıyoruz. Onlar, bu yazının kalan bölümünü okumasalar da olur.

Şimdi; Biraz yakın tarih, kafi miktarda strateji, bir tutam da “ideologia” ile düşünelim. İslam alemi, Hıristiyan Batı’ya karşı bir, Haçlı seferlerinde “tek vücut” olmayı başardı; bir de Cemal Abd’ül Nasır’ın başını çektiği Baasçı örgütlenmeler evresinde. Baas’ın 3 önemli kalesi(Mısır, Irak ve Suriye) ortak bir tarihe sahip mi? Sahip.

Hafızanızı yoklayınız: Mazlum Arap halklarının, “neo-kolonyalist” Batı’ya karşı gücünü birleştirerek gerçekleştirdiği meydan okuma, 1967’deki Arap-İsrail Savaşı (6 gün savaşı) ile test edildi. İsrail, iyi bir “tester” olarak “ateşteki kestaneleri bir bir toparladı.” 6 Gün Savaşı’nın bir cephesinde İsrail vardı; diğer cephesinde Mısır, Ürdün ve Suriye ittifakı ve bu ittifakı “canla-başla-feragatle ve de azimle” savunan Irak, Suudi Arabistan, Sudan, Tunus, Fas ve Cezayir vardı.

6. Gün Savaşı sonunda harita şöyle değişti: Mısır, Sina Yarımadası’nı; Suriye bölgenin en fazla tatlı su kaynaklarına sahip olan Golan Tepeleri’ni; Ürdün ise bugünkü Filistin’i oluşturan Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ni yitirdi.

Nihai sonuç: İsrail, 8 Arap ülkesinin “yürüyen-uçan-yüzen-dalan bütün savaş aparatları”nı 6 günde yok etti.

ABD, Nasır’ın öncülük ettiği “Baasçı Hareket”ten o denli ürkmüştü ki, o dönemde İsrail’in “pardon” diyerek vurduğu Amerikan Savaş gemisi USS Liberty’nin hesabına dahi girmedi. Yeter ki, Baas Hareketi bir yerden “bel” versindi. Verdi. Nasır zamansız gitti. Baas 3’ten 2 kaleye düştü: Irak  ve Suriye.

Baas’ın geride kalan 2 kolundan Irak(Saddam) 2003’te tasfiye edildi. Baas, “tek”e düştü: Suriye(Esad)

Sonucu bağlıyorum.

Ama ondan önce değerli bir dipnot vermemiz elzem: 6 Gün Savaşı’nda ABD’nin en büyük kazancı, Baas Ateşi’ni “sönümlendirmek” olmadı sadece. Soğuk savaşın en çetin yıllarında “hava savunma ve taktik taarruz”da öne geçen Rusya, Baasçı yönetimlere verdiği MİG-17 ve MİG-21’lerin İsrail’e sığınan Arap pilotlar sayesinde “klonlanarak”, ABD’ye “altın tepsi” içinde sunulmasıyla,  bu üstünlüğünü yitirdi.(21. Yüzyıldayız ve SSCB’nin bakiyyesi Rusya,  yitirdiği bu üstünlüğü henüz yeniden kazanamamış gözüküyor)

Bağlıyorum:

Suriye, bir uçağımızı vurdu. Nasıl? Tevatür(rivayet) sayılır belki ama Suriye, Türk uçağını “yeniden ABD’ye taktik üstünlük sağlayan Rus hava savunma sistemleri sayesinde” vurmuştur.

Şimdi, Rusya; 2. Dünya Savaşı sonrasında Baas sayesinde nüfuz ettiği ve gücünü sergilediği Arap coğrafyasından 2. Kez sürgüne gönderilebilir mi?

Cevabı, toparlayarak veriyorum:Rusya, Baas’ın son kalesi Suriye’yi teslim ederse Ortadoğu’dan “ebedi sürgün”ü kaçınılmaz…

Başlığa dönüyorum:

Ba’s-ü ba’d-el-mevt (ölümden sonra diriliş, yeniden varoluş, reenkarnasyon; nasıl değerlendirirseniz, öyle), bugün Arap alemi için değil, Rusya içindir. Rusya, bu oyundan çekilirse, Putin’in muhalifleri başlığın ikinci kısmını (Ba’de harâb-il-Basra/Basra Harab olduktan sonra) kendisine “bir ölüm fermanı” gibi sunabilirler. O yüzden, Rusya’ya rağmen, Suriye işgal edilemez, ortadan kaldırılamaz; Esad tasfiye edilemez.

Anlayana…


Ali Çağatay
Bloomberg HT Yayın Koordinatörü
acagatay@bloomberght.com

BU HABERE YORUM YAZ
 
03 Temmuz 2012 Salı, 06:56 Misafir rusya iran'a olan desteğini sürdürmeye devam eder. zaten şu anki amacı ortadoğu pastasının elinden kaçmasını engellemek. saddam yenilince zaten baas bitti. suriye'nin abd'nin hedefinde olmasının sebebi arap yarımadası ve ırak kaynakları için ana liman olarak belirlenmesi ve daha önemlisi iran'ı bölgede tek başına bırakmak. benim asıl korkum suriye ile olası bir savaşın 3. dünya savaşını tetikleyicisi olması. hükümetin yalnış politikaları yüzünden -ve 2 pilotumuzu şehit ettiklerinden- biz istesek de istemesek de bu savaşın bir parçası olacağız. abd seçimleri sonrasında her şey belli olacak.
02 Temmuz 2012 Pazartesi, 13:32 Misafir ağustos ayında bu işin rengi yani türkiye'nin durumu netleşir. saygılarımla...
02 Temmuz 2012 Pazartesi, 11:22 Misafir çok başarılı bir yorum ancak oldukça geç bir tahlil. uçağımızın vuruluşundan 2 gün sonra uçağımızın çok kuvvetle muhtemel rus deniz üssü hava savunması ile vurulmuş olabileceğini yazmıştım. şimdi asıl soru şu, habercilerin bile rahatlıkla tahlil ettiği rus suriyesini türkiye hiç tahlil edememiş ki 1 yıldır kendini yanlızlaştıran bir kulvarda acizce yüzüyor. aslında bir fırsat vardı tam 1 yıl önce, o da kaçırıldı. esed yerinde durdurkça güçleniyor ve suriyede muhalifler yalnızlaşıyor, tıpkı türkiye gibi. peki asıl soru şu; şimdi ne yapmalıyız?
PİYASA ÖZET
Son %
BIST 100 108.489 0,05
USD/TRY 3,6895 0,50
EUR/TRY 4,3397 0,29
EUR/USD 1,1759 -0,21
FAİZ 12,31 0,41
ALTIN/ONS 1.275,55 -0,38
BRENT 57,92 0,29
Yukarı