TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Faiz ne zaman düşer?

Bugünlerde yine aynı konu gündemde. Dünyada faizlerin rekor düşük olduğu noktada Türkiye’deki faiz hadleri yüksek mi, değil mi? Gerçekten de ABD’de % 0,10; İngiltere’de % 0,5; Avrupa’ da % 0,75 faizin olduğu yerde, Türkiye’de % 5,5’lar civarındaki gecelik faiz oranları kulağa yüksek geliyor. Ancak resmi dikkatli okumak lazım. Acaba bizim gecelik faizlerimiz % 5,5'lerdeyken bizimle benzer koşullardaki  ülkelerde nerede?

Bizim ligimizdeki ülkelerin gecelik faizleri % 5’in üzerinde

 Şöyle bir dünya turu yapıp etrafımızdaki ülkelere baktığımızda, gelişmiş ülkelerden farklı olarak faiz hadlerinin % 5 ve üzerinde olduğunu görüyoruz. Bize en yakın bölge olan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinden  Macaristan’da gecelik faiz % 5; Polonya’da % 3,25; Rusya’da % 8,25 seviyesinde. Yine aynı ligde bulunduğumuz ülkelerden Brezilya’da % 7,25; Güney Afrika’da % 5 ve Hindistan’da % 7,5 seviyesinde. Bunların dışında % 5 seviyesinin altında olan ülkeler de var.  Faizler Güney Kore'de % 2,75; Meksika'da % 4,0; Malezya'da ise % 3 düzeyinde.

Bu resme baktığımızda neden "Türkiye de % 5 sınırının altına inmesin?" sorusu akla geliyor. Bunun cevabı da aşağıdaki tablo da saklı.

 Gelişmiş Ülkeler  GDP    TÜFE      Bütçe Açığı / GSMH      Cari Açık / GSMH   Baz Faiz

 ABD                        % 1,7       %  2,0          - % 7,3                       -   % 3,1              % 0 -%0,1

EURO Bölgesi     -  % 0,9       % 1,8           - % 2,6                      +   % 1,3              % 0,5

Japonya                  % 0,5      - % 0,7          - % 9,1                       +  %  2,3              %0  -%0,1

Almanya                  %0,4         %1,4           - % 0,4                      +  % 4,7               %0,75

Fransa                    -%0,3         %1,0            - %3,5                       -   % 1,7              %0,75

İngiltere                   %0,2         %2,8            - %7,3                      -   % 2,7               %0,5

Kanada                    %1,0          %1,2            -% 3,0                      -  % 3,7               %1,0

 Gelişmekte olan Ülkeler

 Türkiye                  % 2,2          % 7,3            -% 1,9                       - %  6,7            % 5,5

Brezilya                 % 1,4          % 6,3            -% 1,6                       - % 2,8             %7,25

Rusya                     % 2,1          % 7,0             % 0,2                         % 3,8             %8,25

Meksika                 % 3,2          % 3,6           - % 2,1                       - %1,1             %4,00

Hindistan               % 4,5          % 10,9          - %9,1                        -% 3,3             %7,50

Macaristan            -%2,7           % 2,8           - % 3,7                         % 2,7            % 5,00

Meksika                 %3,2            %3,6            -% 2,1                       - % 1,1            %4,00

Tabloda görüleceği üzere ilk bölümde ortalama enflasyon oranları % 1,5 ile % 2 arasında dalgalanıyor. Ayrıca ilk bölümdeki ülkelerin ya cari fazlası var yada enflasyonları % 1,5 - 2  arasında kalıyor. Bu tablodaki gelişmiş ülkelerin en büyük riski bütçe açıkları; ortalama % 7 - % 8 arasında bütçe açıkları var.

Bizim bulunduğumuz ikinci bölgede ise enflasyon ortalaması yüksek. Bir iki istisna hariç  ortalama enflasyon % 6 - % 7 arasında. Ayrıca cari açıkta da en yüksek Türkiye olmak koşulu ( % 6,7)  ile ortalama %3- %4 civarında rakamlar dolaşıyor. Bütçe açıklarında ise gelişen ülkeler oldukça muhafazakar. Hindistan haricinde bütçe açığı ortalaması % 3’ün altında.

Bu karşılaştırma bize şunu söylüyor: Aslında gelişmiş olan ülkeler borçluluk anlamında bize göre alarm veriyor. Gelişmiş ülkelerin borç stoğu oradaki faizlerin uzun süre % 0 - % 1’lerde kalmasına izin vermeyecektir. Ancak bizim ligimizde ciddi bir enflasyon problemi var. Hem de dünyada talebin en düşük olduğu noktada. Dolayısı ile Türkiye’de faiz yüksek; "% 5’in altına gelmelidir" demek kolay ama eylemin oluşması zor .

 

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
12 Nisan 2013 Cuma, 14:01 Misafir 2012 yılbaşında türkiyede dolar bozdurup tahvil alan yabancı yıl sonunda faizini alıp,parasını dolara çevirdiğinde kazanıyor.(a.negatif reel faiz türkiyede yaşayanlar için var.dolar onun için akıyor türkiyeye..
11 Nisan 2013 Perşembe, 02:25 Misafir bloomberg terminali sizde var bizde yok :)siz daha iyi bilirsiniz :)
10 Nisan 2013 Çarşamba, 16:33 Misafir türkiye ve hindistanın rusyaya göre daha kötü bütçe açığı ve cari açığı olmasına rağmen negatif reel faizde olması ama rusyanın pozitif reel faiz veriyor olmasının (hem de cari fazla verirken) sebebi sizce nedir?
Yukarı