TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

AB’den levrek ve çipura soruşturması

 

AB Komisyonu Türkiye’nin alabalık ihracatından sonra levrek ve çipura balıklarına da sübvansiyon soruşturması açılmasına karar verdi. İspanyol üreticilerin başvurusu üzerine açılan soruşturmada, Türkiye’nin üreticilere sübvansiyon desteği verdiği tespit edilirse, telafi edici vergi uygulamasına gidilecek. Vergiden 2014 yılında 427 milyon dolara çıkan levrek ve çipura ihracatı olumsuz etkilenecek. Yüzde 10’a yakın uygulanabilecek bir verginin aynı oranda Türkiye’den balık ihracat fiyatlarını artırması ve yine yüzde 10’a yakın ihracat tutarını düşürmesi bekleniyor. Alabalıkta sübvansiyon soruşturması aleyhimize bitti ve yüzde 7-9.7 arasında değişen telafi edici vergi konuldu. Bundan da alabalık ihracatı yüzde 10 kayba uğradı. Şimdi aynı tehlike en büyük balık ihracatı kalemi olan levrek ve çipura için söz konusu.

Bilgileri veren İstanbul Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birlikleri Başkanı Tuncay Sagun, “Alabalık soruşturması bizim için iyi bir tecrübe oldu. Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olduk. Alabalıkta devlet desteğinin kaldırılmasını istemiştik. Ama kaldırılmadığı için anti sübvansiyon vergisi uygulamaya girdi. Şimdi hem ihracatımız düşüyor hem de üretim kapasitesi” dedi.

 

300 BİN KİŞİLİK İSTİHDAM:

Bu soruşturmada işi çok sıkı tutmaları gerektiğini, çünkü levrek ve çipura ihracatının 427 milyon dolara çıktığını ve bu büyüklükteki bir ihraç kaleminin önemli olduğunu belirten Tuncay Sagun şunları söyledi: “Alabalıkta olan burada yaşanmaması lazım. Yoksa yakaladığımız çok iyi bir ivmeyi kaybederiz. Balık ihracatımız yüzde 23 arttı. Su ürünleri ihracatının içinde ithalatın payı diğer sektörler gibi yüksek değil. Hemen hemen tümü yerli üretim. Sektör olarak 300 bin kişilik istihdam yaratıyoruz.”

 

DESTEK İSTEMİYORUZ:

Alabalıkta olduğu gibi, davanın kaybedilmemesi için verilmekte olan teşviklerin kesilmesinin etkili olacağını vurgulayan Su Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkanı Tuncay Sagun sözlerini şöyle sürdürdü: “Kilo başına 20 kuruş teşvik veriliyor. Bu teşvik bir şey değil. Atılan taş ürkütülen kurbağaya değmiyor. Teşvik kaldırılırsa davanın konusu da ortadan kalkar, uzlaşmaya varılabilir. Bu kez sübvansiyon vergisine gerek kalmaz. Burada küçük üreticiler gerekçe olarak gösteriliyor. Ama büyükler vergi konulduğu için ihracat yapamaz hale gelirse, kafesteki balıklar ne olacak, üretim kapasiteleri de azalacak. Sonuçtan yine küçük üreticiler zarar görecek. Güneş çarığı sıkar, çarık da ayağı sıkar.”

YUNANİSTAN’A YARAR:

Tuncay Sagun şöyle konuştu: “Balığı aynı şartlarda üretiyoruz. Biz balığın kilosunu ortalama 5.95 dolardan ihraç ediyoruz. Üzerine kilo başına 40 sent navlunu da ödüyoruz. Yine de para kazanıyoruz. Ama işte İspanyol üreticilerin açgözlülüğü.

Üstelik bizim İspanya’ya olan levrek ve çipura ihracatımız 20 milyon doların altında, küçük bir rakam. Ama AB böyle yapıyor. Alabalıkta da davayı küçük üretici olan Danimarkalı üreticilere açtırmışlardı. Bu AB içinde bir tür dayanışma. Bizim AB’ye balık ihracatımızı artırmamızdan en çok etkilenen ülke İspanya değil, Yunanistan. Balık üretiminde artık Avrupa’nın en büyüğü biziz. Bizden önce Yunanistan’dı. Son üç yıldır biz Yunanistan’ı geçtik. Aslında bize konulacak vergi asıl Yunanistan’ın ekmeğine yağ sürecek, İspanya’ya bir katkısı olmayacak. Hatta İspanya, halkına daha pahalı balık yedirmek durumunda olacak.”

TARIM BAKANLIĞI DEVREYE GİRSİN:

Türk balıkçıların İspanya’ya büyük oranlarda artan çipura ve levrek ihracatından dolayı İspanya Deniz Ürünleri Üreticileri Birliği APROMAR’ın sübvansiyon soruşturması için AB Komisyonu’na başvurduğunu öğrendiklerini aktaran İstanbul Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birlikleri Başkanı Tuncay Sagun, sektörün önünün tıkanmaması için bir an önce harekete geçmenin önemine değindi.

“Verilen destekten fazlası AB tarafından getirilen damping ve sübvansiyon cezaları nedeniyle geri alınıyor. İhracatçı, cezalardan dolayı ettiği zararı doğrudan üreticiye yansıtmak zorunda kalıyor. Dolayısıyla doğrudan destek istemiyoruz. Bakanlık ille de üreticiyi desteklemek istiyorsa vergi, elektrik, SGK indirimi gibi dolaylı teşvik sistemini getirsin. Geçen yıl alabalıkta konan yüzde 10’luk ceza nedeniyle Avrupa’ya alabalık ihracatı yine yüzde 10 seviyesinde düştü. Devlet olarak harekete geçmezsek çipura ve levrekte de aynı akıbete uğrayacağız. Birlik olarak biz avukat tutup kendimizi savunacağız. Ancak doğrusu devlet olarak savunma yapmak. Savunma, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığı koordinasyonunda olmalı. Dolayısıyla Tarım Bakanlığımızı konuyla ilgili daha hassas davranmaya çağırıyoruz.”

İhracatçı Birlikleri rakamlarına göre, 2014 yılında balık ihracatı 693 milyon dolar. Bunun 427 milyon doları levrek ve çipuradan, 120 milyon doları alabalıktan ve 63 milyon doları da orkinos ihracatından elde ediliyor. En çok balık ihracatı da Hollanda, İtalya, Almanya, ABD, Japonya’ya yapılıyor.

 

Yukarı